II SA/Łd 181/05

Dnia 18 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania B. P. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na syna K. W uzasadnieniu decyzji powołało się na art.6 ust.1, art.4 ust.2 pkt.1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 228, poz.2255 ze zm.), wywodząc, iż zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom i opiekunom prawnym lub faktycznym do ukończenia przez dziecko 18 roku życia albo nauki w szkole, nie dłużej jednak niż do ukończenia 21 roku życia, albo do ukończenia 24 roku życia, jeśli kontynuuje naukę w szkole wyższej i lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, a dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekroczy kwoty 504 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wskazując na fakt rozróżnienia w ustawie o świadczeniach rodzinnych pojęcia "szkoły" i "szkoły wyższej" zauważyło, iż zgodnie z art.3 pkt 18 i 19 powołanej ustawy "szkołą" jest szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadpodstawowa i ponadgimnazjalna, a także specjalny ośrodek szkolno – wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania oraz ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonej umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, szkołą wyższą zaś – szkoła wyższa w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, przepisów o wyższych szkołach zawodowych oraz o wyższym szkolnictwie wojskowym. W ocenie organu odwoławczego, Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Ł. nie jest szkołą wyższą, gdyż podstawą jego funkcjonowania jest ustawa z dnia 07 września 1991 roku o systemie oświatowym. Zauważyło ono również, iż ustawa o systemie oświaty wprowadza zamknięty katalog szkół i katalogu tego nie można poszerzać. W katalogu tym nie zostało wymienione Kolegium Nauczycielskie, a to oznacza w konsekwencji, iż syn B. P. nie kontynuuje w jednej z wyżej wymienionych szkół, a naukę zakończył na poziomie szkoły średniej. Mając powyższe na uwadze, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało, iż syn B. P. nie spełnia warunków do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie B. P. wskazała na okoliczność, iż ustawa o świadczeniach rodzinnych i o systemie oświaty nie uwzględniają takiej szkoły, jak Kolegium Nauczycielskie i że jest to konsekwencją wadliwej regulacji prawnej. Podkreśliła, iż samotnie wychowuje czwórkę dzieci, dla których kwota 213 zł jest ogromna. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W myśl art. 3 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.) , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji , tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 par.1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art.151 podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania B. P. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na syna K. Kontrolując poczynione przez organy administracji publicznej ustalenia, Sąd doszedł do przekonania, iż postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja została bowiem podjęta bez wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, tj. bez ustalenia charakteru prawnego Nauczycielskiego Kolegium Języków Obcych w Ł. W aktach administracyjnych znajduje się wprawdzie wystawione przez Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych zaświadczenie z dnia [...], z zaświadczenia tego wynika jedynie, że Kolegium jest zakładem kształcenia nauczycieli, nie jest uczelnią wyższą. Z zaświadczenia tego nie wynika natomiast, jaki jest charakter tego Kolegium, jakie miejsce zajmuje ono w systemie szkół objętych regulacją ustawy o systemie oświaty. W ocenie Sądu, o charakterze szkoły nie może decydować, tak jak to przyjęły organy obu instancji, jej nazwa, lecz rzeczywisty charakter prawny. Uchylając się od dokonania powyższych czynności organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art.7 i art.77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r., nr 98, poz.1071 z poźn.zm.), zwanej dalej k.p.a. Przepisy te ustanawiają naczelną zasadę postępowania, która ma wpływ na ukształtowanie całego postępowania, tj. na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, co z kolei stanowi niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Stosownie do tej zasady, na organach ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organy winny więc określić z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne, a następnie zarządzić przeprowadzenie z urzędu wskazanych dowodów. Na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego nedo0puszczalna jest zatem sytuacja, w której organy administracji publicznej przyjmują, jak miało to miejsce w analizowanej sprawie, całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny przedłożonych przez stronę dokumentów stanowiących podstawę rozpoznania jej żądania (wyrok NSA z 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, Nr 2, poz.98). Jednocześnie z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art.152 wskazanej ustawy za zbędne. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.7 i art.77 k.p.a., Sąd na podstawie art.145 par.1 pkt 1 lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271 ze zm.) uchylił decyzję.