II SA/Łd 187/21
PostanowienieWSA w Łodzi2021-06-15
Skład orzekający: Asesor WSA Anna Dębowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a przeszkoda w nadaniu korespondencji wynikała z niewykorzystania przysługującego limitu bezpłatnych przesyłek i odmowy podjęcia pracy zarobkowej w celu pokrycia dodatkowych kosztów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący wykorzystał przysługujący mu limit bezpłatnych przesyłek pocztowych i nie wykazał, że nie dysponował środkami na pokrycie kosztów nadania korespondencji, ani że czynił starania w celu ich zdobycia, w tym poprzez podjęcie pracy zarobkowej. Odmowa nadania korespondencji przez administrację zakładu karnego nie była bezprawna, a skarżący ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminowi.Stan faktyczny
Skarżący R. S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej. Skarżący twierdził, że nie mógł wysłać skargi w terminie z powodu odmowy przyjęcia korespondencji przez administrację Aresztu Śledczego w T., gdzie przebywał. Organ administracji wskazał, że skarżący wykorzystał limit bezpłatnych przesyłek i odmówił podjęcia pracy zarobkowej, co uniemożliwiło mu pokrycie kosztów nadania dodatkowej korespondencji.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.Pełny tekst orzeczenia
15 czerwca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek. B.A.
R. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z [...], nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżący podniósł, że 22 stycznia 2021 r. oddał w administracji Aresztu Śledczego w T. do wysłania korespondencję, w tym wyżej opisaną skargę. Dyrektor Aresztu Śledczego, działając bezprawnie, skutecznie odmówił mu wysłania korespondencji aż do końca pobytu w Areszcie Śledczym. Korespondencję skarżący mógł wysłać dopiero po zmianie jednostki penitencjarnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. wniósł o oddalenie skargi.
Ustosunkowując się do wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi organ stwierdził, że pozostawia go do uznania sądu, jednak w jego ocenie jest on całkowicie bezzasadny.
Powołując się na pismo Dyrektora Zakładu Karnego w T. z 10 marca 2021 r. (k. 25 akt administracyjnych), organ podniósł, że zgodnie z § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2231) – zwanego dalej: "rozporządzeniem" – skazany nieposiadający środków pieniężnych otrzymuje od administracji zakładu karnego papier, koperty oraz znaczki pocztowe na dwie przesyłki listowe ekonomiczne w miesiącu o masie do 20 g. Skarżący wskazany limit wykorzystał. Ponoszenie zaś dodatkowych kosztów przez Skarb Państwa celem zaspokojenia "fanaberii" skarżącego w zakresie wysyłania setek listów do różnych instytucji poza ustalony przez ustawodawcę limit i na koszt Skarbu Państwa, byłoby "klasycznym naruszeniem dyscypliny finansów publicznych" i nie znajduje usprawiedliwienia ani w przepisach prawa, ani w okolicznościach sprawy. Skarżący mógł podjąć pracę i uzyskać środki pieniężne, ale świadomie, bez konkretnej przyczyny odmówił podjęcia pracy w Zakładzie Karnym. Skarżący ponosi zatem całkowitą odpowiedzialność i winę za zaistniałą sytuację w postaci uchybienia terminowi do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a. Po pierwsze pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Po czwarte równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżącemu doręczono zaskarżoną decyzję 19 stycznia 2021 r. Termin do wniesienia skargi upłynął zatem 18 lutego 2021 r. Tymczasem skarga została nadana dopiero 1 marca 2021 r. (data złożenia w administracji zakładu karnego, k. 4 akt sądowych, verte), co oznacza, że została wniesiona po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a.
Jak wynika z oświadczenia skarżącego, zawartego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, okolicznością uniemożliwiającą zachowanie przez niego terminu do wniesienia skargi była odmowa przyjęcia korespondencji przez Dyrektora Aresztu Śledczego w T..
W ocenie sądu, skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi.
Z treści pisma Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z 10 marca 2021 r. (k. 25 akt administracyjnych) wynika bowiem, że skarżący wykorzystał limit wysyłanej korespondencji, przysługujący mu na podstawie § 18 rozporządzenia.
Jak wynika z § 18 rozporządzenia skazany nieposiadający środków pieniężnych otrzymuje od administracji zakładu karnego papier, koperty oraz znaczki pocztowe na dwie przesyłki listowe ekonomiczne w miesiącu o masie do 20g. Równocześnie, stosownie do treści § 22 rozporządzenia koszty przesłania wniosków, skarg i próśb adresowanych do organów, o których mowa w art. 8a § 3 k.k.w., ponosi skazany, a jeżeli nie posiada środków pieniężnych, otrzymuje od administracji zakładu karnego papier, koperty i znaczki pocztowe poza limitem określonym w § 18. Skarżący nie wykazał jednak, że nie dysponował środkami pieniężnymi na pokrycie kosztów przygotowanej do wysłania korespondencji w niniejszej sprawie, co mogłoby uzasadniać zastosowanie § 22 rozporządzenia. Nie wykazał także, aby czynił jakiekolwiek starania w celu zabezpieczenia środków pieniężnych na zakup znaczków pocztowych.
Zgodzić się w tym miejscu należy ze stanowiskiem Dyrektora Aresztu Śledczego w T., że po wykorzystaniu limitu, o którym mowa w § 18 rozporządzenia dalsze wysyłanie korespondencji na koszt Skarbu Państwa może przysługiwać skazanym tylko i wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. Do takich przypadków należą m.in. sytuacje, w których korespondencja związana jest z postępowaniami karnymi dotyczącymi osoby skazanego.
Dyrektor Aresztu Śledczego w T. wskazał, że 22 stycznia 2021 r. skarżący złożył prośbę o wysłanie 34 listów urzędowych, w tym także listu do Sądu Apelacyjnego w Ł.. W związku z tym skarżący został zobowiązany do wskazania, które z listów związane są z postępowaniami karnymi dotyczącymi jego osoby, co uzasadniałoby wysłanie jej na koszt Skarbu Państwa. Skarżący odmówił jednak wskazania takiej korespondencji. W związku z tym wszystkie listy zostały zwrócone skarżącemu w celu opłacenia kosztu ich nadania. Skarżący identyczną prośbę złożył 25 stycznia 2021 r., jednak również w tym wypadku korespondencja została zwrócona skarżącemu celem jej opłacenia. Opisane wyżej okoliczności wynikają z treści notatek służbowych z 22 oraz 25 stycznia 2021 r. załączonych do akt administracyjnych( k. 23 i 21).
Podkreślenia wymaga, że z pisma Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z 10 marca 2021 r. wynika, że tylko w okresie od 18 czerwca 2020 r. do 22 lutego 2021 r., a więc zaledwie w ciągu siedmiu miesięcy, skarżący wysłał na koszt Skarbu Państwa korespondencję urzędową w ilości 7 143 sztuk listów, co wygenerowało koszty w wysokości 23 571,90 zł.
W tych okolicznościach stwierdzić zatem należy, że przede wszystkim skazany z uwagi na rozmiary prowadzenia korespondencji w zakresie własnych sił i możliwości powinien podjąć działania umożliwiające mu zdobycie środków pieniężnych na prowadzenie korespondencji. Jak wynika z informacji nadesłanych przez Dyrektora Aresztu Śledczego w T., skarżący bezpodstawnie odmówił podjęcia odpłatnego zatrudnienia w Areszcie Śledczym w T. pomimo tego, że nie było ku temu żadnych przeciwskazań zdrowotnych czy braku kwalifikacji lub umiejętności. Tym samym uznać należy, że skarżący świadomie zrezygnował z możliwości uzyskania środków pieniężnych na prowadzenie korespondencji przekraczającej przysługujący mu limit, o którym mowa w § 18 rozporządzenia.
W świetle powyższego argumentacja, że skarżący nie miał możliwości nadania korespondencji w terminie z uwagi na bezprawną odmowę Dyrektora Aresztu Śledczego w T. nie może uzasadniać uwzględnienia wniosku tym bardziej, że sam skarżący nie wskazał, że czynił jakiekolwiek starania w celu zabezpieczenia środków pieniężnych na zakup znaczków pocztowych.
Zdaniem sądu, przeszkodą usprawiedliwiającą uchybienie terminu może być tylko okoliczność uniemożliwiająca, a nie tylko utrudniająca dokonanie czynności procesowej w terminie. Ponadto, zachowanie skarżącego świadczy o braku dochowania przez niego należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z 22 listopada 2018 r., I OZ 1127/18).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie uwiarygodnił stosowną argumentacją faktu, że przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia skargi była od niego niezależna. Skoro tak, to należy również stwierdzić, że skarżący nie wykazał należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do złożenia skargi.
W związku z powyższym sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło