II SA/Łd 1841/01

Dnia 30 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski, Sędziowie : Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...]1 w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w W. z dnia [...], Nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnie- nia się wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. K. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Starosta Powiatowy w W. zatwierdził projekt budowlany, w którym przewidziano rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce o numerze geodezyjnym 43, położonej w miejscowości G., przy ul. A 30 wraz z przebudową dachu oraz udzielił O. i W. S. pozwolenia na wskazaną wyżej rozbudowę. Odwołanie od tejże decyzji złożył A. K., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, iż rozbudowywany obiekt mieszkalny, należący do O. i W. małżonków S., zlokalizowany jest narożnikiem północno-zachodnim w granicy z działką sąsiednią, której pozostaje właścicielem, zaś narożnikiem wschodnim w odległości około 1,5 m od tejże granicy. Podniósł również, iż w projekcie rozbudowy powiększeniu uległy otwory okienne, zlokalizowane w ścianie północnej, na których wykucie nie wyrażał zgody. Zdaniem odwołującego się, projektowana inwestycja uniemożliwi w przyszłości rozbudowę jego budynku mieszkalnego, do zagwarantowanej prawnie odległości 4 metrów od granicy z nieruchomością sąsiednią, bowiem docelowa wysokość budynku inwestorów, powodować będzie zacienienie okien jego budynku mieszkalnego, po planowanej rozbudowie. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji, podnosząc w uzasadnieniu, iż projektowana rozbudowa budynku, należącego do O. i W. małżonków S., polegać będzie na dobudowie do istniejącego budynku klatki schodowej od strony południowej oraz przebudowie dachu, w wyniku której wysokość budynku wynosić będzie 7,00 m. Wskazał, iż projektowana inwestycja spełnia wymagania zawarte w § 13 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "(Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140)", gdyż wysokość ta jest mniejsza od odległości od budynku skarżącego. Podniósł nadto, iż § 12 ust. 1i 6 cytowanego rozporządzenia, normujący odległości wznoszonych budynków od granicy, nie dotyczy niniejszej sprawy, bowiem budynek, o rozbudowę którego chodzi w niniejszej sprawie, już jest usytuowany w granicy. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie A. K. ponownie podniósł, iż w toku postępowania nie uwzględniono jego interesu prawnego, zwłaszcza zaś zamiarów rozbudowy budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na terenie działki, sąsiadującej z terenem inwestycji. Wskazał, iż ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące odległości budynku inwestorów po rozbudowie od należącego doń budynku mieszkalnego, są dowolne i nie poparte jakimkolwiek dowodem, co pozostaje w sprzeczności z treścią art. 7, 77 § 1 i 80 k.pa. Za niedopuszczalne uznał także, udzielenie zgody na powiększenie otworów okiennych, zlokalizowanych w ścianie północnej obiektu, które powstały w warunkach samowoli budowlanej. Dodatkowo skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 28 k.p.a., podnosząc, iż organy administracji nie uznały go za stronę postępowania, doręczając mu decyzje wyłącznie "do wiadomości". W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Podniósł ponadto, iż o ile otwory okienne w budynku inwestorów wykonane zostały w warunkach samowoli budowlanej, kwestia ta winna być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Wskazał również, że nie jest wykluczona zabudowa działki skarżącego w odległości 4 m od granicy z otworami okiennymi lub drzwiowymi w ścianie, o ile będą zachowane wymogi przeciwpożarowe. Postanowieniem z dnia [...] oddalono wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 30.kwietnia 2004r. A. K. oświadczył, iż w Starostwie Powiatowym w W. odmówiono mu prawa wglądu do akt sprawy nadbudowy obiektu, należącego do O. i W. S. bez uprzedniej zgody inwestorów, nie wydając w tym przedmiocie postanowienia. Wskazał nadto, iż z uwagi na brak środków finansowych do chwili obecnej nie przystąpił do realizacji własnych zamierzeń budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.s.a.) Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie odnieść należało się do najdalej idącego zarzutu skarżącego, tj. zarzutu naruszenia art.28 k.p.a., poprzez nieuznanie skarżącego za stronę postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Chociaż zatem istotnie, decyzja organu I instancji doręczona była skarżącemu jedynie "do wiadomości", niewątpliwie był on przez organy uznany za stronę postępowania, czego dowodem jest m.in. rozpoznanie złożonego przezeń odwołania. W przeciwnym razie postępowanie odwoławcze zostałoby przez Wojewodę [...] umorzone. Nie oznacza to wszakże, iż postępowanie administracyjne, w przedmiocie wydania O. i W. małżonkom S. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, toczyło się zgodnie z obowiązującą procedurą. W postępowaniu, dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę należy zapewnić m.in. ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym ochronę przed pozbawieniem dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. W myśl art. 5 ust. 1ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) obiekty budowlane należy projektować zgodnie z przepisami techniczno – budowlanymi, a przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ jest obowiązany do sprawdzenia zgodności projektu m.in. z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 2 ustawy Prawo budowlane). Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się natomiast warunki techniczne jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie (art.7 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), które w dacie orzekania przez ograny, określone były w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. Nr 15 z 1999r., poz. 140 ze zm.). Przepisy tego rozporządzenia określają m.in. usytuowanie budynku, w sposób, który winien zapewnić właściwe nasłonecznienie nieruchomości sąsiednich. (§ 13, § 57 i § 60 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie budynek inwestorów posadowiony jest jednym narożnikiem w granicy z nieruchomością skarżącego, drugim natomiast 1,5 metra od tejże granicy. Istotnie zatem regulacja z § 12 ust. 4-6 cytowanego rozporządzenia, dotyczącą zachowania minimalnych odległości od granicy, nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, co nie oznacza, że obiekt w ten sposób usytuowany, może być dowolnie rozbudowywany (np. podwyższany). Zasady postępowania administracyjnego nakazują równe traktowanie stron. Skoro zatem właściciel nieruchomości sąsiedniej, zachowując wymagane prawem odległości od granicy, miałby prawo do rozbudowy własnego obiektu mieszkalnego, może oczekiwać ochrony swych uzasadnionych interesów. Ochrona ta wiąże się także z możliwością prawidłowego korzystania z nieruchomości, co dotyczy m.in. nasłonecznienia rozbudowanego obiektu. Okoliczności wspomniane winny być brane pod uwagę przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i wynikać z jej uzasadnienia, nawet jeżeli rozbudowa obiektu sąsiedniego jest dopiero planowana. W rozpoznawanej sprawie natomiast, organy nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w tym przedmiocie. Z akt administracyjnych ani treści zaskarżonych decyzji nie wynika nawet, by zbadany został stan istniejący, co uzasadnia także zarzut skargi, dotyczący dowolnego przyjęcia aktualnych odległości pomiędzy budynkami inwestorów i skarżącego. Rozważenia wymagał również, podniesiony przez skarżącego, fakt powiększenia, w zatwierdzonym projekcie budowlanym, okien, powstałych w wyniku samowoli budowlanej. Jego ewentualna zasadność prowadziłaby do sytuacji paradoksalnej, w konsekwencji bowiem zatwierdzenie projektu skutkowałoby swoistą legalizacją robót, wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na marginesie już, odniesienia wymaga, sformułowany przez skarżącego podczas rozprawy, zarzut odmowy dostępu do akt sprawy postępowania administracyjnego. Zakładając, iż opisywana przez skarżącego sytuacja istotnie miała miejsce w Starostwie Powiatowym w W., praktyka wspomniana pozostaje w sprzeczności w treścią art.73 § 1 k.p.a., statuującym obowiązek organu udostępniania stronie akt sprawy w każdym stadium postępowania, o ile akta nie są one objęte tajemnicą państwową lub też nie zostały wyłączone, ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 k.p.a.). Za niedopuszczalne uznać należy zatem wymaganie zgody innej strony tegoż postępowania, dla dokonania przeglądu akt. Niezależnie od tego, negatywne stanowisko organu w tym przedmiocie winno przybrać formę postanowienia, zaskarżalnego do organu wyższego stopnia (art.74 § 2 k.p.a.). Reasumując, w rozpoznawanej sprawie zabrakło analizy wszystkich okoliczności, które organy powinny były rozważyć, przed podjęciem merytorycznej decyzji. Nienależyte ich zbadanie stanowiło zaś naruszenie przepisów art. 7, 77 § 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.s.a.w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją orzeczenie Starosty W. z dnia [...] W oparciu o treść art. 152 p.s.a., rozstrzygnięto o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.