II SA/Łd 183/12

WyrokWSA w Łodzi2012-05-15

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Jolanta Rosińska, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wywłaszczenie nieruchomości pod zewnętrzne zwałowisko odkrywki i strefę obsługi technologicznej stanowi realizację celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wywłaszczenie nieruchomości pod zewnętrzne zwałowisko odkrywki i strefę obsługi technologicznej stanowi realizację celu publicznego, ponieważ jest ono integralnie związane z wydobyciem węgla brunatnego metodą odkrywkową, które jest celem publicznym w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że plan miejscowy przewidywał takie przeznaczenie terenów, a skarżący musiał się liczyć z możliwością wywłaszczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o wywłaszczeniu nieruchomości skarżącego na rzecz Skarbu Państwa pod zewnętrzne zwałowisko odkrywki i strefę obsługi technologicznej. Skarżący zarzucał brak podstawy prawnej do wywłaszczenia, argumentując, że wskazane przeznaczenie gruntu nie stanowi celu publicznego. Kwestionował również wysokość odszkodowania i wpływ wywłaszczenia na jego gospodarstwo. Organy administracji uznały wywłaszczenie za uzasadnione, wskazując na zgodność z planem miejscowym i definicją celu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Marcin Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 roku sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę. Pismem z dnia [...] A S.A. wystąpiła do Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, o wszczęcie z urzędu postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa w sprawie nieruchomości niezbędnej do zajęcia pod działalność górniczą na [...], położonej w obrębie M., gm. R., oznaczonej jako działki: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], dla której Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych w P. prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...]. Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie pismem z dnia [...], a decyzją z dnia [...], nr [...], podjętą w trybie przepisów art. 112 ust. 2 i 4, art. 113 ust. 1, w związku z art. 6 pkt 8 oraz art. 119 ust. 1 i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości oraz o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczony grunt w wysokości 156.101,00 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył K. S. wnosząc o uchylenie decyzji w części dotyczącej ustalenia odszkodowania i orzeczenie o odszkodowaniu w wysokości 244.326,00 zł lub o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a także o uwzględnienie kosztów sporządzenia operatu szacunkowego, co dałoby łącznie z kwotą odszkodowania 250.000,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. S. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. K. S. nie wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Wojewody [...] w przewidzianym terminie, ale wystąpił do Ministra Infrastruktury z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu odwoławczego. Postępowanie nr [...] prowadzone przed obecnym Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jest nadal w toku. Decyzją z dnia [...], nr [...] Starosta [...], wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 112 ust. 2 i 4, art. 113 ust. 1 w związku z art. 6 pkt 8 oraz art. 119 ust. 1, art. 121 ust. 1 i art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa ze wskazaniem, że nieruchomość zostaje wywłaszczona z przeznaczeniem pod zewnętrzne zwałowisko odkrywki [...] /[...]/ oraz strefę funkcjonalnej obsługi technologicznej /[...]/. Nadto, organ wskazał w uzasadnieniu, iż zachodzi konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia odszkodowania, co nastąpi w odrębnej decyzji. Od powyższej decyzji odwołanie złożył K. S. podnosząc, iż brak jest podstawy prawnej do wywłaszczenia nieruchomości, bowiem przeznaczenie gruntu pod zewnętrzne zwałowisko odkrywki [...] czyli składowanie ziemi, oraz strefę funkcjonalnej obsługi technologicznej nie stanowią celu publicznego w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodał, że poniżej jego gruntu nie występują złoża węgla brunatnego, a na jego powierzchni nie będą składowane kopaliny, w związku z tym decyzja w jego opinii została wydana bez podstawy prawnej. Skarżący zawarł w odwołaniu żądanie wycofania decyzji z obrotu prawnego ze względu na rażące naruszenie prawa, a także podał, że nie jest przeciwny nabyciu przez kopalnię gruntów zgodnie z planem miejscowym w drodze umowy cywilnoprawnej, jednakże rekompensata za przejęte grunty winna uwzględniać wszystkie uciążliwości jakie go dotykają. Decyzją z dnia [...], nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ podniósł, że zgodnie z art. 112 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału 4 dotyczące wywłaszczenia stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Wojewoda wyjaśnił, że z wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego wydanego w dniu [...] przez Wójta Gminy [...] nr [...] wynika, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy w [...] Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] wynikających z założeń techniczno-ekonomicznych budowy odkrywki [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) działki: nr [...], nr [...] stanowią w części strefę funkcjonalnej obsługi technologicznej ([...]) w części tereny zewnętrznego zwałowiska odkrywki [...] ([...]), działka nr [...] to tereny zewnętrznego zwałowiska odkrywki [...]. Działka nr [...] zgodnie z ww. planem również przeznaczona jest pod strefę funkcjonalnej obsługi technologicznej ([...]) i tereny zewnętrznego zwałowiska odkrywki [...] ([...]), co wynika z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanego przez Wójta Gminy [...] pismem z dnia [...] nr [...]. W opinii organu o tym, czy dana inwestycja jest inwestycją celu publicznego decyduje normatywne uregulowanie danej inwestycji, a więc czy mieści się ona w pojęciu inwestycji celu publicznego określonym w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, póz. 717 ze zm.), przez którą należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim, krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje o charakterze międzynarodowym i ponadregionalnym) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizacje celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał ponadto, iż stosownie do przepisu art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową, a cel publiczny oznacza cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich. Organ wskazał, że miejscowy plan obejmuje tereny w Założeniach Techniczno-Ekonomicznych pod budowę Odkrywki [...] na obszarze Gminy [...], w związku z czym przedmiotowe działki objęte zostały postanowieniami wskazanego planu. Nadto stwierdził, że cel publiczny określony w art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami to nie tylko wyrobisko odkrywki [...] opatrzone w planie symbolem [...], w granicach którego mieści się złoże węgla brunatnego [...], ale także tereny zewnętrznego zwałowiska nadkładu Odkrywki [...] (symbol [...]), strefa funkcjonalnej obsługi technologicznej (symbol [...]), jak i tereny składowiska kopalin towarzyszących (symbol [...]), czy zaplecze usługowo-warsztatowe ([...]). Wszystkie te elementy składają się na ogólnie pojęte przeznaczenie terenów dla potrzeb prowadzenia eksploatacji złoża węgla brunatnego [...], czyli celu wskazanego w § 3 uchwały oraz na określenie zasad zagospodarowania, wyposażenia i użytkowania tych terenów stosownie do przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co także mieści się w granicach omawianego celu publicznego. W związku z tym organ uznał, że wywłaszczenie na cel publiczny określony w art. 6 pkt 8 ugn jest w pełni uzasadnione. Organ podniósł, że podstawową przesłankę wywłaszczenia stanowi art. 21 Konstytucji RP, z którego wynika, że wywłaszczenie dopuszczalne jest jedynie wówczas, gdy następuje na cele publiczne i jest dokonywane za słusznym odszkodowaniem. Stosownie do przepisu art. 119 ust. 1 pkt 7 ugn decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości powinna zawierać ustalenie wysokości odszkodowania. Jednakże, w świetle przepisu art. 129 ust. 5 ugn ustawodawca dopuścił wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu następującej po uprzednim, wcześniejszym orzeczeniu w przedmiocie wywłaszczenia, a więc dokonanie wywłaszczenia, a następnie odrębną decyzją ustalenie wysokości należnego słusznego odszkodowania z tego tytułu jest prawnie dopuszczalne. Wojewoda dodał, że kwestia ustalenia słusznego odszkodowania będzie dopiero rozstrzygana odrębną decyzją, wydaną na podstawie art. 129 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 112 i nast.. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. S., zarzucając Wojewodzie [...] rażące naruszenie art. 112 w związku z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (DZ. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) i wywodząc jak w treści odwołania. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] ewentualnie o uchylenie wskazanych decyzji. Skarżący wskazał nadto, że obecnie powierzchnia jego gospodarstwa wynosi 10,2871 ha, a po wywłaszczeniu wyniesie 5,5339 ha, co oznacza pozbawienie jego i jego bliskich źródła utrzymania i drastyczne obniżenie rentowności gospodarstwa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że w planie dokonano wyróżnienia nie tylko przestrzeni zwanej obszarem górniczym, w granicach której następuje wydobycie kopaliny (tereny oznaczone symbolem [...] stanowiące wyrobisko), ale także terenu górniczego, czyli przestrzeni objętej przewidywanymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Obszar niezbędny w celu wydobycia węgla nie ogranicza się zatem tylko do terenu samego wyrobiska, ale też konieczne jest wykorzystanie na ten cel publiczny związany z wydobyciem kopaliny terenu niezbędnego do prawidłowej eksploatacji złoża, a w tym mieści się zwałowisko nadkładu odkrywki, czy strefa obsługi technologicznej. Zasady użytkowania i zagospodarowania terenu w związku z eksploatacją mieszczą się w pojęciu wydobycia kopaliny, są zatem zgodne z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a sporne nieruchomości położone są na obszarze przeznaczonym w planie miejscowym na ten cel publiczny, co zdaniem organu pozostaje w zgodzie z dyspozycją art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i uzasadnia wywłaszczenie. Organ dodał, że z dniem 1 stycznia 2012 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (DZ. U. z 2011 r., Nr 163, poz. 981) i zgodnie z art. 191 ww. ustawy zmieniono brzmienie art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazując, że celem publicznym jest poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie złóż kopalin objętych własnością górniczą. Choć zmiana koncentruje się głównie na podejściu do własności kopaliny i dalej idących następstwach tej zmiany, to usunięto ujęte we wcześniejszym rozumieniu celu publicznego pojęcie składowania, które ma zdaniem skarżącego kluczowe znaczenie dla sprawy. Zmianę tę wprowadzono po wydaniu decyzji organu odwoławczego, ale organ podniósł, że sporne nieruchomości nie były przeznaczone w planie pod składowanie kopalin, ale jak wykazano pod tereny, których przeznaczenie podpada pod pojęcie wydobycia złoża. Odnosząc się do faktu, iż prowadzone jest w Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] organ nadmienił, że zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 K.p.a., decyzja Wojewody [...] ma moc obowiązującą do czasu orzeczenia w przedmiocie jej nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2012 r. Nr 270) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] jest w ocenie Sądu prawidłowa i nie narusza prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie są decyzje dotyczące wywłaszczenia nieruchomości K. S. na rzecz Skarbu Państwa ze wskazaniem, że nieruchomość zostaje wywłaszczona z przeznaczeniem pod zewnętrzne zwałowisko odkrywki [...] oraz strefę funkcjonalnej obsługi technologicznej, czyli istotą sporu jest zasadność wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. Podstawową przesłankę wywłaszczenia określa art. 21 ust. 2 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Odszkodowanie powinno być słuszne, co oznacza, że powinno stanowić ekwiwalent wartości wywłaszczonej nieruchomości (wyrok TK z dnia 19 marca 1990 r. sygn. akt K 2/90, OTK 1990, nr 1, poz. 3). Wywłaszczenie jest natomiast jednostronną, publicznoprawną, władczą ingerencją państwa w prawa rzeczowe jednostki w interesie publicznym (por. uchwała NSA z dnia 20 maja 2010r., sygn. akt I OPS 14/09, opubl. ONSAiWSA 2010/4/55). W tym miejscu wyjaśnić warto, iż zasady wywłaszczania nieruchomości i orzekania o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości uregulowane są w przepisach art. 112 – 127 oraz art. 128 - 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651, ze zm.). W myśl art. 112 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, przepisy rozdziału 4 dotyczące wywłaszczenia stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Z kolei z art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż celem publicznym w szczególności jest poszukiwanie, rozpoznawanie, wydobywanie i składowanie kopalin stanowiących własność Skarbu Państwa oraz węgla brunatnego wydobywanego metodą odkrywkową. Wskazać również należy, iż wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, chociaż może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny (art. 115 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z załączonego do akt sprawy zaświadczenia Urzędu Gminy [...] z dnia [...] oraz wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wydanego w dniu [...] przez Urząd Gminy [...] wynika, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] w sprawie zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dz. Urzędowy Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...]) nieruchomość stanowiąca własność skarżącego oznaczona jako działki położone w obrębie M., gmina [...], o nr [...], [...], [...] - stanowią w części strefę funkcjonalną obsługi technologicznej oraz w części tereny zewnętrznego zwałowiska odkrywki [...], a działka nr [...] - stanowi teren zewnętrznego zwałowiska odkrywki [...]. Realizacja przewidzianego w miejscowym planie przedsięwzięcia polegać ma na eksploatacji węgla brunatnego prowadzonej metodą odkrywkową. Celem przybliżenia tej metody wskazać należy, że obejmuje ona prace wydobywcze, które odbywają się na powierzchni ziemi. Proces wydobywczy polega na odkrywaniu kolejnych warstw surowców i transportowaniu kopalin na obrzeżach wyrobiska. Ta eksploatacja naziemna złoża następuje dopiero po usunięciu nadkładu skał płonnych, z tego też względu nierozłącznym elementem wydobycia węgla brunatnego jest wydobywanie i składowanie ziemi. Dla prawidłowej eksploatacji złoża konieczne jest też zorganizowanie strefy obsługi technologicznej. Zdaniem Sądu planowaną do realizacji na podstawie miejscowego planu inwestycję należy ocenić kompleksowo, dlatego też nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, według którego składowanie ziemi nie jest celem publicznym. Zastosowanie tej metody eksploatacji węgla determinuje charakter podejmowanych integralnych działań i w konsekwencji nie może stanowić nadinterpretacji art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie sposób bowiem prowadzić prac wydobywczych bez usunięcia nadkładu odkrywki oraz zapewnienia terenu pod ciężki sprzęt. Słusznie wskazał więc organ, że w istocie celem wywłaszczenia nie jest samo składowanie kopalin czy ziemi, a wydobycie węgla brunatnego ściśle powiązane z ich składowaniem. Wydobywanie kopalin stanowi natomiast, zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy o gospodarce nieruchomościami, cel publiczny. Podkreślenia wymaga też, że skarżący nie kwestionował zapisów planu miejscowego, w którym przewidziano przeznaczenie terenów dla potrzeb prowadzenia eksploatacji złoża węgla brunatnego [...], w tym przeznaczenia działek skarżącego pod zwałowisko i strefę obsługi technologicznej. Skarżący musiał się więc liczyć z ewentualnym wywłaszczeniem ujętych w planie działek. Nie zasługuje też na uwzględnienie podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego, stanowiącego, że m.in. złoża węgla brunatnego są objęte własnością górniczą. Sąd uznał ten zarzut za bezzasadny, gdyż ów przepis nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia organów administracji, a nadto przepis ten obowiązuje od dnia 1 stycznia 2012 r.. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji, a w dacie wydawania decyzji organu II instancji norma ta nie obowiązywała, nie wiązała tym samym organu. Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia przez organy administracji art. 18 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Przepis ten również wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., jednak miał swój odpowiednik na gruncie znowelizowanej ustawy - art. 88 Prawa geologicznego i górniczego z dnia 4 lutego 1994 r.. Adresatem tej normy jest w dalszym ciągu przedsiębiorca, który może skorzystać ze swojego uprawnienia i żądać umożliwienia korzystania z cudzej nieruchomości przez czas oznaczony, za wynagrodzeniem, w sytuacji gdy nieruchomość jest niezbędna do wykonywania działalności regulowanej ustawą. Skarżący nie może więc domagać się od przedsiębiorcy realizacji jego uprawnienia. Nadto, przepis ten dotyczy innej sytuacji prawnej i nie znajduje zastosowania przy realizacji inwestycji celu publicznego. W związku z tym, że przedmiotem kontroli Sądu jest jedynie zasadność wywłaszczenia, bowiem tylko w tym zakresie rozstrzygają zaskarżone decyzje, na marginesie jedynie warto wskazać, że na mocy art. 119 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami - co do zasady - obligatoryjnym elementem decyzji o wywłaszczeniu jest ustalenie odszkodowania, co potwierdza też treść art. 129 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z której wynika, że odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wskazana zasada obligatoryjności ustalenia odszkodowania w decyzji o wywłaszczeniu doznaje jednak wyjątków, określonych w ust. 5 art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Otóż, przepis umożliwia wydanie odrębnej decyzji o odszkodowaniu w ściśle określonych sytuacjach: po pierwsze - w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126 ustawy o gospodarce nieruchomościami, po drugie - na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny lub właściciela wywłaszczonej nieruchomości, oraz po trzecie - gdy nastąpiło pozbawienie prawa do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przy tym, wolą ustawodawcy wyjątki określone w ust. 5 art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wymagają spełnienia dodatkowych przesłanek. W związku z tym, że "starosta (...) wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu na wniosek podmiotu realizującego cel publiczny", a taki wniosek został złożony przez A S.A. Oddział [...] w dniu [...] oraz do protokołu rozprawy administracyjnej w dniu [...]. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego ani na rozprawie administracyjnej ani w odwołaniu, ani też w treści skargi do sądu administracyjnego. Dodatkowo, z akt sprawy wynika, że brak porozumienia co do ustalenia ceny nabycia nieruchomości najpierw w negocjacjach prowadzonych przez kopalnię, później w rokowaniach ze starostą uniemożliwił nabycie nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej. W związku z powyższym wydanie odrębnej decyzji o wywłaszczeniu, bez ustalania w niej wysokości odszkodowania, uznać należy za zgodne z przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na zasadzie art. 151 p.p.s.a., w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. n.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło