II SA/Łd 179/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędziowie: Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant referent stażysta Jarosław Moraczewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006 r. przy udziale - sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 104 Kpa oraz art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 12, art. 14, art. 20, art. 23, art. 24, art. 25a, art. 26, art. 47, art. 49, art. 49a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228 poz. 2255 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne z dnia 2 czerwca 2005 r.(Dz. U. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.), odmówił przyznania S. M. zasiłku rodzinnego oraz dodatków z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz rozpoczęcia roku szkolnego na P. M. i A. M., wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego w rodzinie. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. podnosząc, iż jedynym dochody w rodzinie jest renta chorobowa oraz renta rodzinna dla dzieci, zaś gospodarstwo rolne należało do żony i zostało przez nią wydzierżawione. Kwestia własności gospodarstwa będzie rozwiązana dopiero po zakończeniu sprawy sądowej o stwierdzenie nabycia spadku. S. M. wskazał ponadto, że przy tych samych wykazanych dochodach żona otrzymywała zasiłek rodzinny. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, oraz art. 5 ust. 1, ust. 8 i ust. 8a ustawy o świadczeniach rodzinnych - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł.. Ponadto organ wskazał, że z definicji dochodu rodziny zawartego w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż do ustalenia jego wysokości bierze się także dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego. Dochód z gospodarstwa rolnego oblicza się na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, gdzie przyjmuje się, iż z 1 ha przeliczeniowego gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód miesięczny w kwocie 194 zł. Jak wynika z decyzji Burmistrza Gminy i Miasta B. z dnia [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2005 r. powierzchnia gospodarstwa rolnego zmarłej żony skarżącego wynosi 6,06 ha przeliczeniowych. Pomijając część gospodarstwa rolnego o pow. 2,17 ha przeliczeniowych, która została wydzierżawiona, dochód z gospodarstwa wyniósł 9.055,92 zł, czyli miesięcznie 754,66 zł. Czynsz uzyskany z tytułu dzierżawy gospodarstwa rolnego o pow. 2,17 ha przeliczeniowych wyniósł 390 zł rocznie, czyli 32,50 zł miesięcznie. Dochody skarżącego z tytułu renty inwalidzkiej wyniosły w 2004 r. miesięcznie 613,43 zł, zaś uzyskane w 2005 r. przez dzieci skarżącego dochody z tytułu renty rodzinnej wyniosły 712,92 zł, co daje łącznie kwotę 1.326,35 zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy doszedł do wniosku, że dochód miesięczny w rodzinie skarżącego stanowiący podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych wyniósł 2.113,51 zł, a w przeliczeniu na osobę w rodzinie 704,50 zł, czyli więcej, niż wynosi kryterium dochodowe. Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego dotyczących wliczenia do dochodu rodziny dochodów z gospodarstwa rolnego, organ wyjaśnił, że skarżący po śmierci żony jest posiadaczem przedmiotowego gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie, dochody z tego gospodarstwa wlicza się do dochodu rodziny. Wyjątek stanowią przypadki opisane w art. 5 ust. 8a pkt 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. m. in. oddanie w dzierżawę gospodarstwa rolnego lub jego części na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniach społecznych rolników. W rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji stwierdził występowanie opisanych wyżej przesłanek jedynie w odniesieniu do części gospodarstwa rolnego o pow. 2,17 ha przeliczeniowych, gdyż pozostała cześć o pow. 3,89 ha przeliczeniowych została wprawdzie również wydzierżawiona, jednak umowa dzierżawy nie odpowiada przepisom o ubezpieczeniach społecznych rolników - przepisy te wymagają by umowa dzierżawy zawarta była na okres min. 10 lat, podczas gdy przedmiotowa umowa dzierżawy jest zawarta na lat 5. W dniu 7 lutego 2006 r. na powyższą decyzję S. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zarzuty i wywody zawarte w skardze pokrywają się z zarzutami podnoszonymi w odwołaniu. Stąd też Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga jest zasadna. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 145 § l p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1.uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, stwierdzić trzeba, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji publicznej podczas rozpatrywania sprawy nie dokonały ustaleń faktycznych, niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności niezbędnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Stosownie do przepisu art. 107 §3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie organu I instancji nie spełnia powyższych kryteriów. Organ ten w uzasadnieniu ograniczył się do podania kwoty miesięcznego dochodu rodziny, bez wskazania sposobu jego wyliczenia i przyjętych składników wyliczeń.. Uzasadnienie prawne ogranicza się do wskazania w osnowie decyzji zastosowanych przepisów, co też nie odpowiada wymogom art. 107§3 k.p.a. Organ odwoławczy nie wyjaśnił w uzasadnieniu, na jakiej podstawie przyjął, iż skarżący jest posiadaczem gospodarstwa rolnego, które stanowiło odrębną własność zmarłej żony. Wniosek organu w tej kwestii jest przedwczesny w szczególności przy braku ustaleń, co do kształtu i zakresu małżeńskich stosunków majątkowych skarżącego, ustalonego kręgu spadkobierców i możliwości faktycznego władania nieruchomością przez S.M. po śmierci żony. Ustalenia te wydają się tym bardziej zasadne, że z odwołania wynika, iż S. M. nie dysponował wyczerpującą wiedzą na temat stanu majątkowego żony. Brak w takim stanie faktycznym podstaw prawnych do przyjęcia "automatycznie", że skarżący po śmierci żony stał się posiadaczem gospodarstwa. Organ odwoławczy nie ustosunkował się również do podniesionego w odwołaniu zarzutu, iż żona skarżącego otrzymywała zasiłek rodzinny. Wprawdzie skarżący wprost nie sformułował tego wniosku, ale intencją skarżącego było zapewne wywiedzenie, iż skoro żona otrzymywała świadczenie, to przy tożsamych dochodach (bądź mniejszych), niezrozumiałe jest nieprzyznanie prawa do zasiłku skarżącemu. Należało zatem chociaż wyjaśnić, o jakim świadczeniu pisał skarżący w odwołaniu i czy fakt ten miał znaczenie dla świadczenia rozpatrywanego w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, uznając iż w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności faktyczne niezbędne dla jej rozstrzygnięcia, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 §1 pkt l lit."c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.