II SA/Łd 1814/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referent-stażysta Izabela Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru budowy ogrodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie drugim oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...], [...] w części dotyczącej ogrodzenia; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części uchylającej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...], Nr [...] w części dotyczącej sprzeciwu przyjęcia zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2 i w tej części sprawę przekazał do ponownego rozpoznania oraz również wniósł sprzeciw i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia działki nr 241 od strony drogi powiatowej relacji D. – H. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, w dniu 9 maja 2001r. S. C. zgłosiła zamiar budowy frontowego ogrodzenia z elementów prefabrykowanych od strony drogi publicznej oraz budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 (4,80 x 7,00 m) na działce nr ew. 241 w D. 65. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...], Nr [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie. Na wniosek strony z dnia 20 stycznia 2003 r. o podjęcie zawieszonego postępowania, organ ten postanowieniem z dnia [...] wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku na podstawie art. 30 ust. la ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2000 Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Następnie postanowieniem z dnia [...] odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, które postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W dniu [...] postępowanie zostało podjęte przez organ I instancji. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 35 ust. 5 związku z art. 29 ust. l pkt la i pkt 23 powołanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. wniósł sprzeciw do dokonanego zgłoszenia budowy ogrodzenia i budynku gospodarczego z dnia 9 maja 2001 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że powodem zapadłego rozstrzygnięcia jest nadal aktualny nakaz rozbiórki ogrodzenia wynikający z prawomocnej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...]. W sprawie obowiązku wykonania rozbiórki toczy się obecnie postępowanie egzekucyjne. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie kwestionując podstawę prawną rozstrzygnięcia. W treści uzasadnienia strona powołała się na pismo Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego dotyczące budowy ogrodzeń. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił decyzję w części dotyczącej sprzeciwu przyjęcia zgłoszenia budowy budynku gospodarczego i w tej części sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji oraz na podstawie art. 30 ust. 5 i 7 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia działki nr 241 od strony drogi powiatowej relacji D. - H. W motywach rozstrzygnięcia organ podał, iż należy rozgraniczyć sprawę budowy obiektu gospodarczego oraz ogrodzenia. Są to dwie odrębne sprawy zgłoszone oddzielnymi wnioskami z tej samej daty (9 maja 2001 r.). W aktach sprawy w odniesieniu do budowy budynku gospodarczego brak jest uzupełnionych dokumentów, do których inwestor został zobowiązany postanowieniem z dnia [...] Chodzi tu w szczególności o wskazanie na mapie miejsca lokalizacji budynku, opisu budynku i dokumentu do dysponowania nieruchomością na cele inwestycyjne. A ponieważ w określonym terminie wymagane dokumenty nie zostały dostarczone, to w ocenie organu, w stosunku do zamierzonej budowy należało wnieść sprzeciw. Tymczasem w dniu [...] na nowo podjęto zawieszone postępowanie, a sprzeciw w odniesieniu do budynku gospodarczego zapadł bez uzasadnienia. Jak podał organ odwoławczy, sprawa wzniesienia ogrodzenia przedstawia się w sposób odmienny, bowiem zostało ono już wybudowane na łuku drogi powiatowej i aktualnie toczy się postępowanie egzekucyjne w sprawie jego rozbiórki. Ponadto, w ocenie organu budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej na łuku drogi może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez zmniejszenie kąta widoczności na skrzyżowaniu. Zachodzi więc konieczność ustalenia właściwej linii rozgraniczającej ogrodzenie w stosunku do drogi, co pozwoli wyeliminować zagrożenie bezpieczeństwa dla ruchu. W takim stanie faktycznym i prawnym obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę oparto na treści przepisu art. 36 prawa budowlanego. W sprawie, jak podał organ, wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę ogrodzenia będzie możliwe dopiero po realizacji nakazu rozbiórki. Sprzeciw organu I instancji w tej części nie został uzasadniony dlatego organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie w tym zakresie, a w odniesieniu do budowy ogrodzenia przywołana w decyzji podstawa prawna była przedwczesna. S. C. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do zgłoszenia sprzeciwu i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ogrodzenia. W treści skargi, strona kontestowanej decyzji zarzuciła naruszenie treści uregulowania art. 7, 75 i 77 w zw. z art. 85 i 89 § kpa wskutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i pominięcia dowodu ze szkicu projektu budowy ogrodzenia, nie przeprowadzenia oględzin, ani rozprawy administracyjnej i przez to przyjęcie, że ogrodzenie ma być wzniesione na łuku drogi, co jest sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym. Strona podała, iż w sprawie doszło również do naruszenia treści art. 7 i 77 w zw. z art. 75 kpa wskutek nieuwzględnienia opinii Zarządu Dróg Wojewódzkich w Ł. i przyjęcia, że usytuowanie płotu może prowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa. S. C. powołała się również na naruszenie prawa materialnego, a w szczególności regulacji art. 35 ust. 5 oraz art. 36 i art. 3 ust. 9 prawa budowlanego, bowiem organy uznały, iż ogrodzenie jest samowolnym obiektem budowlanym, a jest ono jedynie urządzeniem związanym z legalnie istniejącym siedliskiem gospodarstwa rolnego. W motywach skargi strona podała, iż uzyskała pozytywną opinię Zarządu Dróg Wojewódzkich w Ł., czego organ nie uwzględnił. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podać należy, iż zgodnie z regulacją art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy zastosowaniu dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych. Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Na początku rozważań należy podać, iż skład orzekający w przedmiotowej sprawie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z treścią przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 i 3, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga m. in. budowa, o której mowa w art. 29 ust. ust. 1 pkt 1a (budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m) oraz budowa ogrodzeń od strony dróg. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia dołączając oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami (art. 30 ust. 2). W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na inwestora obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji (art. 30 ust. 2). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5). Właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę (art. 30 ust. 6 pkt 1), budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (art. 30 ust. 6 pkt 2) lub gdy zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje (art. 30 ust. 6 pkt 3). Właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, o której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno – sanitarnych bądź wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich (art. 30 ust. 7). Z przepisu art. 30 ust. 5 prawa budowlanego wynika, iż zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu. Z regulacji ustawowej wynika więc, że organ, w razie stwierdzenia okoliczności obligujących do zgłoszenia sprzeciwu, ma obowiązek zgłosić ten sprzeciw w terminie 30 dni od daty doręczenia zgłoszenia. Jedyny wyjątek (a zarazem okoliczność przedłużającą termin określony w art. 30 ust. 5 prawa budowlanego) stanowi możliwość zobowiązania inwestora, w formie postanowienia, do uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów (vide art. 30 ust. 2 prawa budowlanego). Zaprezentowany pogląd ma potwierdzenie w orzecznictwie (por. np. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2002 r., IV SA 2765/00, ONSA 2004/2/49; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2000 r., II SA/Gd 84/89, nie publ.; wyrok NSA z dnia 23 marca 1999 r., IV SA 1793/96, Lex Nr 46663). Reasumując, skład orzekający w przedmiotowej sprawie stanął na stanowisku, iż z unormowania art. 30 ust. 5 prawa budowlanego wynika teza, że możliwość wniesienia sprzeciwu istnieje tylko w okresie 30 dni od daty dokonania zgłoszenia, z zastrzeżeniem art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. W stanie faktycznym sprawy natomiast S. C. dokonała zgłoszenia budowy ogrodzenia i budynku gospodarczego w dniu 9 maja 2001 r. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] zawiesił postępowanie w sprawie, bowiem kontestował on uprawnienie inwestora do dysponowania gruntem na cele budowlane. Po podjęciu w dniu [...] zawieszonego postępowania i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] zgłosił sprzeciw. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania S. C., decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Z zestawienia dat bezspornie wynika, iż końcowy termin do wniesienia sprzeciwu to był dzień 8 czerwca 2001 r. Tymczasem sprzeciw został wniesiony przez Wójta Gminy D. w dniu [...], czyli po ponad dwóch latach od zgłoszenia zamiaru budowy. Konkludując skład orzekający spostrzegł w sprawie naruszenie prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie w części dotyczącej zgłoszenia sprzeciwu do budowy ogrodzenia. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie przepisu art. 132, 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. "a" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z regulacją art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja w części uchylającej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na mocy art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), przy zastosowaniu przepisu art. 97 § 2 w/w przepisów wprowadzających.