II SA/Łd 176/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 31 stycznia 2025 r. znak: GN-III.7581.248.2024.KR w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości oddala skargę. ał Wojewoda Łódzki, postanowieniem z 30 stycznia 2025 r., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – k.p.a.), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez T.M. od decyzji Starosty Rawskiego z 25 kwietnia 2024 r., orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, położonej w obrębie ewidencyjnym [...] miasta R., powiat [...], województwo łódzkie, składającej się m.in. z działki oznaczonej nr [...], przez udzielenie zezwolenia Z. spółce z o.o. w R. na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów i pary. Wojewoda, uzasadniając ww. postanowienie wyjaśnił, że Jak wynika z akt sprawy, przesyłka, zawierająca decyzję, skierowana do A.M. - pełnomocnika strony, awizowana została 26 kwietnia 2024 r., z adnotacją "adresata nie zastano". Następnie 7 maja 2024 r. przesyłkę awizowano powtórnie, zaś 15 maja 2024 r. nastąpił jej zwrot z uwagi na nie podjęcie w terminie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji wskazano, że zawiadomienia o pozostawieniu pisma w UP z informacją o możliwości jej odbioru, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Skoro przesyłka z przedmiotową decyzją została awizowana po raz pierwszy 26 kwietnia 2024, to 14-dniowy okres, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. upływał 10 maja 2024 r. i stosownie do ww. § 4 z upływem tego dnia doręczenie uważa się za dokonane. Zdaniem organu zarzuty strony jakoby nie doręczono skutecznie przesyłki w trybie art. 44 k.p.a. są nieuzasadnione. Wbrew twierdzeniom strony, w aktach sprawy znajduje się oryginał koperty z decyzją i zwrotne potwierdzenie odbioru, które zawierają pełną informację dotyczącą miejsca i terminu odbioru przesyłki. Poczta Polska S.A. wyjaśniając sprawę w piśmie z 23 stycznia 2025 r. wskazała wyraźnie, że przesyłka skierowana do A.M. po zastosowaniu procedury awizacyjnej (I awizo - 26 kwietnia 2024 r., II awizo - 7 maja 2024 r.) w dniu 15 maja 2024 r. została zwrócona do nadawcy po upływie ustawowego terminu przechowywania. Zatem złożenie odwołania przez A. M., reprezentującą T.M. z 24 września 2024 r. oraz osobiście przez T.M. z 17 października 2024 r. nastąpiło z naruszeniem 14-dniowego terminu przewidzianego w k.p.a. na wniesienie odwołania. W skardze T.M. zarzucił naruszenie: - art. 134 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy wniesione odwołanie z 24 września 2024 r. zostało wniesione dzień po faktycznym zapoznaniu się z merytorycznym rozstrzygnięciem Starosty Rawskiego z 25 kwietnia 2024 r., a zatem zgodnie z ustawowym terminem określonym w art. 129 § 2 k.p.a.; - art. 129 § 2, w zw. z art. 44 § 4 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 maja 2024r., podczas gdy za datę ustania przyczyny uchybienia terminu do zaskarżenia postanowienia organu winno się uznać datę 23 września 2024 r. (ewentualnie datę 17 września 2024 r.) jako dzień faktycznego zapoznania się skarżącego z merytorycznym rozstrzygnięciem Starosty Rawskiego; - art. 44 § 4 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż doszło do skutecznego doręczenia decyzji organu I instancji, podczas gdy stan faktyczny sprawy niewątpliwie wskazuje, iż skarżący nie miał świadomości o fakcie wydania przez Starostę Rawskiego decyzji z 25 kwietnia 2024 r., bowiem dopiero 23 września 2024 roku strona zapoznała się z treścią w/w decyzji a zatem merytorycznym rozstrzygnięciem organu, zawierającym m.in. pouczenie o podstawie prawnej i terminie zaskarżenia i tym samym brak było podstaw do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w wyczerpujący sposób i orzekanie w oparciu o niepełny materiał dowodowy, który nie dawał podstaw do uznania, iż skarżącemu skutecznie doręczono sporną decyzję a tym samym doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania; - art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i niedokładne zbadanie wszystkich okoliczności sprawy, a tym samym naruszenie zasady budowania zaufania do organów władzy państwowej. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, że o fakcie wydania decyzji Starosty Rawskiego dowiedział się 17 września 2024 r., wskutek doręczenia zawiadomienia Sądu Rejonowego o dokonaniu wpisu w księdze wieczystej. Z treścią decyzji zapoznał się 23 września 2024 r., po uzyskaniu jej odpisu. Kwestia nieskutecznego doręczenia decyzji została zgłoszona w ramach reklamacji usług operatora pocztowego Poczty Polskiej, która nie zweryfikowała czy Poczta Polska doręczyła skutecznie przesyłkę - z reklamacji tej wynika jedynie, że pracownik UP na kopercie zaznaczył odpowiednie daty i adnotacje o jej awizowaniu. Zdaniem skarżącego sam fakt umieszczenia przez pracownika UP odpowiednich adnotacji odnośnie awizo i ich dat, nie mogą przesądzać o tym, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, iż decyzja nie została skutecznie doręczona. Zdaniem skarżącego datą faktycznego odbioru decyzji jest 23 września 2024 r. i od tej daty winien się liczyć termin wniesienia odwołania, ewentualnie od dnia, w którym powzięto wiadomość o wydaniu decyzji, tj. 17 września 2024 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Mając powyższe na uwadze sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono przepisów obowiązującego prawa w stopniu powodującym jego uchylenie. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a.: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). Wyżej wymieniona procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej, poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem przyjęcia przez organ takiej fikcji prawnej, tj. uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez ten organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Dla przyjęcia, że doszło do doręczenia przesyłki, pomimo braku jej faktycznego przekazania adresatowi, konieczne jest spełnienie określonych czynności, które mogą zostać zweryfikowane w oparciu o adnotacje dokonane przez doręczyciela na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W szczególności chodzi o wskazanie dat kolejnych zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w określonym urzędzie, miejsca pozostawienia zawiadomień oraz przyczynę braku doręczeń przesyłki adresatowi. Aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia należy dysponować kopertą z naklejonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której znajdą się stosowne pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma (z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu). Dodatkowo konieczną jest adnotacja doręczyciela ze wskazaniem gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka. Kolejne czynności z tym związane winny znaleźć odzwierciedlenie na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2023 r., I OSK 2741/19). W ocenie sądu analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie pozwala na aprobatę stanowiska organu odwoławczego o skutecznym doręczeniu przesyłki, zawierającej decyzję organu pierwszej z 25 kwietnia 2024 r., z dniem 10 maja 2024 r., w trybie art. 44 k.p.a. Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka została prawidłowo zaadresowana i wysłana na adres wskazany przez pełnomocnika skarżącego w piśmie 27 lutego 2024 r. Z adnotacji umieszczonych na kopercie wynika, że przesyłka zawierająca decyzję awizowana została 26 kwietnia 2024 r., z adnotacją "adresata nie zastano". Następnie 7 maja 2024 r. powtórnie awizowano przesyłkę, zaś 15 maja 2024 r. nastąpił jej zwrot z uwagi na nie podjęcie w terminie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji wskazano, że zawiadomienia o pozostawieniu pisma w UP z informacją o możliwości jej odbioru, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wobec tego sąd podziela stanowisko organu, że oryginał koperty z decyzją i zwrotne potwierdzenie odbioru zawierają pełną informację dotyczącą miejsca i terminu odbioru przesyłki. Zostały one potwierdzone w piśmie Poczty Polskiej z 23 stycznia 2025 r., gdzie wskazano, że przesyłka skierowana do A.M. po zastosowaniu procedury awizacyjnej (I awizo - 26 kwietnia 2024r., II awizo - 7 maja 2024 r.) 15 maja 2024 r. została zwrócona do nadawcy po upływie ustawowego terminu przechowywania. Tym samym skoro przesyłka z przedmiotową decyzją została awizowana po raz pierwszy 26 kwietnia 2024, to 14-dniowy okres, o którym mowa w art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. upływał 10 maja 2024 r., to prawidłowo, stosownie do art. 44 § 4 k.p.a. z upływem tego dnia doręczenie uznano za dokonane. W konsekwencji odwołanie zostało w niniejszej sprawie wniesione po liczonym w powyższy sposób terminie, a Wojewoda Łódzki prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Podkreślić należy, że dokonanie oceny w zakresie uchybienia przez stronę terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia) jest proste i ogranicza się jedynie do kwestii proceduralnej. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 (zob. wyrok NSA w Łodzi z 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95), przy czym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego (wyrok NSA w Gdańsku z 29 stycznia 1997 r., I SA/Gd 1482/96). W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 k.p.a. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok NSA w Katowicach z 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94). Nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania zobowiązuje organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa. (wyrok NSA w Łodzi z 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95). Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, iż odwołanie zostało w niniejszej sprawie wniesione po liczonym w powyższy sposób terminie. Nie można także uznać, że odwołanie wniesione zostało w terminie, liczonym od dnia, w którym otrzymano jej kopię. Podkreślić należy, że wobec istotnych skutków, które wiążą się z faktem skutecznego dokonania doręczenia, przepisy k.p.a. nie przewidują możliwości przyjęcia kilku różnych dat takiego doręczenia. Nie można bowiem powoływać się na obalenie domniemania doręczenia ustanowionego w art. 44 k.p.a., w sytuacji gdy przepis ten prawidłowo został zastosowany. Tym samym późniejsze, kolejne już w danej sprawie, doręczenie rozstrzygnięcia organu nie powoduje otwarcia dla strony na nowo terminu do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia. (por. wyrok NSA z 10 listopada 2011 r., II OSK 1596/10; wyrok WSA w Warszawie z 28 czerwca 2011 r., VII SA/Wa 2497/10). Reasumując, w ocenie sądu, postępowanie przed organem drugiej instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a zgromadzony w sprawie materiał był wystarczający do podjęcia właściwego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 3, w zw. z art. 120 p.p.s.a. dc