II SA/Łd 1893/03

WyrokWSA w Łodzi2004-11-03

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Janusz Furmanek, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uchylił czynność materialno-techniczną zameldowania na pobyt stały, jeśli skarżący wskazał jako miejsce zamieszkania halę produkcyjną, w której znajdowały się meble, ale brak było typowego wyposażenia gospodarstwa domowego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1 i 80 kpa), nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i nie rozpatrując całości materiału dowodowego. Z samego faktu braku typowego wyposażenia gospodarstwa domowego w pomieszczeniu wskazanym przez skarżącego jako miejsce zamieszkania nie można automatycznie wnioskować, że skarżący tam nie zamieszkuje, zwłaszcza gdy skarżący konsekwentnie podnosił, że tam nocuje i spędza wolny czas.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. został zameldowany na pobyt stały w lokalu nr 1 przy Al. A. 23/25 w Łodzi. Organ administracji I instancji uchylił tę czynność, uznając, że hala produkcyjna wskazana przez skarżącego jako miejsce zamieszkania nie jest lokalem mieszkalnym, a jedynie miejsce do wykonywania czynności zawodowych. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że zamieszkuje w tym lokalu, choć część czasu spędza w Niemczech.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł., orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz A. K. zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 listopada 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie NSA Janusz Furmanek, NSA Janusz Nowacki /spr./, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] 2/ orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku 3/ zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. K. kwotę 10 /dziesięć/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. TG Decyzją nr [...] z dnia [...]. Prezydent Miasta [...] na podstawie art.47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm./ orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania A. K. w lokalu nr 1 przy Al. A. 23/25 w Ł. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w dniu 14 maja 2003r. organ administracji zameldował A. K. w lokalu nr 1 przy Al. A. 23/25. Jak wynika z planu sytuacyjnego załączonego do opisu działki przy Alei A. 23/25 w Ł., jest ona zabudowana budynkami administracyjnymi, produkcyjnymi, magazynowymi oraz administracyjno-produkcyjnymi l administracyjno-socjalnymi. które poprzednio użytkowała Spółka Akcyjna B. Nie ma natomiast na tym terenie żadnego budynku mieszkalnego. Właścicielem tej działki jest A. K. Przeprowadzona 28 sierpnia 2003 roku kontrola meldunkowa, wykazała, że na drzwiach wejściowych kilku hal produkcyjnych położonych na różnych piętrach budynków oznaczonych na planie sytuacyjnym cyframi 4, 5 l 6, zostały umieszczone wizytówki informujące, że jest to lokal mieszkalny użytkowany przez właściciela posesji. W jednej z tych hal, o powierzchni około 1000 m2 , na rozłożonym dywanie zostało ustawionych kilka mebli i miejsce to A. K. wskazał jako miejsce swojego zamieszkania. W ocenie organu administracji umieszczenie pewnej, znikomej ilości sprzętów w pustej hali o przeznaczeniu typowo produkcyjnym, nie może stanowić o uznaniu, iż jest to lokal mieszkalny, przeznaczony na pobyt stały ludzi, w którym A. K. przebywa na stałe w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Zdaniem organu administracji utrzymywanie zameldowania A.K. pod obecnym adresem byłoby tolerowaniem fikcji meldunkowej. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od wymienionej decyzji złożył A. K. podnosząc, iż jest ona krzywdząca gdyż zamieszkuje on w lokalu nr 1 przy Al. A. 23/25. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.6 ust.1 i 47 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm./ oraz art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, iż za orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że miejscem pobytu stałego określonej osoby jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe, zamieszkiwanie zaś w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych. Podczas przeprowadzanych kontroli meldunkowych w dniach 8 lipca , 28 sierpnia i 3 listopada 2003r. zastano A. K., który wskazał, że miejscem jego pobytu stałego jest lokal nr 1 tzn. trzy dawne hale produkcyjne oraz pozostałe pomieszczenia w budynkach produkcyjnych i pomocniczych jak również lokale biurowe w budynku od strony północnej posesji. Przeprowadzający kontrole stwierdził, że w jednej z hal produkcyjnych (każda o powierzchni 1000 - 1200 m2 ) w jej centrum na rozłożonym dywanie o powierzchni około 16 m2 zostały ustawione meble tj. wersalka, dwa fotele, ława, biurko, szafa, barek i dwa stołki barowe. To miejsce A. K. wskazał jako miejsce swego zamieszkania. Poza tym hala jest pusta. Na pytanie kontrolującego dotyczące spełniania czynności dnia codziennego w miejscu zameldowania A. K. stwierdził, że czasami w opisywanej hali nocuje oraz wykorzystuje ją do organizacji spotkań towarzyskich. Posiłki przygotowuje na maszynce elektrycznej lub udaje się do baru znajdującego się na terenie posesji. Wskazany przez A. K. lokal pozbawiony jest wszelkich podstawowych sprzętów gospodarstwa domowego, radiowego i telewizyjnego. Nie są w nim przechowywane ubrania, bielizna, pościel, czy książki. Podczas kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2003r. o godz. 700nie zastano odwołującego. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom A. K., iż zamieszkuje on w miejscu stałego zameldowania w rozumieniu art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Wprawdzie przebywa on na terenie swojej nieruchomości jednakże wykonuje tam jedynie czynności zawodowe związane ze skoncentrowaniem na jej terenie swoich interesów majątkowych. Nie może stanowić dowodu zamieszkiwania fakt, iż odwołujący czasami nocuje na wersalce w byłej hali produkcyjnej. Za mało wiarygodne uznano oświadczenie A. K., iż posiada on rzeczy osobiste w hali produkcyjnej, skoro odmówił ich okazania kontrolującemu. Zdaniem organu odwoławczego fakt ustawienia kompletu mebli w pustej hali może co najwyżej przekonywać, iż stanowią one wyposażenie biura. Brak bowiem w ich pobliżu jakichkolwiek innych sprzętów i urządzeń typowych dla normalnego gospodarstwa domowego. Zdaniem organu odwoławczego, dowody zgromadzone w sprawie zezwalają na ustalenie, iż w przedmiocie zameldowania A. K. na pobyt stały w lokalu nr 1 przy AL A. 23/25 doszło do naruszenia przepisu art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji. Na wymienioną decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. K. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż zamieszkuje przy Al. A. 23/25 przy czym przez okres jednego do dwóch tygodni w miesiącu spędza w Niemczech gdzie mieszka jego żona i syn. Najczęściej zamieszkuje jednak przy Al. A. 23/25. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga A. K. jest uzasadniona. Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/. Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga A. K. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach 3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organy administracji obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.10 ust.1 wymienionej ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia. W myśl zaś art.6 ust.1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy zaznaczyć, iż miejscem pobytu stałego konkretnej osoby jest lokal w którym znajduje się centrum życiowe tej osoby a więc miejsce gdzie skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu w nim wolnego czasu oraz zaspakajaniu w nim swoich funkcji życiowych. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny nie został wyjaśniony w dostateczny sposób. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego skarżący został zameldowany na terenie swojej nieruchomości przy Al. A. 23/25. A. K. jako miejsce swojego zamieszkania wskazał nie wynajęte pomieszczenia znajdujące się na tej nieruchomości. W szczególności jako takie miejsce wskazał jedną z hal produkcyjnych na II-im piętrze gdzie znajdują się jego przedmioty a mianowicie: wersalka, dwa fotele, ława, biurko, szafa, barek, dwa stołki i dywan. Pomieszczenie to posiada łazienkę, toaletę, wodę, instalację elektryczną, wodociągową i do centralnego ogrzewania. Organy administracji błędnie uznały, iż skarżący nie zamieszkuje w tym pomieszczeniu bo brak jest w nim sprzętów gospodarstwa domowego, radia i telewizji zaś A. K. nie wskazał miejsca przechowywania ubrań, bielizny, pościeli i książek. W ocenie sądu przyjęcie takiego wniosku jest zbyt daleko idące. Z faktu, iż w pomieszczeniu wskazanym przez skarżącego nie ma sprzętu gospodarstwa domowego, ubrań, bielizny czy pościeli nie można automatycznie wyciągać wniosku, iż A. K. tam nie zamieszkuje. Skarżący w czasie postępowania administracyjnego cały czas podnosił, iż mieszka w miejscu swojego zameldowania. Podał, iż często tam nocuje, spędza tam wolny czas, zaprasza do siebie przyjaciół zaś posiłki przygotowuje na maszynce elektrycznej bądź stołuje się w pobliskim pubie. Aby zweryfikować wiarygodność tych twierdzeń należało przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe. Należało zatem ustalić czy skarżący faktycznie tam nocuje a jeżeli tak to jak często w ciągu miesiąca zaś w przypadku ustalenia, że nocuje także gdzie indziej należało wyjaśnić gdzie i kiedy. Należało także wyjaśnić czy rzeczywiście w spornym lokalu spędza wolny czas i ewentualnie w jakiej porze dnia i w jaki sposób. Organy administracji nie wyjaśniły w dostateczny sposób tych kwestii. Odmówiły one wiarygodności twierdzeniom A. K., iż zamieszkuje on w spornym lokalu lecz ocena ta nie została poprzedzona wyczerpującym wyjaśnieniem stanu faktycznego. W postępowaniu administracyjnym przeprowadzono cztery kontrole meldunkowe a mianowicie w dniach 8 lipca, 28 sierpnia, 3 listopada i 4 listopada 2003r. W czasie pierwszych trzech kontroli zastano skarżącego co uwiaryganiałoby jego twierdzenia, że zamieszkuje on w miejscu swojego zameldowania. Nie zastano go jedynie w dniu 4 listopada gdyż, jak przyznał to A. K., wyjechał on tego dnia do żony i syna do Berlina. Należy zaznaczyć, iż wszystkie kontrole przeprowadzono w godzinach pomiędzy 700 a 1730. Nie przeprowadzono natomiast żadnej kontroli w godzinach wieczornych bądź nocnych. Nie zostało zatem wyjaśnione czy skarżący rzeczywiście nocuje w miejscu zameldowania bądź też czy spędza tam wolny czas. Organy administracji nie zwróciły się również do Policji o ustalenie czy A. K. faktycznie zamieszkuje w spornym lokalu. Nie przesłuchano także skarżącego lecz oparto się na jego lakonicznych oświadczeniach, które nie zawierają szczegółowych wyjaśnień mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując sąd uznał, iż organy administracji anulując czynność materialno-techniczną zameldowania A. K. nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd zasądził od Wojewody [...] na rzecz A. K. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny dokładnie wyjaśnić stan faktyczny. W tym celu należy przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe. W szczególności należy rozważyć możliwość dokładnego przesłuchania samego skarżącego na okoliczność jego zamieszkiwania w miejscu zameldowania. Winno zostać wyjaśnione jak często i kiedy nocuje on w spornym lokalu zaś w przypadku ustalenia, że nocuje także gdzie indziej należy ustalić gdzie i kiedy. Należy także wyjaśnić czy w miejscu zameldowania skarżący spędza wolny czas i ewentualnie w jaki sposób oraz czy stale korzysta z urządzeń spornego lokalu. Organy administracji winny również rozważyć możliwość przeprowadzenia kontroli meldunkowych w różnych porach a w razie konieczności przeprowadzić inne dowody w sprawie. Dopiero po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego organy administracji winny dokonać wnikliwej oceny materiału dowodowego i ustalić czy skarżący rzeczywiście zamieszkuje w miejscu swojego zameldowania czy też przebywa tam jedynie w celu wykonywania czynności zawodowych związanych z prowadzeniem interesów majątkowych. TG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło