II SA/Łd 1762/02
PostanowienieWSA w Łodzi2004-09-24
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w przedmiocie zaskarżenia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została następnie stwierdzona nieważnością?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w przedmiocie zaskarżenia decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w toku postępowania sądowego decyzja o pozwoleniu na budowę, której dotyczyło postępowanie administracyjne, zostanie stwierdzona nieważnością. W takiej sytuacji brak jest podstaw do dalszego merytorycznego rozpoznawania sprawy przez sąd, a właściwym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę dla stacji obsługi pojazdów. Wnioskodawcy, członkowie spółdzielni mieszkaniowej, domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że nie brali w nim udziału i że inwestycja będzie miała szkodliwy wpływ na ich zdrowie. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania, a interes prawny reprezentowała spółdzielnia. W trakcie postępowania przed WSA, Wojewoda stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla A Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. obejmującą budynek 3-stanowiskowej stacji obsługi pojazdów, I etap realizacji drogi polegający na budowie zjazdu z ulicy A i drogi wewnętrznej w granicach własności, placów manewrowych i parkingów, podziemnego zbiornika oleju opałowego, pylonu reklamowego, przyłączy: wodociągowego, kanalizacji deszczowej i sanitarnej oraz telefonicznej, usunięcie kolizji energetycznych i telefonicznych, na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A / B.
Jak podał organ w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę w toku ponownie prowadzonego postępowania, na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji i przekazania do ponownego rozpoznania, uzupełniono przedstawioną przez inwestora dokumentację i dołączono wymagane uzgodnienia. Wobec czego organ udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę.
W dniu 18 czerwca 2002 r. adw. R. M., pełnomocnik W. W., J. O., P. K., A. C., B. F., B. B., J. M. i I. W., członków Spółdzielni Mieszkaniowej B posiadających prawo do lokali mieszkalnych w budynkach 501 i 503 położonych w Ł. przy ul. C. Zdaniem pełnomocnika, mieszkańcy jako strona w sprawie nie brali udziału w postępowaniu, a planowana inwestycja będzie miała szkodliwy wpływ na ich zdrowie.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania, gdyż wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Stroną tego postępowania była B i jako taka reprezentowała interesy swoich członków, czyli mieszkańców osiedla. Sprawa nie dotyczyła interesu prawnego wnioskodawców. Organ odmówił więc wznowienia postępowania, gdyż z wnioskiem takim wystąpiły podmioty, którym nie przysługuje przymiot strony.
Odwołanie od tej decyzji złożył adw. R. M., pełnomocnik W. W., J. O., P. K., A. C., B. F., B. B., J. M. i I. W., członków Spółdzielni Mieszkaniowej. Kontestowanej decyzji zarzucił, iż narusza unormowanie art. 7, 10, 28 kpa oraz art. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 144 i 222 kc. Zdaniem pełnomocnika odwołujących się, ich interes prawny został naruszony, gdyż planowane przedsięwzięcie będzie negatywnie wpływać na środowisko w pobliżu ich miejsca zamieszkania. Inwestycja będzie zlokalizowana ok. 60 m od 11 - kondygnacyjnego budynku mieszkalnego, a wówczas już wykonane pomiary stanu zanieczyszczenia środowiska wskazują na przekroczenie zawartości niektórych substancji. Prawa odwołujących się dotyczą zarówno samej immisji na sąsiednią nieruchomość, jak i jej rozmiarów, aż do odszkodowania za szkodę włącznie. Wobec tych wszystkich okoliczności wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę godzi w podstawowe prawa odwołujących się, czyli spełniony jest wymóg posiadania interesu prawnego, o którym stanowi art. 28 kpa. Postępowanie przed organami administracji architektoniczno - budowlanej toczyło się poza wiedzą odwołujących się, nawet pomimo złożenia pisma procesowego w trakcie postępowania, osobom tym nie zapewniono czynnego udziału w sprawie, czyli zostali pozbawieni możliwości obrony swoich praw.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie datowane na dzień [...]. W motywach swojego stanowiska podał, iż zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie czy grupa członków spółdzielni mieszkaniowej jest stroną postępowania administracyjnego. Z analizy akt sprawy wynika, iż odwołujący się nie mają przymiotu strony, gdyż zgodnie z treścią art. 28 kpa wymaga się, aby interes prawny wynikał z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można by skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zgodnie z powołanym brzmieniem ustawy prawo spółdzielcze i zacytowanym wyrokiem NSA, w przedmiotowym stanie faktycznym członkowie spółdzielni nie mają legitymacji do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego adw. R. M., pełnomocnik B. B., wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (w szczególności art. 10, 28, 77, 80 i 81 kpa) oraz naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z art. 140 i 144 kc, a nadto art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "d" i art. 5 ust. 2 pkt 4 prawa budowlanego. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego, przy zagospodarowaniu terenów należących do innych podmiotów. Decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy budowy stacji nie posiadającej zasilania CO, a własną kotłownię. Z uwagi na usytuowanie stacji względem bloku mieszkalnego skarżącej, produkty spalin będą wydmuchiwane wprost na okna strony. To skutkuje tym, iż skarżącej przysługuje interes prawny na mocy art. 140 kc i 28 kpa. Wydanie decyzji narusza również unormowanie art. 5 prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 r.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stosownie do przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 r.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 ( skarżący cofa skargę; w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik postępowania ) stało się bezprzedmiotowe.
Zgodnie z utrwalonymi poglądami doktryny prawa w tym zakresie, przesłankę bezprzedmiotowości należy rozumieć jako brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, uniemożliwiający wydanie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do istoty. Postępowanie sądowo – administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia prawne, w następstwie których przestanie istnieć sprawa sądowo – administracyjna, a tym samym konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej decyzji lub postanowienia (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WP, W –wa 2004r., str. 235 ). Taką też okolicznością powodującą, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe jest fakt wygaśnięcia decyzji, której dotyczy postępowanie.
W rozpoznawanej sprawie decyzją Nr [...] z dnia [...]. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej stacji obsługi samochodów. Decyzja ta wyeliminowana przeto została z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy bezprzedmiotowe stało się postępowanie mające na celu kontrolę legalności decyzji administracyjnej umarzającej postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Ł., czy też zmierzające do wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zakończonego tą decyzją.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umorzył postępowanie uznając za zbędne rozważania co do zarzutów podniesionych w skardze.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło