II SA/Łd 1768/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Kozerski, p.o. sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. 3 II SA/Łd 1768/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. na wniosek B. S. orzekł na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. Nr 87 z 2001 r. poz.960 ) o wymeldowaniu K. S. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A. 7 m. 7. Organ I instancji ustalił, że K. S. dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal i od ponad roku nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania, choć w dalszym ciągu posiada klucze do mieszkania. Nie partycypuje on w kosztach utrzymania mieszkania, natomiast łoży na utrzymanie dzieci. Życie osobiste i rodzinne K. S. koncentruje się w miejscowości K. Nr 37 gmina Z. , gdzie K. S. zamieszkuje. Organ wskazał też na oświadczenie złożone przez K. S. , że zameldowanie w lokalu nr 7 przy A. 7 w Ł. pragnie utrzymać ze względu na córkę, która w nim zamieszkuje, sam planuje natomiast przedłużyć pobyt czasowy w miejscu aktualnego pobytu. Organ stwierdził jednocześnie, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. ( Dz. U. Nr 78, poz. 716), w którym Trybunał orzekł niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 Konstytucji RP, badanie przesłanki utraty uprawnienia do przebywania w lokalu stało się bezprzedmiotowe. W odwołaniu K. S. podniósł, że w wyroku rozwodowym z dnia [...] Sąd Okręgowy w Ł. ustalił, że miejscem zamieszkania dziecka – A. S. będzie miejsce zamieszkania ojca K. S. Zdaniem odwołującego się w tej sytuacji decyzja o Jego wymeldowaniu pociągnie za sobą w konsekwencji usunięcie z lokalu przy ul. A. 7 córki A. Wskazał ponadto, że [...] zawarł nowy związek małżeński, ale będąc na zwolnieniu lekarskim często bywał w spornym lokalu w Ł. , podczas nieobecności B. S. , by uniknąć awantur. Podkreślił, że legitymuje się samoistnym uprawnieniem do lokalu ( umowa najmu zawarta między Gminą Ł. a B. i K. S. w 1995 r.). Decyzją z dnia [...] NR [...] Wojewoda [...] , po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] . Nr [...] . Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.). Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2004 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity : Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.) nakłada na osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące obowiązek wymeldowania się we właściwym organie gminy, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Niewykonanie tego obowiązku upoważnia organy gminy do wykorzystania dostępnych im środków egzekucyjnych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku meldunkowego, bądź do wymeldowania osoby na wniosek lub z urzędu, jeżeli spełnione zostaną przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Przepis ten określa dwa odrębne stany faktyczne, w których organy gminy zobowiązane są do wydania z urzędu lub na wniosek decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Pierwszy stan faktyczny dotyczy sytuacji, gdy osoba podlegająca wymeldowaniu utraciła uprawnienia wymienione w art. 9 ust. 2 ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego. Drugi stan faktyczny zachodzi wówczas, gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez sześć miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organ wskazał, że z treści tego przepisu wynika, że aby organ administracji mógł wydać decyzję o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego muszą być spełnione łącznie przesłanki w każdym z wymienionych stanów faktycznych. Organ odwoławczy podniósł, że niniejszą sprawę rozpatrzył w aspekcie spełnienia przesłanek wymienionych w pierwszym stanie faktycznym, gdyż miejsce pobytu K. S. jest znane. Ponadto organ podniósł, że w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. Sygn. akt K.20/01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i 83 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, że przepis ten utracił swą moc obowiązującą. A zatem nie jest wymagana do kumulatywnego spełnienia przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu wymieniona w powyższym stanie faktycznym omawianego art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Organ odwoławczy wskazał, że co do faktycznego opuszczenia lokalu, to z sytuacją taką mamy do czynienia wtedy, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, zatem zrywa wszelkie więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym miejscu. Przyjmuje się, iż do faktycznego opuszczenia lokalu dochodzi w razie przebywania z zamiarem stałego pobytu w innym miejscu. W ocenie organu odwoławczego bezsporne jest, że K. S. opuścił miejsce pobytu stałego tj. lokal nr 7 przy ul. A. 7 w Ł. i zamieszkał z drugą żoną w miejscowości K. 37 m. 1 gm. Z. , gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy od 3 lipca 2001 r. do 3 lipca 2003 r. Zdaniem organu odwoławczego, wprawdzie K. S. twierdzi, że przychodzi do lokalu przy ul. A. podczas krótkich pobytów w Ł. , jednak przywoływanie powyższego na poparcie, że K. S. nie zerwał więzi z dotychczasowym lokalem i nie skoncentrował swych spraw życiowych w innym miejscu nie nadaje się do zaakceptowania. Przeciwko twierdzeniu K. S. przemawia fakt zawarcia nowego związku małżeńskiego i przeniesienia swego centrum życiowego do innej miejscowości. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że wprawdzie K. S. twierdzi, że w spornym lokalu pozostawił swoje rzeczy osobiste, to przeczy temu zeznanie B. S. . Nadto trudno dać wiarę ww. twierdzeniu K. S. w sytuacji, gdy w miejscu pobytu czasowego przebywa już ponad rok, natomiast pobyty w lokalu przy ul. A. mają wyłącznie charakter krótkich wizyt. Zdaniem organu odwoławczego dowody zebrane w przedmiotowej sprawie, w tym również twierdzenia K. S. , świadczą o zerwaniu przez niego więzi z dotychczasowym lokalem. Przyjęcie odmiennego stanowiska byłoby sprzeczne z zasadą logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Organ podniósł nieskuteczność powoływanej kwestii zameldowania w spornym lokalu córki A. , gdyż nie została wymeldowana zaskarżoną decyzją, bowiem wniosek jej nie dotyczył, a ponadto, jak wynika ze zgromadzonych dowodów, zamieszkuje ona w spornym lokalu z matką. Ojciec, mimo zmiany miejsca zamieszkania, nie zastosował się do wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] i nie wyprowadził się razem z córką. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. S. wnosił o wnikliwą analizę jego sytuacji i jego dzieci. Wyjaśnił, że pozostawienie córki w mieszkaniu w Ł. spowodowane było tym, że córka chciała kontynuować naukę w Liceum w Ł. . Była żona B. S. dawała często do zrozumienie aby A. opuściła mieszkanie. Wskazywał też, że w miejscu aktualnego pobytu nie może liczyć na pracę zgodną z jego kwalifikacjami, a gdy otrzyma taką ofertę w Ł. będzie zmuszony do przebywania w lokalu przy ul. A. Ponadto powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego orzeczenia. W dniu 18 maja 2004 r. organ odwoławczy poinformował, że K. S. dokonał zameldowania na pobyt czasowy na okres od dnia 18 września 2003 r. do dnia 31 grudnia 2008 r. w miejscowości Z. 88, oraz że w dniu 18 września 2003 r. w miejscowości Z. 88 zameldowała się na pobyt stały J. S. – druga żona K. S. . Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2004 r. skarżący popierał swoją skargę. Oświadczył jednocześnie, że przebywa w Z., ale chce być zameldowany w mieszkaniu przy ul. A., ponieważ nie chce, aby dzieci zostały pozbawione mieszkania, a wie, że żona chce mieszkanie zamienić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Na wstępie rozważań wskazać jednak należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. z mocy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271, zm. Dz. U. Nr 228, poz. 2261 z 2003 r.), weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1269 ) oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 97 § 1 wskazanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające /.../, sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004 r. dla obszaru województwa łódzkiego, rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych /.../( Dz. U. z 2003 r. Nr 72, poz. 652), jest właściwy do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../. Przy czym, jak stanowi art. 1 § 2 wskazanej już wyżej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 145 § 1 wymienionej ustawy ( p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził takiego naruszenia przepisów, które uzasadniałoby uchylenie zaskarżonej decyzji. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił, art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001r Nr 87, poz. 960 ze zm. ), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego , albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Ponieważ miejsce pobytu skarżącej było znane, zastosowanie miała pierwsza część zacytowanego przepisu, tak jak to przyjęły organy administracji. Zdaniem Sądu w tym składzie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. ( sygn. K 20/01) przywoływany przez organy obu instancji i związana z nim utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy ( od dnia 20 czerwca 2002 r.) nie powoduje, że organ jest zwolniony z obowiązku badania utraty uprawnień do przebywania w lokalu, tak jak to stwierdziły organy obu instancji uchylając się od dokonania tej oceny. Jednak zdaniem Sądu ustalenia poczynione przez organ pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu , gdyż skarżący w istocie utracił przymiot najemcy lokalu przy ul. A. 7. Okolicznością bezsporną jest, że skarżący już po rozwodzie z B. S. , w czerwcu 2001 r dobrowolnie opuścił przedmiotowe mieszkanie i zamieszkał z aktualną małżonką poza Ł. w Z. , gdzie zameldował się na pobyt czasowy początkowo do 3.07.2003 r. , a następnie , a następnie do 31.12.2008 r. Okoliczności tej nie kwestionuje także skarżący w swoich oświadczeniach. Trafny jest więc wniosek zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że skarżący skoncentrował swoje centrum życiowe w innym miejscu i zerwał więzi z dotychczasowym lokalem. Zachowanie kluczy oraz krótkie wizyty w mieszkaniu przy ul. A. 7 oceny tej nie mogą podważyć. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 r. – V S.A. 3298/00 ( Palestra 2001/7-8/203 ) o przymiocie obojga małżonków jako najemców nie decyduje treść umowy najmu lokalu, lecz wyłącznie wspólne zamieszkiwanie w lokalu, które stanowi przesłankę rozstrzygającą dla wywołania skutków prawnych z art. 7 ustawy o najmie lokali mieszkalnych. Ustanie wspólnego zamieszkiwania na skutek tego, że jedno z małżonków opuściło wspólnie zajmowany lokal, a opuszczenie to ma cech trwałości, powoduje utratę przez małżonka statusu najemcy i w konsekwencji uprawnienie do przebywania w lokalu. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, co oznacza, że spełnione zostały wszystkie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego. Oznacza to, że stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze należy stwierdzić, że wniosek o wymeldowanie nie dotyczył córki skarżącego. Organ administracji nie jest także uprawniony do rozstrzygania sporów między byłymi małżonkami, dotyczących świadczeń alimentacyjnych bądź innych rozliczeń. Również trudności w znalezieniu pracy w nowym miejscu pobytu nie mogą mieć żadnego wpływu na treść decyzji w sprawie wymeldowania . Organ administracji ma obowiązek wydania decyzji o wymeldowaniu osoby w przypadku stwierdzenia, że zachodzą wskazane już wyżej przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy. Podkreślić przy tym należy, że w dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 93, poz. 887 ) , która wprowadziła nowe brzmienie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). Obecnie przepis ten stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, który opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r o zmianie ustawy /.../ kwestia posiadania uprawnień do lokalu w sprawach o wymeldowanie, pozostaje już poza sferą zainteresowań organu administracji. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.