II SA/Łd 180/14

Dnia 8 sierpnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2014 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu P. L. prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy ulicy [...] wynagrodzenie w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. LS Decyzją z dnia [...] nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], Nr [...], nakazującą J. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty o konstrukcji stalowej przy istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 4a. Jako podstawę rozstrzygnięcia [...]WINB powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) – w skrócie: "K.p.a." oraz na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – powoływana także jako: "ustawa", "Prawo budowlane" W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że w dniu 1 marca 2012r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęło żądanie I. S. - prawnego opiekuna D. S. przeprowadzenia kontroli na działce o nr ewid. 42/1 położonej w Ł. przy ul. A 4a. I.S. doniosła, że J. S. prowadzi roboty budowlane polegające na budowie garażu, pomimo nie wyrażenia na nie zgody przez I. S. W dniu 25.05.2012r. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. podczas oględzin na ww nieruchomości stwierdził wybudowanie wiaty, dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego. Inwestorem była J. S., roboty budowlane prowadzone były od marca do maja 2012r. J. S. nie posiada decyzji udzielającej pozwolenia na budowę wiaty. Jak wynika z załącznika nr 1 do protokołu wymiary spornego obiektu budowlanego wynoszą 3,65m x 10,30m, wiata wykonana jest z profili stalowych zamkniętych 60 x 60 mm i 60 x 40 mm, płatwi z profili stalowych zamkniętych 60 x 60 mm, krokwie drewniane 7 x 14 cm, pokrycie zadaszenia wykonane z papy izolacyjnej oraz gontu papowego. Postanowieniem z dnia 16 października 2012r. organ I instancji na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową wiaty oraz nakazał J. S. przedłożenie w terminie do 31 stycznia 2013r. następujących dokumentów: zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczegółowymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnymi na dzień opracowywania projektu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. J. S. w dniu 7 lutego 2013r. złożyła wniosek o prolongatę terminu złożenia ww. dokumentacji do dnia 28 lutego 2013r. z uwagi na brak mapy do celów projektowych. W dniu 27 lutego 2013r. J. S. złożyła w organie nadzoru budowlanego szczebla podstawowego 4 egzemplarze projektu dobudowanej do budynku mieszkalnego wiaty. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. pismem z dnia 14 czerwca 2013r. wezwał J. S. do uzupełnienia dostarczonej dokumentacji o decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dla przedmiotowej wiaty (dostarczono decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu dotyczącą garażu) oraz uzupełnienie oświadczenia o posiadanym prawie o dysponowania nieruchomością na cele budowlane położoną w Ł. przy ul. A 4a poprzez złożenie podpisu przez osobę reprezentującą małoletniego współwłaściciela nieruchomości. Wezwanie powyższe doręczono inwestorce w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że Sąd Okręgowy w Ł. wyrokiem z dnia 30 czerwca 2006r., sygn. akt [...] orzekł m. in., iż wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim synem stron (I. S. i J. S.) powierza obojgu rodzicom i ustala miejsce stałego pobytu dziecka w miejscu zamieszkania I. S. Ponadto Sąd Rejonowy dla Ł. postanowieniem z dnia 4 marca 2009r., sygn. akt [...] stwierdził, że spadek po J. R. S. nabył w całości z dobrodziejstwem inwentarza syn D. W. S. a ponadto, że spadek po J. A. S. na podstawie ustawy nabyli: żona J. B. S. oraz z dobrodziejstwem inwentarza wnuk D. W. S., syn J. i I. S., po 1/2 (jednej drugiej) części każde z nich. Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 28 ust. 1 i art. 29 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że inwestycja polegająca na budowie wiaty o powierzchni zabudowy powyżej 25m2 nie jest objęta katalogiem zwolnień enumeratywnie wyliczonych w przepisach art. 29, a tym samym inwestor chcąc wybudować wiatę o powierzchni zabudowy wynoszącej 37,59 m2 - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie zobligowany był do uzyskania ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. W analizowanym postępowaniu ustalono bezspornie, iż inwestor wybudował przedmiotową wiatę nie dysponując decyzją o udzieleniu pozwolenia na budowę, co stanowi naruszenie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Niespełnienie przez inwestora przedstawionych w art. 48 ust. 2 ustawy obowiązków w wyznaczonym terminie oznacza dla organu nadzoru budowlanego obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego w trakcie prowadzonego postępowania legalizacyjnego inwestor wzniesionej w warunkach samowoli budowlanej wiaty nie dostarczył wymaganych dokumentów a to, stosownie do brzmienia art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki. Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego wniosła J. S., podnosząc, że pismo z dnia 14 czerwca 2013 roku nie zostało jej doręczone do chwili obecnej. W wyniku nieotrzymania pisma skarżąca nie miała możliwości uzupełnić dokumentacji. Zdaniem skarżącej od początku postępowania administracyjnego miała utrudnioną możliwość uczestniczenia w postępowaniu poprzez odmowę ze strony organu udostępnienia akt postępowania. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów: art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2-5 i art. 49 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że J. S. nie posiada ważnego interesu z art. 73 K.p.a. i przez to odmowę wykonania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i ich doręczenia, a w związku z powyższym naruszenie art. 124 § 2 K.p.a. poprzez wydanie przedmiotowego postanowienia, którego uzasadnienie nie zawiera wszystkich koniecznych elementów. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wydane postanowienie, a to art. 7, art. 8, art. 44, art. 73 § 2, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego oraz nierozpatrzeniu go w sposób wnikliwy i tym samym naruszeniu zasady obiektywizmu poprzez przyjęcie, że J. S. nie wykazała ważnego interesu domagając się wykonania uwierzytelnionych odpisów akt sprawy i ich doręczenia. Na tej podstawie pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zawiera zarzutów uzasadniających wyeliminowanie z obrotu zaskarżonych rozstrzygnięć. Bez znaczenia pozostaje zarzut niedoręczenia skarżącej wezwania z dnia 14 czerwca 2013 roku do złożenia dokumentów. Wezwanie to zostało bowiem doręczone skutecznie w trybie art. 44 § 4 k.p.a., nadto było kolejnym wezwaniem do złożenia tych samych dokumentów, wystosowanym po znacznym upływie terminu zakreślonego przez organ. Wreszcie – skarżąca w dniu 5 sierpnia 2013 roku została powiadomiona w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Mogła wówczas uzupełnić brakujące dokumenty. W aktach postępowania administracyjnego brak jakichkolwiek wniosków skarżącej sprzed daty wydania decyzji, potwierdzających zarzut niedoręczenia jej żądanych kopii. Przedmiotem kontroli sądu jest postępowanie legalizacyjne prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w związku z wybudowaniem wiaty przez J. S. na nieruchomości, której jest współwłaścicielką wraz z wnukiem D. S. Trafna jest konstatacja organu, że budowa spornej wiaty, z uwagi na jej wymiary wymaga pozwolenia na budowę (art.28 ustawy Prawo budowlane). Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca wybudowała wiatę w ramach samowoli budowlanej. Wszczęcie procedury legalizacyjnej, zmierzającej do doprowadzenia tej inwestycji do stanu zgodnego z prawem było ze wszech miar uzasadnione. Przed zalegalizowaniem samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego zobligowany był, stosownie do treści art. 48 Prawa budowlanego do wyjaśnienia zgodności przeprowadzonych robót z prawem, w tym z normami budowlanymi, z regulacjami zagospodarowania przestrzennego. Z uwagi na brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tej miejscowości J.S. winna przedłożyć decyzję ustalającą warunki zagospodarowania dla tej konkretnej inwestycji. Niezbędne było również wyjaśnienie, czy inwestorka uprawniona jest do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co w przypadku współwłasności oznacza konieczność uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zakreślił skarżącej termin do złożenia powyższych dokumentów do dnia 31 stycznia 2013 roku. Poza sporem jest, że termin ten upłynął bezskutecznie, co więcej skarżąca nie złożyła wymaganej dokumentacji także w terminie wskazanym we wniosku o jego przedłużenie, to jest 28 lutego 2013 roku. Wniosek został zresztą złożony po upływie terminu zakreślonego przez organ. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, że skarżąca nie odebrała osobiście kolejnego wezwania do uzupełnienia brakującej dokumentacji. Po pierwsze uznanie przez organ doręczenia za skuteczne jest uzasadnione treścią art. 44 § 1 - 4 k.p.a.. Po drugie, skarżąca została zobowiązana do złożenia stosownych dokumentów postanowieniem z dnia 28 października 2012 roku i już pół roku wcześniej winna się była wylegitymować prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz decyzją ustalająca warunki zabudowy dla tej konkretnej budowli. Dokumentów tych nie złożyła niezależnie od upływu kolejnych terminów, zakreślonych przez organ, ani w toku całego postępowania prowadzonego przez PINB, ani w toku postępowania odwoławczego. Wreszcie – nie było przeszkód, aby uzupełnić dokumentację po otrzymaniu powiadomienia w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Podkreślić wypada, że nie stanowi wykonania obowiązku złożenie decyzji o warunkach zabudowy dla garażu. Decyzja ta dotyczy wszak innej inwestycji, a dywagacje pełnomocnika skarżącej, iż uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla garażu uprawniało do wybudowania wiaty, jako budowli o mniejszym stopniu zabudowy, skomplikowania, są pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia. Bez wątpienia zaś trafnie organ zakwalifikował sporną budowę jako wiatę. Poza brakiem decyzji o warunkach zabudowy, skarżąca nie złożyła również zaświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wskazano wcześniej, skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości. Drugi ze współwłaścicieli – nieletni wnuk skarżącej, za pośrednictwem swej opiekunki prawnej kwestionuje prawo skarżącej do tej zabudowy, inicjując wszczęcie niniejszego postępowania administracyjnego. Jest to równoznaczne z nieudokumentowaniem, przynajmniej na tym etapie postępowania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z pewnością nie jest takim dokumentem stwierdzenie nabycia spadku w ½ części po synu i mężu. Jedyną drogą byłoby ewentualne wystąpienie do sądu powszechnego o wydanie orzeczenia zastępującego zgodę drugiego współwłaściciela. Reasumując, skarżąca nie złożyła wszystkich dokumentów, które pozwoliłyby organowi nadzoru budowlanego zbadanie, czy sporna samowola budowlana może zostać uznana za zgodną z prawem. Nie można też postawić organom prowadzącym postępowanie, że nie dążyły do zalegalizowania samowoli budowlanej. Postanowienie z dnia 28 października 2013 roku jasno i precyzyjnie określało, jakie dokumenty są niezbędne dla ustalenia, czy sporna inwestycja jest zgodna z prawem. Również termin wyznaczony na realizację obowiązku uznać należy za realny. Tymczasem to skarżąca zaniechała udokumentowania zgodności inwestycji prawem, nie przedkładając stosownych zaświadczeń nie tylko w zakreślonym terminie, ale nawet w toku postępowania odwoławczego. Jak wskazano wyżej, skarżąca nie podjęła próby uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością, której jest jedynie współwłaścicielką, na cele budowlane. W tej sytuacji organ zobligowany był do nakazania rozbiórki spornego obiektu, stosownie don dyspozycji art.48 ust.3 w zw. z art. 48 ust.1 Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) d.r.