II SA/Łd 177/06

Dnia 18 kwietnia 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Marcin Stańczyk, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2006 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz S. D. kwotę 200,00 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm.) stwierdził uchybienie przez S. D. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] Nr [...] o uchyleniu decyzji w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i odmowie ich przyznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] , doręczona została S. D. w dniu 28.października 2005r. Odwołanie od powyższego orzeczenia wniesione zostało przez stronę w dniu 14.listopada 2005r. Zgodnie natomiast z treścią art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Biorąc zatem pod uwagę, iż doręczenie dla odwołującego, dokonane zostało w dniu 28.października 2005r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 12.listopada 2005r. Złożenie odwołania w dniu 14.listopada 2005r. nastąpiło więc z uchybieniem ustawowego terminu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył S. D. podnosząc, iż jest ono dlań krzywdzące. Wskazał, że dzień 12.listopada 2005r. był dniem wolnym (wolną sobotą). W okresie od dnia 28.października 2005r. do dnia 21.listopada 2005r. było aż 9 dni, w których Powiatowa Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. była nieczynna. Podniósł, iż stawił się w siedzibie organu w dniu 31.października 2005r. aby złożyć odwołanie, jednakże placówka ta również w tym dniu była nieczynna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął skarżącemu w dniu 11.listopada 2005r., który był dniem ustawowo wolnym od pracy, w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a.). Takiego charakteru nie miał natomiast dzień 12.listopada 2005r., który przypadał w sobotę, będącą dodatkowym dniem wolnym od pracy. Dzień ten nie jest wymieniony w ustawie z dnia 18.stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), natomiast w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, że tzw. wolne soboty nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, w związku z czym art. 57 § 4 k.p.a. nie może mieć zastosowania. Organ wskazał ponadto, iż skarżący mógł nadać odwołanie w placówce pocztowej z zachowaniem terminu przewidzianego przez ustawodawcę do wniesienia środka odwoławczego, nawet jeżeli dzień 12.listopada 2005r. nie był w organie I instancji dniem roboczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przede wszystkim podnieść należy, że wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, stanowisko co do procesowego charakteru tzw. wolnych sobót w kontekście zachowania terminu do dokonania czynności w postępowaniu, nie było i nie jest jednolite tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jaki i Sądu Najwyższego. (por. np. uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.czerwca 2001r., sygn.akt FPS 7/00, ONSA 2001/4/149, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22.lutego 2001r., sygn.akt III RN 78/00, OSNP 2001/14/457 oraz z dnia 3.lutego 2000, sygn.akt III RN 195/99, OSNP 2000/24/884, które uznają sobotę za dzień ustawowo wolny od pracy lub też równorzędny z takim dniem w przeciwieństwie do poglądu wyrażonego np. w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.marca 1999r., sygn.akt II SA 5100/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 36613 oraz w wyroku tegoż Sądu z dnia 7.kwietnia 1998r., sygn.akt II SA/Gd 858/97, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 44212). Treść art. 57 § 4 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) przesądza, że jeżeli koniec terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Powstaje zatem problem określenia zakresu obu wskazanych w cytowanym przepisie pojęć, tj. zarówno dnia ustawowo wolnego od pracy, jak i dnia powszedniego. Jeżeli chodzi zatem o określenie ustawowych dni wolnych od pracy, zostały one w sposób wyczerpujący wymienione w ustawie z dnia 18.stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.). Brak jest natomiast ustawowego zdefiniowania pojęcia "dzień powszedni", którym operuje ustawodawca w treści art. 57 § 4 k.p.a. Powszechnie funkcjonujące w języku polskim rozumienie cytowanego pojęcia oznacza "każdy dzień nieświąteczny", przy czym dzień świąteczny kojarzony jest z religijnym ich charakterem ( por. Mały Słownik języka polskiego pod. red. S.Skorupki, H.Auderskiej i Z.Łępickiej, Warszawa 1969r., str.619). W rozpoznawanej sprawie, termin do złożenia odwołania upływał skarżącemu w dniu 11.listopada 2005r., który był niewątpliwie dniem ustawowo wolnym od pracy. Dzień 12.listopada 2005r. był natomiast sobotą, wolną od pracy w Powiatowym Biurze Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., zaś 13.listopada 2005r. – niedzielą (ustawowo wolną od pracy). Odwołanie zostało przez skarżącego złożone w dniu 14.listopada 2005r. (w poniedziałek). Problemem jest zatem nie tyle ustalenie czy sobota 12.listopada 2005r. była dniem ustawowo wolnym od pracy, lecz czy była "najbliższym następnym dniem powszednim" w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.czerwca 2001r. sygn.akt FPS 7/00 (ONSA 2001/4/149), że o ile dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy przypada w sobotę to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. Jakkolwiek bowiem pogląd ten, wyrażony został na potrzeby oceny zachowania terminu do złożenia skargi do sądu pod rządem ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), wyrażone w uzasadnieniu uchwały stanowisko o potrzebie prymatu wykładni funkcjonalnej art. 57 § 4 k.p.a. i przyjęciu w praktyce zasady, iż strona powinna mieć zapewnione normalne warunki do skorzystania z prawa do złożenia środka zaskarżenia, dotyczyć może każdej czynności w postępowaniu administracyjnym, w tym również prawa do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Skoro zatem w badanej sprawie jest niesporne, że dzień 12.listopada 2005r. był dla organów sobotą wolną od pracy, nie można przyjąć, iż był to następny dzień powszedni, w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a., z upływem którego skarżący tracił uprawnienie do terminowego złożenia odwołania. Ponieważ zaś dzień 13.listopada 2005r. był dniem ustawowo wolnym od pracy, najbliższym dniem powszednim był zatem dopiero dzień 14.listopada 2005r. (poniedziałek). Wobec tego, iż skarżący w tym dniu złożył odwołanie od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., brak było podstaw do twierdzenia, że uczynił to z uchybieniem terminu, w rozumieniu art. 134 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. Z uwagi na charakter prawny rozstrzygnięcia (nie podlegającego wykonaniu), brak było natomiast podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania, w trybie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego ich zwrot w wysokości równej uiszczonemu przezeń wpisowi sądowemu.