II SA/Łd 178/07

Dnia 14 czerwca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z., działając z upoważnienia wójta, na podstawie art. 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz.U. Nr 155, poz. 1109 ), odmówił J.P. przyznania pomocy w postaci zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż strona nie spełnia przesłanki § 2 wskazanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006r., gdyż nikt w rodzinie J. P. nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy. Od powyżej decyzji J. P. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem, ponieważ jest rolnikiem, uprawia grunty, opłaca podatek rolny oraz obowiązkowe ubezpieczenie budynków i mienia. Nadto stwierdziła, iż nie opłaca "KRUSU", gdyż jest ubezpieczona w swoim zakładzie pracy. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 24 i 40 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 6 pkt 1, 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz.U. Nr 155, poz. 1109) – powoływanego dalej jako rozporządzenie - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż w świetle definicji wyrażonej w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, do której odesłanie znajduje się w rozporządzeniu, skarżąca jest rolnikiem, skoro uprawia grunty rolne. Jednakże stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia osoba spełniająca warunki wskazane w art. 6 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, aby otrzymać pomoc, musi podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy. Ubezpieczeniu społecznemu z mocy art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podlega rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, jeżeli ten rolnik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż odwołująca się podlega ubezpieczeniu społecznemu w swoim zakładzie pracy, a zatem z mocy art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 1 i 3 cyt. wyżej ustawy jest wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników i tym samym nie spełnia wymogu określonego w § 2 pkt 1 rozporządzenia. Ponadto organ wskazał, iż z akt sprawy nie wynika, aby w rodzinie J. P. była inna osoba będąca rolnikiem w rozumieniu wyżej wskazanych przepisów. Z tych względów, w ocenie Kolegium, rozstrzygnięcie organu I instancji należy uznać za prawidłowe. W dniu 9 stycznia 2007 roku J. P. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zarzuciła, iż - w jej ocenie - spełnia wszystkie przesłanki do otrzymania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy, oprócz składki na KRUS. Skarżąca nie zgadza się z tym, iż z uwagi na opłacanie przez nią składki na ubezpieczenie społeczne w zakładzie pracy nie otrzymała wnioskowanego zasiłku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co - w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - mogłoby stanowić podstawę do ich uchylenia. Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy ( Dz.U. nr 155, poz. 1109), wydanego na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.), a powoływanego dalej jako rozporządzenie. Zgodnie z przepisem § 2 rozporządzenia pomocy udziela się rodzinie rolniczej jeżeli: 1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy; 2) w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji ( Dz.U. Nr 16, poz. 82, z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %. Treść przepisu wskazuje na to, iż obydwie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Przepis § 2 pkt 1 rozporządzenia znacząco ogranicza krąg osób uprawnionych do uzyskania przedmiotowego zasiłku celowego. Z dyspozycji tego przepisu wyraźnie wynika, iż pomoc może zostać udzielona rodzinie rolniczej, jeśli: - przynajmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, - osoba podlega ubezpieczeniu rolniczemu z mocy ustawy. Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników ( Dz.U. z 1998r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) rolnikiem jest osoba fizyczna, zamieszkująca i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osoba, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewiduje jednocześnie dwie formy ubezpieczenia – z mocy ustawy i na wniosek ( art. 3 ust. 1 ustawy ), dodatkowo przewidując rozróżnienie między ubezpieczeniem wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim, a ubezpieczeniem emerytalno – rentowym. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990r. - ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny i domownik tegoż rolnika, jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu z mocy ustawy podlega ta sama grupa osób oraz osoby (i ich małżonkowie) pobierające rentę strukturalną, o ile nie podlegają innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty, czy świadczeń z ubezpieczenia społecznego ( art. 16 ust. 1 i 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). W tym miejscu wskazać należy, iż z analizy art. 7 ust. 1 oraz 16 ust. 3 cytowanej ustawy wynika, iż ubezpieczeniu społecznemu rolników nie podlegają rolnicy lub domownicy podlegający innemu ubezpieczeniu społecznemu lub posiadający prawo ustalone prawo do emerytury lub renty albo posiadający ustalone prawo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Tym samym pomoc z tytułu złagodzenia skutków suszy nie przysługuje osobom ubezpieczonym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, nawet w przypadku spełnienie przez te osoby drugiej przesłanki, o której mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż poza sporem pozostaje, że skarżąca nie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS, gdyż pozostając w stosunku pracy, odprowadza składki z tytułu ubezpieczenia społecznego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Fakt ten został potwierdzony przez skarżącą zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do Sądu. Okoliczność ta powoduje, iż należy stwierdzić, że skarżąca nie spełnia przesłanki wynikającej z § 2 pkt 1 rozporządzenia i tym samym nie jest możliwe przyznanie jej wnioskowanego zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy. Sam fakt dotknięcia gospodarstwa skarżącej w 2006 roku skutkami suszy w rozmiarze określonym w § 2 punkcie 2 rozporządzenia nie daje bowiem podstaw do przyznania pomocy, gdyż wskazany wyżej akt prawny, stanowiący podstawę wydanego przez organ rozstrzygnięcia, ograniczał w sposób znaczny krąg osób, które z pomocy tej mogły skorzystać. W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.