II SA/Łd 1764/03
WyrokWSA w Łodzi2004-07-21
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata mocy zarządzenia Komendanta Głównego Policji dotyczącego zasad opiniowania służbowego policjantów, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, skutkuje nieważnością wcześniejszych ujemnych opinii służbowych i tym samym podstawą do uchylenia decyzji o zwolnieniu ze służby?Ratio decidendi
Utrata mocy zarządzenia Komendanta Głównego Policji dotyczącego zasad opiniowania służbowego policjantów, w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, nie powoduje nieważności wcześniej wydanych opinii służbowych, jeśli te opinie zostały wydane przed dniem utraty mocy obowiązującej zarządzenia. Opinie te, nawet jeśli nie są decyzjami administracyjnymi, stanowią materiał do ustalenia przydatności funkcjonariusza do służby i mogą stanowić podstawę do zwolnienia ze służby, jeśli są dwie negatywne.Stan faktyczny
Skarżący D. M. wniósł o uchylenie ujemnych opinii służbowych oraz rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji, powołując się na utratę mocy zarządzenia Komendanta Głównego Policji w sprawie zasad opiniowania. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że ujemne opinie pozostają w mocy. Komendant Wojewódzki Policji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję do sądu, podnosząc argumenty dotyczące wyroku Trybunału Konstytucyjnego i braku jasnych regulacji prawnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie NSA Teresa Rutkowska, p. o. Sędziego WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2004 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Komendant Miejski Policji w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną na podstawie art.151 § 1 pkt 1 kpa po rozpoznaniu sprawy starszego sierżanta w stanie spoczynku D. M. w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej - Rozkazu Personalnego Komendanta Miejskiego Policji w Ł. zwalniającego stronę ze służby w Policji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej - Rozkazu Personalnego Nr [...] z dnia [...]
Komendant Miejski Policji w Ł. w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że D. M. w dniu [...] skierował do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. wniosek o uchylenie ujemnych opinii służbowych oraz rozkazu personalnego o zwolnieni ze służby w Policji. Podstawę uchylenia stanowić miał fakt utraty mocy Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] w sprawie zasad okresowego opiniowania służbowego policjantów oraz trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych.
Utrata mocy zarządzenia wynikała z treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r., sygn. akt 36/00 (sentencja wyroku - Dz.U Nr 176, poz.1457).
Wobec faktu, iż materia wniosku obejmowała dwa różne postępowania oraz różne podmioty władne do rozpatrzenia żądań strony sprawę należało rozdzielić.
W zakresie opiniowania służbowego przekazano ją do rozpatrzenia Komendantowi Wojewódzkiemu Policji w Ł.
Z uwagi na to, iż rozstrzygnięcie sprawy zwolnienia ze służby w Policji uzależnione było od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy w zakresie opiniowania służbowego, postępowanie prowadzone przez Komendanta Miejskiego należało zawiesić.
Ostateczną decyzją Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] prowadzone z wniosku strony postępowanie administracyjne w przedmiocie opiniowania służbowego zostało umorzone. Podstawę rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia stanowił fakt, iż okresowe opinie służbowe o policjancie nie są decyzjami w rozumieniu przepisów k.p.a.
Ponadto w przepisach szczegółowych nie został przedstawiony nadzwyczajny tryb zaskarżenia decyzji w zakresie opiniowania służbowego policjantów.
W tym stanie rzeczy umorzenie przez Komendanta Głównego Policji postępowania w zakresie zmiany opiniowania służbowego D. M. skutkowało zachowaniem w mocy ujemnego opiniowania służbowego dokonanego w 2002 r., które stanowiło podstawę zwolnienia policjanta ze służby w Policji.
W związku z powyższym nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt 7 lub art. 145a § 1 kpa, która mogłaby skutkować zmianę decyzji dotychczasowej.
Ujemne opiniowanie służbowe stanowiło rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego w zakresie zwolnienia strony ze służby w Policji.
Brak zmiany decyzji w zakresie ujemnego opiniowania służbowego determinuje konieczność wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej - Rozkazu Personalnego Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z dnia [...]
Pan D. M. odwołał się od decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., stwierdzając, że nie zgadza się z przedstawioną argumentacją prawną.
Komendant Wojewódzki Policji po rozpoznaniu odwołania decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji uznał zasadność argumentów przedstawionych przez organ I instancji. Z chwilą wydania przez Komendanta Głównego Policji decyzji nr [...] w dniu [...] o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w sprawie opiniowania służbowego ujemne opinie pozostają w mocy. Strona nie kwestionowała na drodze sądowej rozstrzygnięcia Komendanta Głównego Policji. Brak jest zatem podstaw do uznania żądania Pana D. M. za zasadne.
D. M. w dniu [..] zaskarżył decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji Nr [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniósł, iż wydane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. - sygn. akt K 36/00 (Dz.U Nr 176, poz.1457) i utrata mocy prawnej Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] "w sprawie zasad okresowego opiniowania policjantów, trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych" stanowiło o zasadności wcześniejszych odwołań strony. Decyzje odmowne w sprawie oparte były o argumentację, iż opinie służbowe funkcjonariusza policji nie noszą charakteru decyzji administracyjnej choć należało wykazać wyraźny charakter przyczynowo-skutkowy pomiędzy wydanymi opiniami, a konkretnymi decyzjami administracyjnymi. Podnoszono też argument braku "jasnych" uregulowań prawnych w materii dotyczącej opiniowania służbowego policjantów i drogi odwoławczej od wydanych decyzji, co wydaje się krzywdzące dla strony i łamie zasady równości wobec prawa.
Komendant Wojewódzki Policji w Ł. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że sąd administracyjny bada prawidłowość zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydawania.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpni 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz.1270/ Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpatrywanej przez sąd sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Rozkaz Komendanta Miejskiego Policji w Ł. nr [...] z dnia [...] dotyczący zwolnienia ze służby w Policji D. M., wydany został na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U Nr 7, poz.58 t. jedn. z 2002 r./.
Powołany przepis stwierdzał, iż policjanta można zwolnić ze służby w przypadku niewywiązywania się z obowiązków służbowych o okresie służby stałej lub służby kontraktowej, stwierdzonego w 2 kolejnych opiniach, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy.
W myśl art.35 ust.1 ustawy o Policji policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu.
Pan skarżący był dwukrotnie opiniowany ujemnie w dniach 2 października 2000 roku i 19 listopada 2001 roku. Jego odwołanie od II-giej opinii służbowej nie zostało uwzględnione przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, po uprzednim zapoznaniu się ze sprawozdaniem Komisji Odwoławczej z dnia 23 stycznia 2002 r. wnioskującej o nieuwzględnianie odwołania.
Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 8 października 2002 r. wyroku, w którym stwierdzono przekroczenie przez Komendanta Głównego Policji upoważnienia ustawowego przy wydawaniu Zarządzenia nr [..] z dnia [...] w sprawie zasad okresowego opiniowania policjantów oraz trybu wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii służbowych, nie spowodowało nieważności wydanych opinii służbowych.
Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku stwierdził, że Zarządzenie nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] traci moc dopiero z dniem 4 stycznia 2003 r.
Tym samym orzeczenie Trybunału nie podważało opinii wydanych przed dniem 4 stycznia 2003 r.
Ponadto przypomnieć należy, iż opiniowanie policjantów przewidziane zostało w ustawie o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 r., obowiązującej również w okresie wydawania opinii ujemnych dotyczących skarżącego.
Policja była zatem uprawniona do opiniowania swych funkcjonariuszy, jakkolwiek opinie nie mogły być traktowane jako decyzje w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1994 r., sygn. akt II SAB 8/94, publ. ONSA 1995/1/39).
Opinie stanowią jedynie materiał pozwalający na ustalenie przydatności funkcjonariusza do służby.
W przypadku dwóch negatywnych opinii istniała przewidziana w ustawie o Policji możliwość zwolnienia skarżącego ze służby.
Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjął, iż w sprawie nie występują przesłanki z art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa umożliwiające uchylenie decyzji dotychczasowej.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło