II SA/Łd 1819/03

Dnia 9 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...]. nNr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] z dnia [...] 2/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. TG Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) oraz art. 92 ust. 2 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. Nr 7 z 2002 r., poz. 58 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania B. B. od decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] z dnia [...] - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż B. B. policjant w służbie stałej decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] miał ustalone uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem członków rodziny. Świadczenie wypłacano w latach 1999-2001 w pełnej wysokości na podstawie oświadczeń składanych corocznie przez policjanta. Wnioskiem z dnia 14 lutego 2003 r. B. B. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji powiatu [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w K. przy ul. A. 24. W wydanej decyzji z dnia [...] Nr [...] Komendant Powiatowy Policji uznał, iż B. B. nie spełnił wymogów do uzyskiwania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Komendant, działając na podstawie § 1 ust. 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnetrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. (Dz. U. Nr 100, poz. 918) cofnął z dniem 20 lipca 2002 r. stronie nadane uprawnienia do równoważnika i wezwał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Od decyzji B. B. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł., wnosząc o jej uchylenie i odstąpienie od żądania zwrotu świadczenia wypłaconego w okresie od 21 lipca 2002 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, celem wyjaśnienia, czy w dacie wejścia w posiadanie części budynku mieszkalnego, a następnie złożenia w dniu 1 kwietnia 1999 r. oświadczenia mieszkaniowego, funkcjonariusz spełniał wymogi do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant Powiatowy Policji powiatu [...] w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], w której orzekł o utracie przez B. B. z dniem 25 maja 1999 r. prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za okres od dnia 5 marca 2000 r. do dnia 31 grudnia 2002 r. Od powyższej decyzji B. B. odwołał się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z wnioskiem o jej uchylenie. Rozpatrując sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie posiadającemu lokalu mieszkalnego przysługuje prawo do lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej wówczas przysługuje mu równoważnik pieniężny. Jest to świadczenie zastępcze, przyznawane policjantom do czasu zrealizowania prawa do lokalu przez jego przydział lub przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie tego lokalu. Prawo do równoważnika nie przysługuje m. in. w przypadku, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej policjant w służbie stałej zajmuje lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość lub dom jednorodzinny (część domu) albo spółdzielczy własnościowy lokal mieszkalny będące przedmiotem spadku, jeżeli udział w spadku odpowiada co najmniej dwóm normom zaludnienia. Zgodnie z § 3 rozporządzenia MSWiA w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, norma zaludnienia przysługująca policjantowi wynosi od 7 do 10 m2 powierzchni mieszkalnej, którą stanowi powierzchnia pokoi znajdujących się w lokalu mieszkalnym. W oświadczeniu mieszkaniowym, które złożył B. B., nie został ujawniony fakt posiadania udziałów we własności domu jednorodzinnego. Jak wynika z dokumentów postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, żona i dzieci skarżącego zameldowane są od dnia 25 maja 1999 r. w domu stanowiącym współwłasność strony, co potwierdza pismo Urzędu Miasta w K. W oświadczeniach B. B. potwierdził, że nie nastąpiły żadne zmiany mające wpływ na jego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, czym wprowadził w błąd organ uprawniony do wydania decyzji w sprawie. W odwołaniu B. B. stwierdził, iż nie uczynił tego świadomie, skoro nie posiadał prawa do pomocy finansowej, której mu odmówiono przed datą złożenia oświadczenia do uzyskania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, to w tym stanie rzeczy posiadał uprawnienia do tego świadczenia. Powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji B. B. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości, oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie art. 6,7,8,9,16,77,107 § 3 w zw. z § 1 ust 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz § 5 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 1999 r. wydanego do ustawy o Policji. W uzasadnieniu wskazał, że uważał, iż mógł ubiegać się o pomoc finansową, gdyż był on współwłaścicielem lokalu mieszkalnego. Skarżący uważa, że wcześniej nie kwestionowano przyznanego mu dodatku, więc powinien zwrócić go od 2000 roku, a nie za okres trzech lat. Zdaniem skarżącego zasada trwałości decyzji ostatecznej wyrażona w art. 16 kpa nie była respektowana, w związku z czym zwrot kwoty za wszystkie lata w sytuacji gdy organ stwierdził dopiero w 2002 r. w decyzji o uchyleniu decyzji z 1999 r., jest niezgodny z prawem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący poparł skargę i wyjaśnił, iż wraz z żoną, bratem i bratową są współwłaścicielami domu jednorodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, takie jak przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Stosownie jednak do przepisu art. 95 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale nie przydziela się policjantowi, który ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w sposób określony w tym przepisie. W przypadku braku uprawnienia do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, policjant nie ma również uprawnienia do uzyskania pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, i równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 rzeczonej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę z dnia 29 marca 1999 r. sygn. akt OPS 1/99 mówiącą, iż "stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.), policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do przydziału lokalu mieszkalnego, ponieważ posiada inny, odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy)". Uchwała ta co do zasady ma również zastosowanie do równoważnika pieniężnego, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Posiadaniem przez policjanta odpowiedniego lokalu jest zaś - w myśl art. 95 pkt 2 ww. ustawy - posiadanie w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego, odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego. Należy zwrócić uwagę na to, iż skarżący otrzymywał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego zgodnie z decyzją nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] na podstawie art. 92 ustawy o policji i § 5 Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania. ( M.P. nr 75 poz. 708 ). Z treści zarówno § 5 tego Zarządzenia jak i z treści § 5 obowiązującego do dnia 20 lipca 2002 r Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania (Dz. U. nr 106 poz. 1212 ze zm. ) wynikało, iż równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi o ile nie posiada on lub członkowie jego rodziny o których mowa w art. 89 ustawy o policji - m. inn. domu jednorodzinnego w miejscu pełnienie służby lub w miejscowości pobliskiej. W utrwalonym w tym okresie orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowano , iż policjant nie posiada lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 92 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji, jeżeli posiadany przez niego lub jego małżonka lokal nie odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej.( wyrok NSA z dnia 23 lipca 1999 r sygn. akt I SA 866/98 nie publikowany ). W tej sytuacji - gdy skarżący wraz z małżonką nie są jedynymi właścicielami domu jednorodzinnego - organ winien zbadać czy część domu jaka przypada skarżącemu i jego małżonce odpowiada co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej. Gdyby bowiem okazało się, iż nie odpowiada tej powierzchni - żądanie zwrotu równoważnika nie byłoby uzasadnione. Zarzuty skarżącego w tym zakresie należy uznać za zasadne. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł , iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. TG