II SA/Łd 188/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. sprawy ze skargi H. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat M. M., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej H. P. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania H.P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 r. Organ odwoławczy ustalił, iż w dniu 15 maja 2008 r. H.P. złożyła wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008r, w którym zadeklarowała 17 działek rolnych. Natomiast w dniu 14 października 2008 r. strona wycofała wniosek w części. Wobec powyższego organ l instancji umorzył postępowanie w zakresie objętym cofnięciem wniosku, natomiast w pozostały zakresie, powołując się na decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania H.P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych), odmówił przyznania wnioskodawczyni jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz uzupełniającej płatności obszarowej od powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Odwołanie od decyzji organu l instancji złożyła H.P. wnosząc o anulowanie sankcji i wypłacenie należnych dopłat bezpośrednich. W uzasadnieniu strona oświadczyła, iż z uwagi na podtopienie działek i budynków na skutek powodzi, poniosła wielkie straty materialne w płodach i budynkach. Ponadto w uzupełnieniu odwołania skarżąca oświadczyła, iż organ administracji bezprawnie potrącił przyznane jej dopłaty za rok 2008 na poczet sankcji za lata poprzednie, bowiem sankcje po trzech latach od wykrycia błędów powinny został anulowane. Stwierdziła także, iż jest osobą niepełnosprawną i wyjaśniła, że nie wypełniła samodzielnie wniosku. Na tej podstawie odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. l Rozpoznając powyższe odwołanie organ odwoławczy ustalił, iż do jednolitej płatności obszarowej (JPO) strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 6,47ha. Zgodnie z § 1 Rozporządzenia w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2008 r. - stawka płatności jednolitej płatności obszarowej (JPO) wynosiła 339,31 zł/ha, zatem początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej (JPO) za 2008r. wyniosła 2.195,34 zł, jednakże od tej kwoty, na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004, podlegała potrąceniu kwota sankcji w wysokości 2.999,25 zł, nałożona na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] (kampania 2005r.). Pozostała kwota sankcji w wysokości 803,91 zł została natomiast anulowana. Następnie organ II instancji ustalił, iż do uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 1,02 ha. Zgodnie z § 1 pkt 1 Rozporządzenia w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2008r. stawka uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) wynosiła 269,32 zł/ha, zatem początkowa kwota uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych (UPO) za 2008r. wyniosła 274,71 zł. Z kolei do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 3,43 ha. Zgodnie z § 1 pkt 2 Rozporządzenia w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2008 r. - stawka uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) wynosi 379,55 zł/ha. Wobec tego początkowa kwota uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) za 2008 r. wyniosła 1.301,86 zł. Mając powyższe na uwadze początkowa kwota ww. płatności uzupełniającej - obejmującej łącznie (UPO) i (PZ) - wyniosła 1.576,57 zł, jednakże z uwagi na kwotę sankcji nałożonej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. nr [...] z dnia [...] (kampania 2005r.) kwota płatności uzupełniających za 2008r podlegała potrąceniu nałożonych sankcji (art. 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004). Pozostała kwota sankcji w wysokości 2 187,16 zł została anulowana. W odniesieniu do argumentów podnoszonych w odwołaniu oraz w toku postępowania odwoławczego organ wyjaśnił, iż wystąpienie w gospodarstwie powodzi w 2010r., jak również okoliczność długotrwałego leczenia się nie stanowią podstawy do odstąpienia od potrącenia z płatności należnych za 2008r. sankcji nałożonych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] (kampania 2005r.) Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego przez organ l instancji. Skargę do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu II instancji wniosła H.P. podnosząc, iż odwołania zostało rozpatrzone przed upływem terminu, do którego zostało odroczone. Oświadczyła ponadto, iż zaskarżona decyzja została wydana bez rozpatrzenia zgłaszanych przez nią argumentów. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. pełnomocnik organu złożył do akt kserokopię decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania H.P. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Jednocześnie pełnomocnik organu oświadczył, iż strona nie składała skargi do sądu administracyjnego na ww. ostateczną decyzję organu II instancji z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zarzuty w niej podniesione nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest legalność decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymującej w mocy decyzję organu l instancji odmawiającej przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 na skutek nałożonych sankcji za lata poprzednie. Jak wynika z załączonej do akt sprawy kserokopii decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] w. wymienioną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] odmawiającą przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). Decyzja organu II instancji z dnia [...] nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. W związku z powyższym wskazać należy, że potrącenie sankcji za lata ubiegłe zostało dokonane na podstawie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. UE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. str. 1-84 ze zm.) oraz art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.Urz. UE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004r, str. 18-58 ze zm.), w ich brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznania płatności. Jak wynika z przytoczonych przepisów (art. 138 ust. 1 i art. 51 ust. 2 akapit 1 i 2), w sytuacji gdy rolnik wnioskuje o przyznanie płatności bezpośrednich (JPO, UPO) i organ administracji publicznej ustali, że różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem przekracza 50 %, rolnikowi jednocześnie odmawia się przyznania wnioskowanych płatności na dany rok oraz nakłada się na niego sankcje z tytułu tych płatności. Kwoty sankcji z tytułu poszczególnych płatności stanowią zaś iloczyn powierzchni, na której stwierdzono nieprawidłowości, i stawki danej płatności za 1 ha na dany rok. Tak obliczone kwoty podlegają następnie potrąceniu z wypłat pomocy, do których rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Mając na uwadze wskazane wyżej przepisy należy zauważyć, że w przypadku nałożenia na rolnika sankcji za rok 2005, pełna kwota danej sankcji mogłaby być potrącana z wnioskowanych przez producenta rolnego wypłat pomocy w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym wykryto nieprawidłowości, tj. odpowiednio z wypłat pomocy za lata 2006, 2007 i 2008. Natomiast jeśli płatności nie pozwoliłyby na pełną kompensatę kwoty sankcji, pozostałe saldo powinno zostać anulowane. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy bezspornym jest, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 i odnośnie tego roku organ administracji publicznej nie wykrył rozbieżności pomiędzy obszarami zadeklarowanymi a stwierdzonymi w toku kontroli administracyjnej, które uzasadniałyby odmowę przyznania obszarowych. Jednakże brak stwierdzonych nieprawidłowości uprawniałby skarżącą do uzyskania pomocy o tyle, o ile nie ciążyłyby na niej sankcje za lata wcześniejsze, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Na tej podstawie Sąd stwierdził, iż odmowa przyznania skarżącej płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2008 wynikała z faktu nałożenia na skarżącą sankcji na lata 2006-2008 na mocy prawomocnej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...]. Zatem początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej za rok 2008 w wysokości 2195,34 została potrącona z kwoty nałożonej sankcji w wysokości 2999,25 zł, a pozostała różnica w kwocie 803,91 zł została anulowana. Natomiast początkowa kwota płatności uzupełniających za rok 2008 w wysokości 1.576,57 zł została potrącona z kwoty nałożonej sankcji w wysokości 3.763,73 zł, zaś pozostałą kwotę sankcji w wysokości 2.187,16 zł anulowano. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i nie naruszyły w tym zakresie podniesionych w skardze przepisów postępowania, a następnie właściwie zastosowały, do tak ustalonego stanu faktycznego, art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) z dnia 29 października 2004r. Nr 1973/2004 w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców. Natomiast w stosunku do uzupełniających płatności obszarowych zasadne było oparcie rozstrzygnięcia administracji o unormowanie przepisu art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. W tym stanie sprawy nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że płatności na rok 2008 powinny jej być przyznane, i za w pełni uzasadnione należy uznać potrącenie ww. sankcji z wypłat pomocy na rok 2008 - w sposób i kwotach przyjętych przez skarżony organ. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów stwierdzić trzeba, iż to wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za treść wniosku, niezależnie od tego czy przy jego wypełnieniu korzystał z pomocy osób trzecich. To bowiem strona podpisuje wniosek i figuruje w nim jako osoba ubiegająca się o przyznanie płatności. Korzystanie natomiast przez beneficjenta z pomocy osób trzecich przy wypełnianiu wniosku nie może być poczytywane, jako okoliczność wykluczająca możliwość 6 poniesienia przez niego negatywnych konsekwencji, związanych z zaistnieniem konkretnych nieprawidłowości w treści wniosku. Na wniosku skarżącej znajduje się oświadczenie, z treści którego wynika, że wnioskodawczyni zna zasady przyznawania płatności bezpośrednich oraz jej zobowiązanie dotyczące, m.in. niezwłocznego informowania organu na piśmie o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności. Wniosek wraz z zawartymi w nim zobowiązaniami i oświadczeniami został własnoręcznie podpisany przez skarżącą. Należy zatem uznać, iż wnioskodawczyni znała zasady przyznawania płatności i miała świadomość nie tylko korzystnych dla siebie skutków przedsięwziętych działań, ale również godziła się na obarczenie określonymi konsekwencjami w razie określonego naruszenia prawa. Z kolei fakt długotrwałego leczenia się skarżącej, nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę producenta w zakresie niespełnienia warunków przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Skarżąca pomimo przewlekłej choroby oraz niedogodności związanych z nią była w stanie złożyć wniosek o przyznanie płatności i podpisać stosowne oświadczenie. Trudno zatem uznać, iż nie była świadoma swego działania i skutków jakie będzie wywoływało w przyszłości, i to zarówno tych korzystnych dla strony, jak i negatywnych wynikających z jej błędów. Na marginesie należy dodać, iż zgodnie z art. 22 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004, każdy wniosek o przyznanie pomocy może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu. W myśl zaś art. 22 ust. 2 powołanego rozporządzenia wycofanie zgodnie z ust. 1 sprawi, że ubiegający się znajdzie się w sytuacji sprzed złożenia wniosku pomocowego lub w części rozpatrywanego wniosku. Oznacza to, iż zbędne jest umorzenie postępowania w zakresie, w jakim wniosek cofnięto. Organ l instancji umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności do określonych działek rolnych z powołaniem się na art. 105 § 1 K.p.a. Uchybienie to w ocenie Sądu nie miało jednak wpływu na ostateczne rozstrzygnięcie sprawy, tym bardziej, że skarżąca orzeczenia tego nie kwestionowała i nie domagała się przyznania płatności w odniesieniu do wskazanych działek. Nie mając zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza prawo Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach zastępstwa prawnego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a., w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, póz. 1348 ze zm.), w związku ze złożonym przez pełnomocnika z urzędu oświadczeniem, iż koszty te nie zostały pokryte nawet w części. lf