II SA/Łd 1776/02

WyrokWSA w Łodzi2004-02-06

Skład orzekający: Z. Zgierski, W. Chróścielewski, E. Markiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego bezzwrotnego z powodu ograniczonych środków finansowych organu pomocy społecznej, mimo spełnienia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego, stanowi naruszenie prawa?
Ratio decidendi
Organ administracji, nawet działając w ramach uznania administracyjnego, jest obowiązany załatwić sprawę zgodnie z słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani możliwości organu. W sytuacji, gdy środki finansowe organu pomocy społecznej są ograniczone i wystarczają jedynie na zaspokojenie minimalnych potrzeb osób nieposiadających żadnego dochodu, odmowa przyznania zasiłku celowego, mimo spełnienia kryterium dochodowego przez wnioskodawcę, nie stanowi naruszenia prawa, jeśli organy wykazały brak środków na udzielenie pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący M. N. ubiegał się o zasiłek celowy bezzwrotny na pokrycie kosztów czynszu. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku, powołując się na ograniczone możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, które nie pozwalają na zaspokojenie potrzeb wszystkich spełniających ustawowe kryteria. Skarżący zarzucił organowi I instancji nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 6 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Z. Zgierski, del. Sędziowie NSA : W. Chróścielewski (spr.), E. Markiewicz, Protokolant L. Turoboś, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. II SA/Łd 1776/02 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. N. od decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej z upoważnienia Rady Miejskiej w Ł. przez Zastępcę Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej Filia Ł. - G. w Ł. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego bezzwrotnego w kwocie 1.000,00 zł w miesiącu sierpniu 2002 roku na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r nr 79 poz. 856) art. 2 ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 10, art.32 ust.1 - 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64 poz. 414 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W toku postępowania ustalono, że M. N. jest osobą samotnie gospodarującą. W sierpniu 2002 r. otrzymał lokal mieszkalny, w którym jest zameldowany i na który uzyskał decyzję. Od 1988 roku nie miał stałego miejsca zameldowania. M. N. otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 354,65 zł oraz zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 106,35 zł. Ponadto płaci alimenty na córkę w kwocie 120,16 zł. Skarżący ubiega się o dofinansowanie do czynszu. Uzasadniając decyzją wydaną w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na brzmienie art. 2 ust. 4, art. 4 ust. 1, art. 10, art. 32 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie organu orzekającego wnioskodawca spełnia kryterium dochodowe do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego. Bezpośrednią przyczyną odmowy jej udzielenia są ograniczone możliwości finansowe. Organ opieki społecznej przy rozdysponowywaniu środków kieruje się zarówno potrzebami osób uprawnionych jak i "własnymi" możliwościami finansowymi. Zasiłek celowy bezzwrotny ma charakter uznaniowy, wypłacany w ramach zadań własnych gminy i jest finansowany z budżetu Miasta Ł. . SKO w uzasadnieniu podkreśliło, iż MOPS w pierwszej kolejności pomoc w formie zasiłków celowych kieruje obecnie do osób i rodzin nieposiadających żadnego źródła utrzymania z przeznaczeniem na zakup żywności. Średnia wysokość przyznanego zasiłku wynosiła w okresie od stycznia do lipca 2002 r. 50 zł. Organy I i II instancji odmawiając przyznania pomocy w formie zasiłku celowego bezzwrotnego powołały się na trudności finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, które nie pozwalają na zaspokojenie potrzeb wszystkich spełniających ustawowe kryteria do otrzymania takiej pomocy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. N. wniósł o uchylenie przedmiotowych decyzji. Zarzucił, iż organ I instancji nie przeprowadził wnikliwego postępowania co do zasadności udzielenia pomocy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Uznało przedmiotowe decyzje za zgodne z obowiązującym prawem i podkreśliło, że nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Celem pomocy społecznej jest stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. nr 64, poz. 414 z późn. zm.) zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienia im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dochód skarżącego w chwili orzekania przez organy administracji był równy obowiązującemu kryterium dochodowemu uzasadniającemu udzielenie pomocy, które wynosiło 461 zł na osobę samotnie gospodarującą. Przyznawanie zasiłków celowych, jak wynika z konstrukcji art. 32 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi: "W celu zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej", pozostawione jest przez ustawodawcę uznaniu organów administracji. W myśl utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiska, organ administracji działając na podstawie przepisów prawa przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia jest obowiązany stosownie do art. 7 k.p.a. załatwić sprawę zgodnie z słusznym interesem obywatela, o ile interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie, ani nie przekracza to możliwości organu wynikających z przyznanych mu środków (wyrok NSA z 11 czerwca 1981 r. SA 820/81, ONSA 1981, z. 1, poz. 57). Organy administracji działające w rozpatrywanej sprawie w swoich decyzjach wydanych w oparciu o materiał dowodowy w postaci wywiadu środowiskowego oraz posiadane przez nie informacje dotyczące środków finansowych przyznanych na zadania z zakresu pomocy społecznej, wykazały, że co prawda skarżący znajduje się w relatywnie trudnej sytuacji finansowej, ale środki będące w dyspozycji organów pomocy społecznej, co było także przedmiotem szeregu publikacji w środkach masowego przekazu, są coraz mniejsze i wystarczające jedynie na zaspokojenie minimalnych potrzeb osób nieposiadających żadnego dochodu. Wszystko to razem powoduje, że nawet biorąc pod uwagę trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącego nie można zarzucić decyzjom organów administracji naruszenia prawa. Wykazały, bowiem one, że nie dysponowały środkami, które umożliwiłyby skarżącemu dysponującemu niewielkim, co prawda dochodem, udzielenia pomocy, którą muszą być objęte przede wszystkim osoby nieuzyskujące żadnego dochodu. Mimo, iż Konstytucja w art. 67 ust. 2 stanowi o tym, iż obywatel pozostający bez pracy nie z własnej woli i niemający innych środków utrzymania ma prawo do zabezpieczenia społecznego, to odsyła, co do zakresu i form tego zabezpieczenia do ustawy, którą jest właśnie ustawa o pomocy społecznej. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło