II SA/Łd 1798/01

Dnia 16 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant ref.staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi H. F. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. - Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) odmówił H. F. rozszerzenia tytułów i uprawnień kombatanckich, a na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w/w ustawy pozbawił go uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez ZBoWiD w P. orzeczeniem z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej (24 maja 1945r. – 20 grudnia 1945r.). W jej uzasadnieniu podał, że H. F. uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 24 maja 1945r. do 20 grudnia 1945r., a w toku przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego ustalono, że w okresie tym pełnił służbę i był zatrudniony w Strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w PUBP P.. W związku z czym, powołując się na treść art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a i art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazał, iż osoby takie pozbawia się przysługujących im dotychczas uprawnień kombatanckich i nie mogą one ich uzyskać na podstawie żadnych tytułów. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, H. F. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż nie pracował przy zwalczaniu organizacji i osób działających na rzecz suwerenności Rzeczpospolitej Polskiej, a podejmując pracę w strukturach bezpieczeństwa publicznego był niepełnoletni i został do tego zmuszony trudnymi warunkami bytowymi. Jednakże, po kilku miesiącach pracy z własnej inicjatywy z niej zrezygnował, gdyż zarzucono mu udzielanie pomocy więźniom przetrzymywanym w piwnicach budynku PUBP P. w kontaktowaniu się z ich rodzinami. Na potwierdzenie tej okoliczności, H. F. powołał się na zeznania dwóch żyjących jeszcze świadków członków Armii Krajowej. Ponadto, powołał się on na swoją trudną sytuację materialną spowodowaną tym, że wraz z chorą żoną utrzymują się z jednej emerytury. Poza tym, H. F. podał, że w 1946r. po przekroczeniu granicy byłej NRD został aresztowany przez NKWD i jako więzień polityczny kilka tygodni spędził w areszcie w nieludzkich warunkach. Następnie został skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na 3 lata. W 1948r. powołano go przed ukończeniem matury do wojska na rok, gdzie w czasie, gdy Marszałek Rokosowski został Ministrem Obrony Narodowej, zabroniono mu najpierw pracować w sztabie Wojska Polskiego, a następnie na 1 miesiąc skierowano go do karnej kompanii zarzucając mu, że źle się wypowiadał o oficerach pochodzenia rosyjskiego. Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.), utrzymał w mocy decyzją własną z dnia [...]. W jej uzasadnieniu stwierdził, że wniosek H. F. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wniósł nic do sprawy i nie zostały przedłożone żadne nowe dokumenty w związku z czym, jego zdaniem, postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo, a w/w decyzja z dnia [...] została podjęta zgodnie z ustawą z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W dniu 14 września 2001r. H. F. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższą decyzję z dnia [...] wywodząc jak we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, zarzucił on Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania weryfikacyjnego i podniósł, że z pism Komendy Wojewódzkiej Policji z dnia 21 lutego 2000r. i z dnia 26 maja 2000r. wyraźnie wynika, iż w jego aktach osobowych nie ma informacji dotyczącej udziału w walkach z formacjami zbrojnego podziemia podczas zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w związku z czym, za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia obecnie nie przysługują i zasadne był zastosowanie w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.). Natomiast zarzuty podniesione w skardze odnośnie przebiegu postępowania i działalności kombatanckiej nie mają wpływu na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c). W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w zakresie wymienionym powyżej, a tym samym skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu administracji publicznej o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich stanowi przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Z brzmienia tego przepisu wynika, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż te, które są wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz 4 tej ustawy, natomiast uprawnienia kombatanckie zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947r. Nadto stosownie do art.21 ust.2 pkt.4 lit. a cytowanej ustawy uprawnienia, o których mowa w ustawie, nie przysługują osobie, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący uprawnienia kombatanckie nabył na podstawie dotychczasowych przepisów z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, co jednoznacznie wynika z dołączonych akt ZBoWiD. Fakt uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej i walk z reakcyjnym podziemiem znajduje potwierdzenie nie tylko w zaświadczeniu ZBoWiD z dnia [...] nr [...], orzeczeniu Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w P. z dnia [...], zaświadczeniu KWMO w Ł. z dnia [...] ale również we własnoręcznie sporządzonym przez skarżącego życiorysie, gdzie w ostatnim zdaniu skarżący pisze: " W czasie pracy w organach bezpieczeństwa w lecie 1945r. brałem udział w różnych akcjach przy zwalczaniu reakcyjnego podziemia"(k.6 akt administracyjnych). Z zaświadczenia KWMO z dnia [...] w Ł. wynika, iż H. F. był zatrudniony w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w P. na stanowisku wartownika od dnia 24.05.1945r do 20.12.1945r. a nadto, że akta osobowe nie zawierają informacji dot. udziału w/w w walkach z formacjami zbrojnego podziemia podczas zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego. Faktu zatrudnienia w strukturach bezpieczeństwa w omawianym okresie skarżący nie kwestionuje, podnosi jedynie, że w jego aktach osobowych wg zaświadczenia z dnia [...] nie ma informacji o jego udziale w walkach z formacjami zbrojnego podziemia podczas zatrudnienia w organach bezpieczeństwa publicznego i twierdzi, że w takich walkach udziału nie brał, co jednak jest sprzeczne z dokumentem – życiorysem własnoręcznie sporządzonym przez skarżącego. Fakt ten, jak i pozostałe okoliczności, podnoszone przez H. F., nie maja jednak dla wyniku sprawy istotnego znaczenia, jako że zgodnie z utrwalonym w tej mierze orzecznictwem, z zastrzeżeniem przepisu art. 21 ust.3 powołanej wyżej ustawy, pozbawienie uprawnień kombatanckich lub odmowa ich przyznania następuje ze względu na sam fakt służby lub zatrudnienia w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, niezależnie od charakteru wykonywanych czynności( por. wyrok SN zdnia 26.03.1997r. IIIRN 7/97 OSNP 1997/20/392, wyrok NSA z dnia 15.12.2000r. VSA 735/00 LEX nr 79352, wyrok NSA z dnia 11.10.2000r. VSA 190/00 LEX nr 79354, wyrok SN z dnia 18.01.2002 IIIRN 191/00 Prok. i Pr. 2002/5/53, uchwała NSA z dnia 21.10.2002 OPS2/02 ONSA 2003/2/42). Skarżący, będąc poinformowany przez Kierownika Urzędu po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego o treści art. 21 ust.3 ustawy o kombatantach (...), nie przedstawił żadnych dowodów, iż do organów bezpieczeństwa został skierowany przez organizacje niepodległościowe lub, że przez te organizacje był zwerbowany w celu udzielenia im pomocy. W świetle powyższych dokumentów organ prawidłowo ocenił przesłanki art. 25 ust. 2 pkt 2 oraz art.21 ust.2 pkt.4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z tych też względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270).