II SA/Łd 1777/03
WyrokWSA w Łodzi2005-07-05
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły datę wzniesienia budynku mieszkalnego, opierając się jedynie na oświadczeniach stron i oględzinach, co miało wpływ na zastosowanie właściwego reżimu prawnego (ustawa Prawo budowlane z 1974 r. vs. ustawa Prawo budowlane z 1994 r.)?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez niewłaściwe przeprowadzenie i ocenę materiału dowodowego. Ustalenie daty wzniesienia budynku mieszkalnego, kluczowe dla zastosowania właściwego reżimu prawnego, oparto jedynie na oświadczeniach stron i oględzinach, bez przeprowadzenia innych wymaganych dowodów, takich jak zeznania świadków. Wobec tego, ustalenia te zostały uznane za dowolne, a zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Po kilku postępowaniach i decyzjach organów nadzoru budowlanego, w tym uchyleniu decyzji przez Wojewodę, Starosta Powiatu ponownie wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Od tej decyzji odwołała się B.M., podnosząc m.in. zarzut, że budynek został wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a nie 1974 r., co skutkowałoby koniecznością jego rozbiórki. Zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości uczestnictwa w wizji lokalnej i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, ale sprawa podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...]; zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz B.M. kwotę 240,00 zł z tytułu kosztów postępowania; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] znak: [...] z dnia [...]; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz B.M. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych z tytułu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Sygn. akt II SA/Łd 1777 / 03 U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie przepisu art. 138 par.1 pkt.1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 roku, Nr 98, poz.1071 ze zm.), w związku z przepisem art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.) oraz par.59 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 roku w sprawie nadzoru urbanistycznobudowlanego (Dz.U. Nr 8, poz.48 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B.M. i A.S. od decyzji Starosty Powiatu [...] (znak: [...]) z dnia [...], udzielającej J.Z. pozwolenia na użytkowanie istniejącego budynku mieszkalnego o kubaturze 352,10 metrów sześciennych, powierzchni zabudowy 54,80 metry kwadratowe, powierzchni użytkowej 72,20 metry kwadratowe w miejscowości Z., na działce nr 248, usytuowanego w odległości 0,70 metra od granicy z działką nr 247, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż postanowieniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 56 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. zobowiązał J.Z. do przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnotechnicznej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce we wsi Z. wraz z opinią osoby uprawnionej o zdatności do użytku obiektu, uzgodnioną z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
W dniu 1 sierpnia 2002 roku J.Z. złożył do Starosty Powiatu [...] wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W załączeniu przedłożył 3 egzemplarze inwentaryzacji budowlanej.
W dniu 12 sierpnia 2002 roku Starosta Powiatu [...] na podstawie przepisu art. 65 k.p.a. przekazał sprawę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. Po przekazaniu przez Starostę Powiatu [...] dokumentacji inwentaryzacyjnej, do wykonania której inwestor został zobowiązany wskazanym powyżej postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 18 września 2002 roku przeprowadził wizję lokalną, podczas której stwierdził, iż przedłożona inwentaryzacja jest zgodna ze stanem faktycznym. W efekcie powyższego stwierdzenia Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...], na wniosek inwestora udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.
Od powyższej decyzji wniosła odwołanie B.M.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty Powiatu [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając przede wszystkim, iż organ stopnia podstawowego nie wskazał użytkownika, któremu udzielił pozwolenia na użytkowanie. Ponadto zarzucił, iż nie wyjaśniono, czy zinwentaryzowany obiekt nie narusza wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Stwierdzając, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki na temat zgodności inwestycji z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy.
Starosta Powiatu [...] rozpatrując ponownie sprawę w dniu 12 maja 2003 roku przeprowadził wizję lokalną, podczas której stwierdził, iż wykonana inwentaryzacja odpowiada stanowi faktycznemu na gruncie. Ustalił ponadto, iż lokalizacja budynku nie narusza ustaleń obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego gminy R. i stwierdził, że obowiązujące w okresie realizacji przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku dopuszczały realizację budynku w takiej odległości od granicy działki sąsiedniej. W konsekwencji powyższego ustalenia organ I instancji decyzją z dnia [...] (znak: [...]), na podstawie przepisu art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane, udzielił J.Z. pozwolenia na użytkowanie istniejącego budynku mieszkalnego w miejscowości Z. gmina R., usytuowanego w odległości 0,70 metra od granicy z działką Nr 247.
Od decyzji tej wniosły odwołania B.M. i A.S. B.M. podniosła, że budynek inwestora został wybudowany pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku i zgodnie z przepisami tej ustawy budynek winien być rozebrany. Wniosła ponadto, że żąda rozliczeń materiałów budowlanych zużytych na budowę domu. A.S. w odwołaniu podniosła, iż podana odległość od granicy działki jest niezgodna ze stanem faktycznym na gruncie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., będący od dnia 11 lipca 2003 roku organem odwoławczym w niniejszej sprawie, po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego stwierdził, iż bezzasadny jest zarzut B.M. podnoszącej, iż budynek mieszkalny znajdujący się na działce J.Z. został wybudowany pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku. Z przedłożonych akt organu I instancji (protokół z wizji lokalnej w dniu 6 listopada 2000 roku) wynika, że strony jednoznacznie określiły, że budynek wybudowany został pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku. A.S. wniosła do protokołu, że gospodarstwo rolne J.Z. przejął w roku 1986 od swoich rodziców, a budynki J.Z. już istniały, a odwołująca się nie wnosiła zastrzeżeń do ich lokalizacji. J.Z. wskazał natomiast, iż gospodarstwo rolne przejął w 1999 roku, a okres budowy budynku podał w przybliżeniu i stwierdził, że budynek mieszkalny wybudowany został około 30 lat temu. Zdaniem organu odwoławczego, ze wskazanych dat wynika, iż budynek mieszkalny wybudowany został pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podważania wiarygodności powyższych oświadczeń.
Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż należało uznać, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z przepisem art. 103 ust.2 ustawy – Prawo budowlane z 1994 roku, zastosowanie mają przepisy dotychczasowe czyli przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 roku. Dalej organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji i wykazał, że w świetle przepisów tejże ustawy nie ma podstaw do nakazania rozbiórki budynku mieszkalnego. Następnie organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy R. zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej R. z dnia 20 czerwca 1985 roku działka nr 248 położona jest na terenach oznaczonych w planie symbolem MR, co oznacza, iż przeznaczona jest pod zabudowę zagrodową. Spełniony jest zatem warunek zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z przepisem par.12 ust.2 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 metry od granicy działki, odległości określone w tymże rozporządzeniu mogą ulec zmniejszeniu z tym, że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 metrów. Na tej podstawie organ odwoławczy wskazał, iż z przedłożonego planu geodezyjnego wynika, że działka sąsiednia jest niezabudowana, a zatem lokalizacja budynku mieszkalnego w odległości 0,70 metra od granicy działki sąsiedniej nie utrudni jej zabudowy. Przedmiotowy obiekt spełnia warunki określone w tym przepisie. Organ podejmując zaskarżoną decyzję powołał się wprawdzie na przepis § 13 ust. 1 i ust.2 wskazanego powyżej rozporządzenia, lecz fakt ten nie ma wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie.
Organ odwoławczy wskazał nadto, iż bezpodstawny jest również zarzut A.S. twierdzącej, iż podana odległość od granicy działki jest niezgodna ze stanem faktycznym na gruncie. W ocenie organu, z przedłożonych dokumentów wyraźnie wynika, iż budynek mieszkalny zlokalizowany został w odległości 0,70 metra od granicy z działką nr 247. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż żądanie rozliczenia materiałów budowlanych zużytych na budowę budynku mieszkalnego wykracza poza przedmiot postępowania organu nadzoru budowlanego, Stwierdził, iż inwestor do wniosku o pozwolenie na użytkowanie załączył wymagane dokumenty, w tym opinię Państwowej Straży Pożarnej, a oględziny dokonane przez organy wykazały jednoznacznie, że budynek nadaje się do użytkowania. Stanowi to – zdaniem organu – w świetle okoliczności sprawy i treści przepisu art. 42 ust.3 ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony.
W dniu 20 listopada 2003 roku od powyższej decyzji B.M. wywiodła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, zarzucając jej:
1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu § 12 ust. 2 rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, zamiast przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 lutego 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 15, poz. 140 ze zm.), bowiem organy nadzoru budowlanego obu instancji błędnie i zbyt ogólnikowo przyjęły, iż budynek mieszkalny znajdujący się na działce J.Z. został wybudowany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, nie ustalając nawet konkretnej daty jego wzniesienia. Skarżąca podniosła, iż zarówno ona, jak i jej matka J.W. (pierwsza właścicielka) twierdzą, iż J.Z. wzniósł budynek mieszkalny w latach 1993 – 1996, bez pozwolenia na budowę i bez zgody na piśmie właścicieli działki nr 249 i 247 – J. i J. małżonków W. Ponadto skarżąca podniosła, iż inwestor samowolnie wzniósł budynek w granicy działek, a nie 0,70 metra od granicy, zaś okna tego budynku wychodzą na nieruchomość B.M., co jest było niegodne z ówczesnym prawem budowlanym.
2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (przepisów art. 10 par. 1 k.p.a. w związku z przepisem art. 75 k.p.a.) polegające na tym, iż w dniu 18 września 2002 roku i w dniu 12 maja 2003 roku podczas wizji lokalnej, w obecności pracowników organu I instancji i Starostwa Powiatowego w R., J.Z. i jego żona J.Z., przy biernej postawie pracowników organów administracji nie pozwolili skarżącej wejść na teren swojej posesji i czynnie uczestniczyć w wizji lokalnej, co jest rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
3. naruszenie przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, które mogłoby stanowić podstawę do rozstrzygnięcia istoty sprawy, przez nieprzesłuchanie w charakterze świadka – zgłoszonej przez skarżącą – J. W., pierwszej właścicielki nieruchomości we wsi Z. nr 14 (obecnie działki nr 249 i 206) na okoliczność; kiedy został rozebrany przez J.Z. stary, drewniany, dwuizbowy budynek mieszkalny i stary budynek gospodarczy z kamienia, kiedy został wzniesiony przez J.Z. nowy budynek mieszkalny i nowy budynek gospodarczy, czy J.W. i jej mąż J.W. zgłaszali pretensje do J.Z. z uwagi na samowolne wzniesienie budynku mieszkalnego w sytuacji, gdy okna budynku mieszkalnego wychodziły bezpośrednio na ich nieruchomość uniemożliwiając zabudowę sąsiedniej działki.
4. naruszenie przepisów postępowania przez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, bowiem organ administracji opierając się tylko na dowodach zgłoszonych przez J.Z., a pomijając dowody B.M. dokonał oceny niekompletnego materiału dowodowego – w sposób dowolny.
Powołując się na przepisy art. 22 ust.1 pkt.1 i 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym skarżąca wniosła o:
1. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji;
2. o odmowę udzielenia J.Z. pozwolenia na użytkowanie istniejącego budynku mieszkalnego
3. o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odwoławczy bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w dostatecznym zakresie, niewystarczającym do rozstrzygnięcia decyzją istoty sprawy, niezgodnie ze stanem faktycznym przyjął, że budynek mieszkalny znajdujący się obecnie na działce J.Z. został wybudowany pod rządami ustawy – Prawo budowlane z 1974 roku, nie ustalając nawet konkretnej daty jego wzniesienia lub rozpoczęcia budowy.
W ocenie skarżącej i na podstawie znajomości stanu faktycznego sprawy, który jest inny niż ustaliły to organy nadzoru budowlanego, organy te zalegalizowały wzniesiony przez J.Z. budynek z naruszeniem wszelkich obowiązujących w tym zakresie przepisów Prawa budowlanego z 1994 roku i przepisów wykonawczych do tejże ustawy, w tym rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 lutego 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 15 poz.140 ze zm.). Skarżąca podniosła, iż na okoliczność tego, że przedmiotowy budynek mieszkalny nie został wybudowany około 30 lat temu może zeznać nie tylko jej matka J.W., ale również jej 50 – letni brat A.W., o przesłuchanie którego wniosła.
Skarżąca podniosła również, iż nie zgadza się z twierdzeniem organów administracji, iż wzniesienie budynku mieszkalnego przez J.Z. w granicy działek nie utrudni zabudowy działki sąsiedniej. Skarżąca wskazała, iż budynek J.Z. stoi 3 metry od granicy nieruchomości, która jest sporna i od 1999 roku toczy się administracyjne postępowanie w sprawie rozgraniczenia (od 2001 roku toczy się przed Sądem Rejonowym w R. I Wydział Cywilny).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wywodząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 par. 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując postępowanie organów administracji doszedł do przekonania, iż nie jest ono wolne od naruszeń prawa, wobec czego uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Oceniając postępowanie organów administracji publicznej z punktu widzenia przytoczonych powyżej wskazań należy stwierdzić, iż kwestią mającą fundamentalne znaczenie dla niniejszej sprawy jest ustalenie daty wzniesienia przedmiotowego budynku mieszkalnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż ustalenie powyższe ma kapitalne znaczenie dla możliwości dokonania prawidłowej subsumpcji właściwego reżimu prawnego. Zasadnie organy administracji cezurę czasową pomiędzy reżimami prawnymi upatrują w dacie 1 stycznia 1995 roku, kiedy weszła w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000 roku, poz.1126 ze zm.) derogując ustawę z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.). Przepis art. 103 par. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000 roku, poz.1126 ze zm.) stanowi, iż "przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe", a więc przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane. Konkludując tę cześć rozważań wskazać należy, iż ustalenie tego, czy przedmiotowy budynek mieszkalny został samowolnie wzniesiony przed dniem 1 stycznia 1995 roku, czy też nastąpiło to po tej dacie warunkuje możliwość dalszego prowadzenia postępowania, a w szczególności przypisania ustalonego stanu faktycznego właściwemu reżimowi prawnemu. Organy administracji obu instancji nie ustaliły jednak powyższej okoliczności faktycznej w sposób niebudzący wątpliwości. Ustalenia organów w tym zakresie opierają się wyłącznie na oświadczeniach J.Z. i A.S. zawartych w protokole z oględzin dokonanych w dniu 6 listopada 2001 roku. Wobec tak "udowodnionej" okoliczności można podnieść szereg uwag krytycznych.
Przepisy ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego zawierają precyzyjne uregulowania dotyczące postępowania dowodowego. Przepis art.75 par.1 k.p.a. stanowi, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Nie budzi więc wątpliwości, iż przepisy pozwalają dokonywać organom administracji publicznej oględzin (art.85 k.p.a.), jednakże ze swej istoty jest to dowód o specyficznym charakterze, chociażby z uwagi na przedmiot dokonywanych oględzin. Bez wątpienia dowód ten nie tylko nie nadaje się do wykazania (udowodnienia) wszystkich okoliczności danej sprawy, ale również nie może zastępować innych dowodów, których możliwość przeprowadzenia przewiduje Kodeks postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organy administracji dokonały ustalenia stanu faktycznego przełamując powyższe zasady.
Oświadczenie J.Z. i A.S. zawarte w protokole z oględzin co najwyżej może być traktowane jako "ślad" określonej okoliczności istotnej dla sprawy. Jednakże udowodnienie tej okoliczności wymaga od organu przeprowadzenia określonego dowodu, ze wszystkimi szykanami przewidzianymi przez prawo dla jego prawidłowego przeprowadzenia. Organ winien zatem najpierw rozstrzygnąć, czy okoliczność tę można udowodnić dowodem z zeznań świadków, czy też dowodem z przesłuchania stron, a następnie taki dowód przeprowadzić w sposób przewidziany przez ustawę, w tym między innymi pouczając o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art.83 par.1 k.p.a. i art.86 k.p.a.).
Dowód z oględzin przywołany przez organy administracji w niniejszej sprawie z całą pewnością nie nadaje się do udowodnienia tego, kiedy wzniesiono budynek mieszkalny na działce inwestora, chociażby z tego powodu, iż przedmiot oględzin (budynek mieszkalny) nie był nawet poddany badaniu na okoliczność tego, kiedy został wzniesiony. Natomiast inne dowody, w szczególności z osobowych źródeł dowodowych, nie zostały w ogóle przeprowadzone. W takiej sytuacji za zupełnie dowolne uznać należy stanowisko organów, iż okoliczności związane z datą wybudowania domu mieszkalnego nie budzą wątpliwości. Podobnie brzmi stwierdzenie, iż organy nie znalazły podstaw do tego, aby "podważać wiarygodność oświadczeń". Skoro oświadczenia te nie zostały złożone w sposób przewidziany przez prawo (art.75 par.2 k.p.a.), to nie stanowią dowodu w postępowaniu administracyjnym, a tym samym nie można poddawać ich ocenie przynależnej wyłącznie dowodom.
Skoro okoliczności związane z datą wzniesienia budynku mieszkalnego na działce inwestora nie były przedmiotem prawnie skutecznych ustaleń, a w ślad za tym analizy i oceny organów administracji, to tym samym wskazać należy, iż w toku postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 par. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Nie można bowiem powiedzieć, iż w toku postępowania administracyjnego organy stosując się do kodeksowej zasady prawdy obiektywnej w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy.
Stwierdzone powyżej naruszenie przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym sprawia, iż nie można dokonać weryfikacji oceny prawnej zaprezentowanej przez organy w kwestionowanych decyzjach.
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zasądzeniu na rzecz strony skarżącej kwoty z tytułu wpisu od skargi orzeczono na podstawie art.97 par.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) w związku z art.55 par.1 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) O kosztach zastępstwa adwokackiego strony skarżącej orzeczono na podstawie przepisu art.200 p.p.s.a.. Wysokość tegoż wynagrodzenia ustalona została mając na względzie rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata (par.2 pkt 2 w związku z par.18 ust.1 pkt 1 "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348), a także mając na względzie wartość przedmiotu sprawy.
Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, iż do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzja ta nie podlega wykonalności (art.152 p.p.s.a.).
Z tych wszystkich względów orzeczono jak powyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło