II SA/Łd 1784/01
WyrokWSA w Łodzi2004-04-21
Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Wojciech Chróścielewski, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego (okratowania balkonu), który został wykonany samowolnie, ale następnie doprowadzony do zgodności z prawem na mocy ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został wykonany samowolnie, jeśli nie zachodzą przesłanki do nakazania rozbiórki lub przejęcia na własność Państwa, a inwestor wykonał zmiany i przeróbki nakazane przez organ nadzoru budowlanego w ostatecznej decyzji. W postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie nie można kwestionować zdatności do użytku obiektu wykonanego w wykonaniu obowiązków nałożonych decyzją administracyjną.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy zgodę na użytkowanie okratowania loggi balkonowej przez małżonków R. Okratowanie zostało wykonane samowolnie w 1986 roku. Po postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego, inwestorzy zostali zobowiązani do wykonania zmian i przeróbek, co następnie zostało zalegalizowane decyzją Prezydenta Miasta L. Skarżąca kwestionowała bezpieczeństwo okratowania oraz zarzucała niewłaściwe postępowanie władz spółdzielni. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę. -
Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 par. l pkt l k.p.a. po rozparzeniu odwołania W. K. od decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...], Nr [...] o wyrażeniu zgody na użytkowanie przez B. i W. małżonków R. "okratowania loggi balkonu na parterze w lokalu nr 14 budynku wielorodzinnego nr [...], położonego (..) przy ulicy A nr 66 w Ł." utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem Nr [...] z dnia [...], w którym powołał się na okoliczność zamontowania krat w roku 1986 oraz na "możliwość usunięcia występujących nieprawidłowości poprzez wykonanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do zgodności z prawem", zobowiązał B. R. do wykonania stosownych czynności. Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] – nałożył z urzędu na B. R. jako na inwestora, w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), obowiązek doprowadzenia do zgodności z prawem okratowania balkonu w zajmowanym mieszkaniu. W decyzji organ powołał się między innymi na pisemną zgodę – zarządcy budynku na pozostawienie zamontowanego okratowania. Wobec tego, iż żadna ze stron nie wniosła odwołania, zatem decyzja to stała się ostateczna. W dniu 17 stycznia 2001 roku – w czasie przeprowadzonej wizji z udziałem zarządcy budynku – organ nadzoru budowlanego stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora, a następnie przesłał w dniu 12 kwietnia 2001 roku przesłał sprawę do organu administracji architektoniczno-budowlanej, w celu dalszego jej prowadzenia. zgodnie z właściwością.
Na podstawie przesłania dokumentacji, Prezydent Miasta L. rozpatrzył z urzędu sprawę pozwolenia na użytkowanie dla samowolnego okratowania balkonu i wydał w dniu [...] decyzję [...], w której wyraził zgodę na użytkowanie przez B. i W. małżonków R. "okratowania loggi balkonu".
W następstwie odwołania skarżącej W. K. decyzja ta została uchylona w całości decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Przyczyną uchylenia decyzji były istotne naruszenia przepisów prawa procesowego przez ten organ.
Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego. Prezydent Miasta L. wydał w dniu [...] decyzję nr [...] wyrażającą zgodę na użytkowanie przez B. i W. małżonków R. okratowania loggi balkonu na parterze w lokalu nr 14 budynku wielorodzinnego nr [...] położonego przy ulicy A nr 66 w L..
Od powyższej decyzji odwołała się skarżąca W. K., która kategorycznie nie zgodziła się na pozostawienie przedmiotowego okratowania.
W następstwie rozpatrzenia sprawy organ II instancji wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), w związku z przepisem art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), obligującym do stosowania przepisów ustawy z 1974 roku w stosunku do inwestycji zrealizowanych przed dniem 1 stycznia 1995 roku.
Przepis art. 42 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974 roku zezwala na przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu od właściwego organu administracji pozwolenia na użytkowanie. W niniejszej sprawie inwestor dokonał zmian i przeróbek nakazanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji Nr [...] z dnia [...] oraz złożył w organie administracji architektoniczno-budowlanej wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego okratowania, natomiast organ administracji przeprowadził postępowanie z udziałem stron.
Organ II instancji nie zgodził się za stanowiskiem W. K., iż udzielenie zgody na użytkowanie okratowania loggi balkonowej w mieszkaniu małżonków R. doprowadzi do pogorszenia stanu bezpieczeństwa lokalu mieszkalnego nr 18 przy ulicy A 66 w Ł., po dokonanych pracach budowlanych. Ponadto wskazał, iż nie może być rozpatrzony przez organ odwoławczy administracji architektoniczno-budowlanej powyższy zarzut, ponieważ wykonanie tych prac zostało nakazane ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego, którego działania nie podlegają ocenie Wojewody [...].
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wniosła w dniu 13 września 2001 roku W. K., która podniosła, iż B. R. po tym jak wprowadziła się do mieszkania przy ulicy A w Ł. założyła kraty na loggię balkonową nie mając na to, ani zgody, ani zezwolenia. Zdaniem skarżącej kraty te mogły być zamontowane ale bezpośrednio na oknie, po jego wewnętrznej lub zewnętrznej stronie. W wyniku interwencji skarżącej we władzach spółdzielni mieszkaniowej, do której należy przedmiotowy budynek, oraz w organie nadzoru budowlanego, wszczęto z udziałem małżonków R. postępowanie mające doprowadzić do zdemontowania istniejących krat i zastąpienia ich kratami montowanymi tak ja domaga się tego skarżąca. W następstwie postępowania toczonego przed organem nadzoru budowlanego małżonkowie R. zrobili przeróbkę okratowania doprowadzając je do stanu gorszego niż było poprzednio, bowiem kraty zrobione są we wzór, a z góry na całą szerokość kraty założone są "iglarki". Zdaniem skarżącej te "iglarki" mogą ułatwiać dostanie się na balkon należącego do niej mieszkania. Ponadto "iglarki" przeplecione są tworzywem sztucznym, które może być podpalone niedopałkiem papierosa, a wówczas ogień dostanie się na balkon skarżącej.
Ponadto skarżąca podniosła, iż została oszukana przez władze spółdzielni mieszkaniowej, do której należy przedmiotowy budynek, bowiem Prezes obiecał doprowadzenie do zdemontowania istniejącego okratowania loggi balkonu małżonków R. i ze swej obietnicy nie tylko się nie wywiązał, ale nawet wyraził zgodę na pozostawienie istniejących krat.
W dalszej części skargi W. K. przedstawiła obraz złych stosunków sąsiedzkich z małżonkami R. czyniąc ich odpowiedzialnymi za istniejący stan rzeczy.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto, iż zarzucanie sąsiadom niewłaściwego zachowania nie może mieć wpływu na faktyczny i prawny aspekt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)) Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie
1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.s.a.).
Jest poza sporem w niniejszej sprawie, iż to w 1986 roku inwestorzy dokonali w sposób samowolny okratowania loggi balkonowej należącego do nich mieszkania. Tym samym prawidłowo organy administracji doszły do przekonania, iż ocena działań inwestora winna zostać dokonana na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) bowiem przepis art. 103 par. 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm.), stanowi, iż przepisu art. 48 obecnie obowiązującej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku dotyczy kwestii nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, to wypływa z tego wniosek, iż do obiektów wybudowanych samowolnie przed dniem wejścia tejże ustawy, a więc przed 1 stycznia 1995 roku, będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku.
Miarodajne dla oceny działań organów administracji w niniejszej sprawie są uregulowania zawarte w 37 ust. 1 oraz w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Drugi z przywołanych przepisów stanowi natomiast, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, organ administracji wyda inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Kwestią o kapitalnym znaczeniu w niniejszej sprawie jest określenie czy zachodziły w niniejszej sprawie przesłanki do zastosowania przez organ przepisu art. 37, czy też wobec nie spełnienia przesłanek z tego przepisu organ mógł przeprowadzić postępowania, o którym mowa w art. 40 i doprowadzić do zalegalizowana dokonanej samowoli budowlanej. Oceniając zakres i charakter inwestycji prawidłowo organy administracji doszły do przekonania, iż żaden z warunków określonych w przepisie art. 37 nie jest spełniony w niniejszej sprawie. Mając na uwadze rodzaj wykonanych samowolnie prac budowlanych wypada stwierdzić, iż nie może być mowy o jakiejkolwiek ich sprzeczności z przepisami o planowaniu przestrzennym. Natomiast mając na uwadze charakter owych prac należy podnieść, iż z całą pewnością – już ze swej istoty – służą one podwyższeniu, a nie obniżeniu warunków bezpieczeństwa osób i mienia, nie powodując jednocześnie pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Prawidłowy jest zatem wniosek organu, iż dokonana samowola budowlana możliwa jest do zalegalizowania na gruncie przepisu art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku po wykonaniu przez inwestora w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca na inwestora określone obowiązki w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem stała się ostateczna, a nałożone obowiązki zostały przez inwestora wykonane, co stwierdza wizja lokalna dokonana przez ten organ w obecności przedstawiciela właściciela budynku. Nałożone na inwestora obowiązki zmierzały do przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a w tym między innymi do ochrony interesów skarżącej poprzez zamocowanie do okratowania loggi balkonowej zabezpieczeń służących – obiektywnie rzecz ujmując – uniemożliwieniu wspięcia się po kratach na wyższe kondygnacje budynku. Okoliczność, iż skarżąca uważa je nie tylko za niedostateczne ale wręcz za pogarszające jej niebezpieczeństwo, uznać wypada za przejaw subiektywnego odczucia, nie mogący być wyznacznikiem działań organu.
Przedstawione powyżej postępowanie toczyło się przed organem nadzoru budowlanego i zakończyło się nie kwestionowaną przez skarżącą decyzją ostateczną. Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku nakaz dokonania zmian lub przeróbek inwestor winien uzyskać pozwolenie na użytkowanie wydane przez organ administracji (art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku). W następstwie wniosku złożonego przez inwestora organ architektoniczno – budowlany wydał decyzję o wyrażeniu zgody na użytkowanie okratowania loggi balkonowej mieszkania inwestorów. Stosownie do treści przepisu art. 42 ust. 3 przywołanej powyżej ustawy, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Mając na uwadze, iż okratowanie loggi zostało zrobione przez inwestorów w wykonaniu obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego ostateczną decyzją administracyjną, to słusznie twierdzi organ architektoniczno – budowlany, iż nie sposób w postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie kwestionować zdatność do użytku tak wykonanego obiektu. Ponadto owej przydatności nie kwestionuje również właściciel budynku, w którym znajduje się mieszkanie inwestorów wyrażając zgodę na pozostawienie krat zamontowanych na loggi po wykonanych w nich zmianach, w następstwie decyzji organu nadzoru budowlanego.
Podnoszony przez skarżącą zarzut niewłaściwego zamontowania krat, które winny być jej zdaniem założone wyłącznie na oknach, zdaje się nie uwzględniać faktu, iż balkon również jest częścią należącego do inwestorów mieszkania i są oni uprawnieni do tego aby podjąć takie działania, które pozwolą zapewnić bezpieczeństwo całości należącego do nich mieszkania.
Argumentacja podniesiona w skardze tycząca nielojalnego postępowania wobec skarżącej władz spółdzielni mieszkaniowej, której jest członkiem, nie może być przedmiotem analizy tutejszego Sądu, bowiem nie ma ona wpływu na ocenę poprawności działań organów administracji. Podobnie przedstawiona obszernie relacja z przebiegu konfliktu istniejącego pomiędzy inwestorami i skarżącą nie może zainteresować sądu administracyjnego, bowiem dotyczy ona kwestii leżących poza zakresem jego kognicji.
Mając na uwadze to co powiedziano powyżej skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło