II SA/Łd 1862/03

Dnia 20 października 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska /spr./, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi J. M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia i nagrody rocznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Ł., działając na podstawie art. 14 ust 2 ustawy z dnia 25.05.2001 r o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. nr 76 poz. 804 z późn. zm.), art. 9 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tj. Dz. U. z 2002 r nr 76 poz. 693). oraz §§ 4 i 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. nr 65 poz. 770 z późn. zm.), art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r nr 98 poz. 1071), a także § 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. nr 23 poz. 101) - utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej w Ł. nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż decyzją nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w Ł. odmówił J. M. wypłaty uposażenia zasadniczego za miesiące od lutego 2003 r. do lipca 2003 r. oraz zwiększenia o 7/12 nagrody rocznej. J. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2003 r. w związku z przejściem na emeryturę, przy czym na jego wniosek skrócono mu z sześciu miesięcy do jednego miesiąca okres wypowiedzenia stosunku służbowego. W lutym 2003 r. Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w Ł. działając jako organ wojskowy właściwy do wypłaty należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej wypłacił J. M. na podstawie art. 14 ust 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji... jednorazowe odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego z zawodowej służby wojskowej oraz na podstawie art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy odprawę pieniężną i na podstawie art. 18 tejże ustawy inne należności przewidziane tym przepisem, a także na podstawie § 4 i 5 ust 2 rozporządzenia z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych.... wypłacił 1/12 nagrody rocznej. Pismem z dnia 21 lutego 2003 r. J. M. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w Ł. z wnioskiem o wypłatę uposażenia zasadniczego za miesiące od lutego 2003 r do lipca 2003 r oraz zwiększenia nagrody rocznej do wysokości 7/12, z argumentacją, iż nie podziela stanowiska Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] i wnosi o zmianę zaskarżanej decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] Dowódca Jednostki Wojskowej nr [...] w Ł. odmówił J. M. wypłaty wnioskowanych przez niego należności. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy zważył co następuje. Jednorazowe odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest wypłacane na podstawie art. 14 ust 4 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji... i stanowi ekwiwalent pieniężny za skrócenie okresu wypowiedzenia i przysługuje w miejsce uposażenia zasadniczego. Zgodnie z art. 14 ust. 4 powoływanej ustawy odszkodowanie to wypłacane jest niezależnie od należności pieniężnych przysługujących zwolnionym żołnierzom zawodowej służby wojskowej. Zwalnianym żołnierzom zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy przysługuje odprawa i inne należności wymienione w art. 18 ustawy. Oba przepisy nie dotyczą zasad przyznawania i wypłacania nagrody rocznej, gdyż zasady te zostały uregulowane w rozporządzeniu z dnia 20 lipca 2000 r. Na podstawie § 5 ust 2 w/w rozporządzenia nagrodę roczną przyznaje się w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy czynnej służby wojskowej pełnionej w jednostkach wojskowych w danym roku kalendarzowym. Zgodnie z § 5 ust 4 w/w rozporządzenia nagrodę roczną przyznaje się i wypłaca w dniu zwolnienia żołnierza ze służby. J. M., jak wynika z akt sprawy otrzymał zgodnie z przepisami prawa jednorazowe odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w wysokości 6 miesięcznych uposażeń zasadniczych wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, odprawę i inne należności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz nagrodę roczną w wysokości 1/12 za 1 miesiąc czynnej służby wojskowej (styczeń 2003 r.). Powyższą decyzję J. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. Nr 76 poz. 804) w zw. z art. 17 i 18 ust. l ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U. z 2002 r Nr 76 poz. 693 z późn. zm.) przez przyjęcie, że jednorazowe odszkodowanie z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stanowi ekwiwalent pieniężny za skrócenie okresu wypowiedzenia i przysługuje w miejsce uposażenia zasadniczego, zaś zwalnianym żołnierzom, którzy złożyli wniosek o skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 14 powołanej wyżej ustawy o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w latach 2001-2006, przysługuje jedynie odprawa przewidziana w art. 17 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz inne należności wymienione w art. 17 ustawy; oraz §1 ust. l i §5 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 20 lipca 2002 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie uposażenia zapomóg dla żołnierzy (Dz. U, Nr 55, pozycja 770) przez przyjęcie, że nagroda roczna za 2003 r. przysługuje mu jedynie w wysokości 1/12 nagrody rocznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący poparł skargę, złożył szczegółowe wyjaśnienia i przedłożył do akt wytyczne z dnia 5 października 2001 r. Przy piśmie z dnia 12 października 2004 r. skarżący załączył do akt kserokopie dwóch decyzji o przyznaniu emerytury wojskowej z [...] i [...] oraz zaświadczenie o wypłaceniu dwunastomiesięcznego uposażenia przysługującego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Pełnomocnik organu wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. nr 76 poz. 804 z późn. zm.) - w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - do dnia 31 grudnia 2003 r. okres wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ wojskowy, określony w przepisach ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, może być, na wniosek żołnierza, skrócony, nie więcej jednak niż do jednego miesiąca.(ust. 1 ). Z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, żołnierzom zwalnianym z zawodowej służby wojskowej przysługuje jednorazowe odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, za każdy miesiąc skrócenia okresu wypowiedzenia.(ust.2). Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2, wypłaca organ wojskowy właściwy do wypłaty należności pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, na zasadach określonych w odrębnych przepisach dla celów wypłaty uposażenia przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.(ust. 3) , Jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje niezależnie od należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym zwalnianym z zawodowej służby wojskowej.(ust. 4) . Terminem wypłaty jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w ust. 2, i innych należności pieniężnych, o których mowa w ust. 4, jest ostatni dzień skróconego okresu wypowiedzenia.(ust. 5) . Dla celów emerytalnych dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest ostatni dzień okresu, za który wypłacone zostało jednorazowe odszkodowanie, o którym mowa w ust. 2. Okres ten traktowany jest jako równorzędny ze służbą wojskową.( ust. 6 ) Przepisy ust. 1-6 stosuje się również do żołnierzy zawodowych, którym organ wojskowy wypowiedział stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej po dniu 31 grudnia 2000 r., a którzy do dnia wejścia w życie ustawy nie zostali zwolnieni z tej służby. ( ust. 7 ) . Bezsporne jest w przedmiotowej sprawie, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia stosunku służbowego i okres ten został skrócony. Bezsporne jest także, iż skarżący otrzymał z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia odszkodowanie w oparciu o cyt. wyżej przepis. W toku postępowania przed Sądem wyjaśnione zostało, iż skarżący otrzymał także uposażenie wynikające z art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r o uposażeniu żołnierzy ( t.j.Dz. U. z 2002 r nr 76 poz. 693 ze zm. ). Z tytułu tego uposażenia została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne. Skarżącemu została przyznana emerytura wojskowa od dnia 1 lutego 2003 r. Przyznano także skarżącemu odprawę pieniężną na podstawie art. 17 ustawy o uposażeniu żołnierzy oraz 1/12 nagrody rocznej. Wypłatę emerytury zawieszono od 1 lutego 2003 r do 31 lipca 2004 r. z tytułu pobrania jednorazowego odszkodowania i 12 miesięcznego uposażenia. Sporna pozostaje kwestia czy skarżącemu oprócz wypłaconego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia przysługuje uposażenie za okres skróconego wypowiedzenia oraz nagroda roczna w wysokości 7/12. Zdaniem skarżącego winien on otrzymać oprócz wymienionych wyżej świadczeń - a zwłaszcza obok odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia - normalne uposażenie za ten okres wynikające z ustawy o uposażeniu żołnierzy za okres od lutego 2003 r do lipca 2003 r. Stanowisko takie nie jest zasadne. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r o uposażeniu żołnierzy ( t.j.Dz. U. z 2002 r nr 76 poz. 693 ze zm. ) - z tytułu pełnienia służby wojskowej żołnierz otrzymuje tylko jedno uposażenie określone w ustawie. Uposażenie żołnierza w czynnej służbie wojskowej stanowi majątkowe świadczenie jednostki w której żołnierz pełni służbę, mające charakter wzajemny przypadające za wykonywaną przez żołnierza służbę. Jest bezsporne w sprawie, iż skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2003 r. Skoro zatem skarżący nie pełnił służby w okresie od 1 lutego 2003 r do 31 lipca 2003 r. - nie mógł otrzymywać z tego tytułu uposażenia. Uposażenie takie skarżący mógłby otrzymać tylko w takim przypadku, gdyby ustawodawca przewidział taką możliwość w obowiązujących przepisach prawa. Brak jednak tego rodzaju uregulowania prawnego. Nie budzi jednak wątpliwości, iż gdyby skarżący nie wystąpił z wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia o sześć miesięcy, to otrzymałby za ten okres uposażenie. Samo zatem skrócenie okresu wypowiedzenia bez uzyskania ekwiwalentnego świadczenia w zamian za świadczenie z tytułu pełnienia służby wiązałoby się dla żołnierza z poniesieniem szkody z tego tytułu. W celu zadośćuczynienia tej szkodzie ustawodawca przyznał w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. nr 76 poz. 804 z późn. zm.) – jednorazowe odszkodowanie w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za każdy miesiąc skrócenia okresu wypowiedzenia. Należy zwrócić uwagę także na to, iż ustawodawca wyraźnie w tym przepisie określił, iż odszkodowanie przysługuje z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia. Podnieść jednocześnie należy, iż w przypadku gdyby skarżący nie złożył wniosku o skrócenie okresu wypowiedzenia – otrzymałby wprawdzie uposażenie, ale nie otrzymałby odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia. Powyższe również świadczy o ekwiwalentności obu tych świadczeń. Zarzuty skarżącego nie są zasadne. Jak wynika z powyższego organy obu instancji dokonały prawidłowej interpretacji obowiązujących przepisów prawa. Przepisy prawa materialnego nie zostały naruszone. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny i nie budzi wątpliwości. Interpretacja przepisów przedstawiona przez skarżącego jest nieprawidłowa. Z powoływanych przez skarżącego przepisów nie można wywieść, iż skarżącemu oprócz odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia przysługuje uposażenie, tak jak gdyby skarżący pełnił w tym czasie służbę. Nie wynika to ani z art. 14 ust. 4 i 6 cyt. wyżej ustawy , ani z ratio legis całej ustawy, ani z innych przepisów. Zdaniem Sądu w tym składzie także fakt, iż z załączonych przez skarżącego wytycznych Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2001r . wynika, iż źródłem finansowania wypłacanych odszkodowań za skrócony okres wypowiedzenia były środki budżetowe zaplanowane w ramach nagród i wydatków osobowych nie zaliczanych do wynagrodzeń - nie świadczy o tym, że skarżący za skrócony okres wynagrodzenia powinien otrzymać uposażenie oprócz odszkodowania . Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż gdyby przyjąć interpretację art. 14 cyt. ustawy prezentowaną przez organy to jednorazowe odszkodowanie byłoby zachętą iluzoryczną. Skoro bowiem skrócenie okresu wypowiedzenia zależało od wniosku żołnierza, to oznacza, iż od decyzji żołnierza zależało, czy woli pełnić służbę i otrzymywać uposażenie, czy też nie pełnić tej służby i otrzymać odszkodowanie. Z tego również powodu nie jest zasadny argument skarżącego podniesiony na rozprawie, kiedy to skarżący wyjaśnił, iż poniósł straty moralne, etyczne i finansowe przez to, że od 1 lutego 2003 r przestał być żołnierzem, pracownikiem naukowym i adiunktem, utracił zatem określony status społeczny. Odszkodowanie to bowiem nie stanowi rekompensaty za tego rodzaju straty. Odszkodowanie to nie ma także charakteru gratyfikacji na zagospodarowanie, umożliwienie zmiany pracy lub zmiany zawodu - tak jak twierdził skarżący na rozprawie – bowiem taki charakter świadczenia musiałby wynikać z przepisów prawa. Natomiast na marginesie tej sprawy podkreślenia wymaga, iż Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 5 października 2004 r. uchwałę ( III UZP 22/04 ) z której wynika, że jednorazowe odszkodowanie dla żołnierzy za skrócony okres wypowiedzenia zawodowej służby wojskowej nie ma wpływu na ich świadczenia emerytalne.( Informacja podana w "Rzeczypospolitej" z dnia 6 października 2004r. ) W tym zatem zakresie skarżący może przeanalizować wypłacone mu świadczenia. Uchwała ta jednak nie ma wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji . Odnosząc się do odmowy wypłacenia przez organ 7/12 nagrody rocznej stwierdzić należy, iż i w tym zakresie zaskarżona decyzja nie naruszała przepisów prawa. Jest bezsporne w sprawie, iż skarżący pełnił służbę do 31 stycznia 2003 r. i otrzymał 1/12 nagrody rocznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r o uposażeniu żołnierzy ( t.j.Dz. U. z 2002 r nr 76 poz. 693 ze zm. ) – żołnierze w czynnej służbie wojskowej otrzymują uposażenie i inne należności pieniężne według zasad określonych w ustawie. Z art. 2 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 tej ustawy wynika, iż uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. Inne należności pieniężne obejmują m. inn. nagrody roczne. W myśl § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. nr 65 poz. 770 z późn. zm.) – nagrodę roczną przyznaje się żołnierzowi, który pełni zawodową służbę wojskową. Zgodnie z treścią ust. 2 tego paragrafu - nagrodę roczną przyznaje się z zastrzeżeniem § 5 ust. 1, 2 i 4 oraz § 6 w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, otrzymanego przez żołnierza za miesiąc sierpień danego roku kalendarzowego. Z treści powołanych wyżej przepisów wynika, że żołnierzowi , który do końca lipca danego roku kalendarzowego został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przyznaje się nagrodę roczną w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy pełnienia zawodowej służby wojskowej w danym roku kalendarzowym. Nagroda roczna za jeden miesiąc wynosi 1/12 jej wysokości wynikającej z § 3 ust. 2. Miesiąc za który żołnierzowi wypłacono uposażenie w pełnej wysokości traktuje się jako miesiąc pełny. W przypadkach o których mowa w ust. 2 pkt. 1 nagrodę roczną przyznaje się i wypłaca w dniu zwolnienia lub przeniesienia żołnierza przyjmując za podstawę jej obliczenia uposażenie należne żołnierzowi w dniu zwolnienia lub przeniesienia. Mając na uwadze treść cytowanych wyżej przepisów i sytuację skarżącego stwierdzić należy, iż odmowa wypłacenia skarżącemu żądanej 7/12 nagrody rocznej była zasadna, gdyż skarżący otrzymał należną mu 1/12 tej nagrody w wysokości proporcjonalnej do liczby miesięcy pełnienia zawodowej służby wojskowej, a skoro tej służby nie pełnił w ciągu pozostałych sześciu miesięcy to brak było również podstaw do wypłacenia pozostałych 6/12 tej nagrody. Jak wyżej wykazano organ zasadnie odmówił skarżącemu wypłaty uposażenia za skrócony okres wypowiedzenia. Skoro skarżącemu takie uposażenie nie przysługiwało, nie jest uzasadnione również żądanie skarżącego wypłacenia nagrody rocznej za okres od lutego do lipca 2003 r jako dodatku stałego do tego uposażenia. Mając zatem na uwadze, iż zaskarżona decyzja nie naruszała prawa Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ) skargę oddalił .