II SA/Łd 181/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. A.B. W dniu 11 stycznia 2018 r. A. S. reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu – adwokata M. P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wraz ze skargą złożony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W jego uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, że w dniu 12 grudnia 2017 r. został poinformowany listem poleconym przez Okręgową Radę Adwokacką w Ł. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu dla A. S. przebywającego w Areszcie Śledczym w P. Do otrzymanego zawiadomienia dołączono postanowienie WSA w Łodzi z dnia 29 września 2017 r. wydane w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. W dniu 4 stycznia 2018 r. pełnomocnik zapoznając się z aktami sprawy w WSA w Łodzi uzyskał informację, że do chwili obecnej żadna skarga nie wpłynęła. W związku z powyższym niezwłocznie, w dniu 8 stycznia 2018 r. udał się do organu celem zapoznania się z aktami postępowania. W tym stanie rzeczy przyjąć należy, że pełnomocnik dopiero w dniu 8 stycznia 2018 r., czyli po zapoznaniu się z aktami postępowania miał realną możliwość sporządzenia i wniesienia skargi do WSA w Łodzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn.zm.) - przywoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Według art. 86 § 1 p.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w przywołanych przepisach przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 896/14 – Lex nr 1628828, 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OZ 91/15 – Lex nr 1643289, 9 września 2014 r. sygn. akt II GZ 499/14 – Lex nr 1530525, 24 października 2016 r. sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na stronie internetowej pod adresem https://cbois.nsa.gov.pl.). Sąd przystępując do merytorycznej oceny wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie. W realiach rozpoznawanej sprawy niespornym jest, że zaskarżona decyzja Kolegium została doręczona skarżącemu w dniu 22 sierpnia 2017 r. Od tego momentu rozpoczął bieg 30-dniowy termin do wniesienia skargi przewidziany w art. 53 § 1 p.p.s.a., który upłynął bezskutecznie. Z akt sprawy o sygn. II SO/Łd 22/17 wynika, że skarżący w dniu 28 sierpnia 2017 r. zwrócił się do sądu z wnioskiem o ustanowienie obrońcy z urzędu celem złożenia skargi do tutejszego sądu wskazując, iż nie jest w stanie samodzielnie sporządzić skargi z uwagi na brak znajomości przepisów obowiązującego prawa oraz przebywanie od 9 lat w zakładzie karnym. Wprawdzie złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi, to niewątpliwie trudno postawić skarżącemu zarzut winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi czy też niedbalstwa o własne sprawy, skoro zaledwie kilka dni po otrzymaniu decyzji Kolegium zainicjował przed sądem wspomniane postępowanie o przyznanie prawa pomocy i oczekiwał na jego zakończenie. W orzecznictwie przyjmuje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 19 stycznia 2018r., sygn. akt II SA/Op 624/17 – orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zostało to już wcześniej wyjaśnione przyczyną, która spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi było zainicjowanie przez skarżącego postępowania w przedmiocie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w celu sporządzenia skargi, a w konsekwencji oczekiwanie na rozpoznanie wniosku, które zostało zakończone wydaniem przez starszego referendarza sądowego postanowienia z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 22/17. Pełnomocnik skarżącego został zawiadomiony o jego wyznaczeniu w dniu 12 grudnia 2017 r. W dniu 5 stycznia 2018 r. zapoznał się z aktami sprawy (co wynika z akt sądowych), a ustaliwszy, że skarga dotychczas nie została złożona, w dniu 8 stycznia 2018 r. udał się do Kolegium, gdzie zapoznał się z aktami sprawy (co wynika z akt administracyjnych). Skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia wywiódł natomiast w dniu 11 stycznia 2018 r. W tym stanie faktycznym sprawy sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w ustawowym terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została złożona w terminie trzydziestu dni od dnia zawiadomienia pełnomocnika skarżącego o wyznaczeniu go do występowania w sprawie. Bezspornie pełnomocnik skarżącego dopełnił wszystkich formalności wymaganych dla wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Z podanych wyżej powodów sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. A.B.