II SA/Łd 191/04
WyrokWSA w Łodzi2005-04-04
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przyznać uprawnienia kombatanckie osobie, która przebywała w miejscu odosobnienia nieujętym w rozporządzeniu Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może przyznać uprawnień kombatanckich osobie, która przebywała w miejscu odosobnienia nieujętym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Od daty wejścia w życie tego rozporządzenia, tylko miejsca w nim wymienione spełniają kryteria określone w ustawie o kombatantach.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący domagał się przyznania uprawnień z tytułu pobytu w obozie R. w Ł. Organ odmówił, wskazując, że obóz ten nie jest wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów określającym miejsca odosobnienia. Skarżący w odwołaniu powołał się na wykaz obozów z 1993 roku, jednak organ odwoławczy podtrzymał decyzję, argumentując, że tylko miejsca wymienione w rozporządzeniu z 2001 roku spełniają kryteria ustawy kombatanckiej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA: Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Asesor WSA: Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi C.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich - oddala skargę
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ), art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit b i c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 roku Nr 42, poz. 371 ) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich C.S..
W sprawie ustalono, że C.S. złożył wniosek o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie R. w Ł. przy ul. A w okresie od 6 września 1940 roku do 11 października 1940 roku.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że podany przez skarżącego obóz nie został wymieniony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. z 2001 r. nr 106 poz. 1154 ). W związku z tym - w ocenie organu administracji – represja doznana przez C.S. nie jest represją w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c ustawy kombatanckiej z dnia 24 stycznia 1991 roku.
Od powyższej decyzji odwołanie wniósł C.S.. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że w wykazie obozów z dnia 18 marca 1993 roku znajduje się obóz, w którym przebywał w czasie II wojny światowej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych cytowaną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 ust 1 pkt. 1 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady ( lit. a ), w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa ( lit. b ), bądź też w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa ( lit. c ). Organ administracyjny stwierdził, że obozy mieszczące się w Ł. przy ul. B oraz A nie były obozami karnymi ani wychowawczymi, o których mowa w § 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Obozy te zdaniem organu nie zostały także wymienione w § 6 powołanego rozporządzenia, który wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy kombatanckiej. Ponadto organ orzekający stwierdził, że organ wydający decyzje nie jest uprawniony do dokonania samodzielnych ustaleń – czy przedmiotowy obóz spełniał przesłanki wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o kombatantach.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł C.S.. W uzasadnieniu stwierdził, że klasyfikacja obozu nie powinna mieć miejsca i wpływać na ocenę intensywności cierpień doznanych w czasie wojny.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej.
Kognicja Sądu ograniczona jest więc do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji.
Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzje lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 4 ust 1 pkt 1 lit. b i c przepisy powołanej ustawy kombatanckiej stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych m.in. w miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa ( lit. b) oraz w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa ( lit c).
Zgodnie z delegacją ustawową określoną w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach (...) Rada Ministrów wydała w dniu 20 września 2001 roku rozporządzenie w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. 01.106.1154). Rozporządzenie to zastąpiło wykaz obozów Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 18 marca 1993 roku wydany na podstawie art. 8 ust 1 pkt. 2 powołanej ustawy kombatanckiej w brzmieniu obowiązującym do 28 października 1999 r. ( ustawa zmieniająca z dnia 9 kwietnia 1999 r. Dz. U. nr 38 poz. 360 ). Od daty wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów tj. od dnia 14 października 2001 roku tylko miejsca odosobnienia wymienione w tym akcie spełniają kryteria określone m.in. w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit b, c. ustawy kombatanckiej. Obozy, które wskazuje skarżący, przy ul B i A w Ł. nie zostały wymienione w powyższym rozporządzeniu, zatem Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie mógł przyznać uprawnień kombatanckich skarżącemu z tytułu pobytu w tych miejscach odosobnienia.
Z uwagi na to, iż skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło