II SA/Łd 191/08
WyrokWSA w Łodzi2008-05-28
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego dla budynku garażowego, który został samowolnie usytuowany z odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę, jest dopuszczalne, jeśli jego nowe usytuowanie jest zgodne z przepisami obowiązującymi w dacie budowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego dla samowolnie usytuowanego budynku garażowego jest dopuszczalne, jeśli jego nowe usytuowanie jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi w dacie jego budowy, nawet jeśli nastąpiło istotne odstępstwo od pierwotnego pozwolenia na budowę bez zgody organu. Postępowanie legalizacyjne w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego zostało przeprowadzone prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. A. i A. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zatwierdzającą projekt budowlany zamienny dla budynku garażowego. Budynek został wybudowany w 1968 r. z odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę, w tym samowolnie usytuowany częściowo na sąsiedniej działce. Organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w celu legalizacji samowoli budowlanej, nakładając obowiązek przedłożenia projektu zamiennego, który został zatwierdzony. Skarżący kwestionowali prawidłowość usytuowania obiektu i zarzucali błędy w mapach geodezyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Agnieszka Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008 r. sprawy ze skargi Z. A. i A. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie projektu budowlanego zamiennego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany zamienny dotyczący budowy budynku garażowego zlokalizowanego w K. przy ul. A [...] przez J. i F. małż. C., uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu.
Uzasadniając organ przytoczył ustalony w sprawie stan faktyczny, wskazując, iż decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] umarzającą postępowanie dotyczące prawidłowości usytuowania budynku garażowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Następnie PINB w K. w trybie art. 79 §1 ustawy Prawo budowlane zawiadomił strony postępowania o terminie oględzin. W odpowiedzi na stosowne pisma, Z.A. i A.A. powiadomili Inspektorat, iż z uwagi na wyznaczony w tym samym dniu termin rozprawy w Sądzie Okręgowym w Ł. nie będą obecni przy oględzinach. Oględziny wyznaczone na dzień 11 stycznia 2006r. odbyły się bez udziału A. i Z.A.
Następnie decyzją z dnia [...] nałożony został na inwestorów J. i F. małż. C. obowiązek wykonania projektu budowlanego zamiennego, a decyzją z dnia [...] przedłożony projekt zamienny został zatwierdzony. W wyniku rozpoznania odwołania od tego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] WINB uchylił decyzję z dnia [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Podejmując czynności wyjaśniające a zmierzające do zakończenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 16 stycznia 2007r. przeprowadził ponowne oględziny budynku garażowego, w czynnościach wzięły udział wszystkie strony postępowania. Obecni w trakcie oględzin A.A. i Z.A. załączyli fragment mapy zasadniczej miasta K. w skali 1:500 wydanej w dniu 14 listopada 2005r. przez UM K., wynika z niej, iż przedmiotowy budynek znajduje się na działce nr 1255 i 1256 co jest sprzeczne z mapą inwentaryzacyjną w skali 1:1000 wydaną w dniu 6 maja 1986r. przez Urząd Wojewódzki w P. do celów zrealizowanych przyłączy wodociągowych, na której budynek garażowy znajduje się wyłącznie na działce nr 1256. Organ wyjaśnił, iż niespójność obu map wynika z błędnego skartowania budynku znajdującego się w terenie z obrysem obiektu przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego. Panowie A. nie zgodzili się na usytuowanie garażu w terenie i fragmentem mapy zasadniczej w skali 1:500, nie podpisali protokołu oględzin. Nie przyjęli także do wiadomości informacji od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dot. różnic w naniesieniach na mapach wcześniejszych i nowych, związanych z aktualizacją mapy zasadniczej, która podlega na bieżąco aktualizacji w oparciu o pomiary geodezyjne. Powracając do meritum organ zaznaczył, iż obowiązujące w czasie budowy spornego garażu przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961r. Prawo budowlane nie dawały delegacji kierownikowi budowy (w tym przypadku także projektantowi) do wprowadzania istotnych zmian, w stosunku do zatwierdzonego decyzją z dnia [...] projektu, bez zgody organów, jednakże miała miejsce zmiana lokalizacji przedmiotowego obiektu. Przy czym dążąc do zakończenia sprawy organ nakazał przeprowadzić ocenę stanu technicznego obiektu, z którego wynika jego dobry stan techniczny, a następnie wydał decyzję zatwierdzającą projekt.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A.A. i Z.A. Odwołujący podnieśli, iż nie kwestionują ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., iż obiekt budowlany naniesiony na mapie na działce nr 1256 to nieistniejący obecnie kurnik drewniany. Podnosząc, iż miało miejsce sfałszowanie mapy geodezyjnej wskazali, iż sporny budynek garażu nie jest usytuowany w miejscu, które wskazane jest na załączonej do projektu zamiennego mapie.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W pierwszej kolejności Wojewódzki Inspektor wyjaśnił, iż organ I instancji w toku postępowania ustalił, iż sporny obiekt został zrealizowany z odstępstwami od udzielonego decyzją z dnia [...] pozwolenia na budowę. Ostateczną decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał przedłożenie projektu budowlanego zamiennego, w odpowiedzi na powyższe przy piśmie z dnia 25 września 2006r. inwestorzy złożyli projekt, którego elementem składowym był projekt zagospodarowania działki sporządzony na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 10 marca 2004r. pod nr 405-66/2004. Zgodnie z tą mapą sporny garaż położony jest na granicy działek 1255 i 1256. W trakcie oględzin w dniu 16 stycznia 2007r. przeprowadzono pomiary usytuowania budynku w stosunku do granicy działek 1255 i 1256 oraz budynku mieszkalnego znajdującego się na działce 1255. Inwestorzy przedłożyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ocena techniczna budynku była pozytywna. Organ odwoławczy reasumując czynności podjęte przez organ I instancji wskazał, iż w istniejącym stanie faktycznym należy zgodzić się z rozstrzygnięciem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Dalej organ odwoławczy wskazał, powołując przepis art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, iż inwestorzy wykonali obowiązek nałożony przepisem art. 51 ust. 1 pkt 3, a obejmujący w szczególności sprawdzenie zakresu dokonanych odstępstw od zatwierdzonego projektu, które dotyczyły zmiany usytuowania obiektu w terenie, powodując spór sąsiedzki o naruszenie granicy. Wyjaśnił, iż w przypadku odstępstw od projektu dotyczących zakresu projektu zagospodarowania terenu organ ma obowiązek wynikający z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane sprawdzić zgodność projektu z przepisami techniczno-budowlanymi biorąc pod uwagę przepisy obowiązujące w dacie wydania pozwolenia na budowę. Przedstawione w projekcie usytuowanie obiektu nie naruszało w dacie jego budowy, która miała miejsce w 1968r. obowiązujących przepisów zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Wobec ustalenia tej zgodności brak jest podstaw do odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli Z. A. i A. A. podnosząc, iż nie zgadzają się z ustaleniami organów, iż usytuowanie spornego obiektu nie naruszało przepisów obowiązujących w dacie jego budowy tj. w [...] roku. Podnieśli, iż inwestorzy dysponują pozwoleniem na budowę budynku garażowego na działce nr 1255, w dacie rozpoczęcia budowy garażu nie byli jeszcze właścicielami działki nr 1256. Okoliczność przesunięcia garażu potwierdził w swych zeznaniach Pan O., który był kierownikiem budowy i oświadczył, iż dokonał przesunięcia o 3 metry w kierunku działki nr 1256 ale nie w działkę 1256. Skarżący wyjaśnili, iż istota sporu nie wywodzi się z sąsiedzkiego sporu o granice działek a jest to spór z Inspektorem Nadzoru Budowlanego, który stwierdził na piśmie, że mapa geodezyjna z roku 1986 jest źle skartowana, z czym strona nie zgadza się. Skarżący wywodzili dalej, iż Inspektor na podstawie mapy z 2004 roku wyznaczył niewłaściwy przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1255 i 1256, aktualne mapy geodezyjne są zgodne ze stanem faktycznym, załączyli fragmenty mapy z 1986 roku i 2004 roku. Wnieśli o udostępnienie do wglądu powykonawczej inwentaryzacji geodezyjnej spornego obiektu oraz o dopuszczenie dowodu z odpowiedzi od Ministra Transportu i Budownictwa w sprawie sfałszowania map.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podzielając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkować mogły uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany zamienny budynku garażowego. Podstawą prawną powyższych rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.), prawidłowo zastosowane przez organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie. Wskazać należy na przepis art. 51 ustawy Prawo budowlane i art. 50 w/w ustawy, które określają tryby postępowań zmierzających do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, z przepisami prawa. Powołane normy prawne służą legalizacji prac w trakcie realizacji, których doszło do odstępstw np. od zatwierdzonych decyzją projektów budowlanych, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Przypomnieć wypada, iż inwestorzy J. i F.C. dysponowali decyzją z dnia [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. o pozwoleniu na budowę budynku garażowego przy ul. A [...] na działce posesji nr [...]. W toku czynności wyjaśniających organy ustaliły, iż przedmiotowy budynek usytuowany jest po części na działce posesji nr [...] (nr działki 1255) a po części na działce posesji nr [...] (nr działki 1256). Niewątpliwie takie usytuowanie nie jest zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym, tym nie mniej organy nadzoru budowlane, właśnie na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wszczęły postępowanie mające na celu doprowadzenia zastanego stanu faktycznego do zgodnego z prawem. W myśl powołanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce istotne odstąpienie od warunków zatwierdzonego projektu i nastąpiło bez zgody właściwych organów. Jednakże dążąc do przywrócenia stanu zgodnego z prawem i w oparciu o powołane normy prawne organy poprowadziły postępowanie w kierunku sprawdzenia wszystkich wymogów, jakie inwestor musi spełniać występując z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego przed przystąpieniem do budowy. W wykonaniu powyższego nałożyły na inwestorów obowiązek przedłożenia projektu zamiennego budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych sporządzonego i zweryfikowanego przez uprawnioną osobę. Państwo C. - inwestorzy wywiązali się z przedmiotowego obowiązku, złożyli również ocenę techniczną budynku, która poświadczała dobry stan techniczny garażu. Przedłożyli także oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania terenem na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane). Ponadto z uwagi na fakt, iż zaistniałe odstępstwa dotyczyły zmiany usytuowania obiektu w terenie, organ miał obowiązek, z którego w pełni się wywiązał, zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy sprawdzić zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, uwzględniając treść przepisów obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę, zatem w dacie [...] Obowiązującym wówczas prawem w tym zakresie było zarządzenie Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz.Bud. z 1966r., Nr 10, poz. 44 ze zm.). Organy prawidłowo ustaliły, iż postanowienia tego aktu nie zostały naruszone w dacie budowy garażu.
Reasumując, podjęte przez organy nadzoru budowlanego czynności pozwoliły na ustalenie, iż inwestorzy spełnili wszystkie nałożone na nich obowiązki a budowa w dacie realizacji nie naruszała obowiązujących przepisów. Wprawdzie ówczesne regulacje prawne nie przewidywały, iż jest możliwie odstąpienie od zatwierdzonego projektu bez zgody właściwego organu, to do takiego odstąpienia niewątpliwie doszło, przez posadowienie budynku w innym miejscu niż określało to ówczesne pozwolenie na budowę, przez przesunięcie garażu o 3 metry w kierunku działki nr 1256. Jak się okazało w wyniku sporządzenia inwentaryzacji tego naniesienia na mapie z 2004 r. garaż ten znajduje się na granicy działek 1255 i 1256. Jednakowoż, stwierdzić należy, iż przeprowadzone postępowanie w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprowadzone zostało prawidłowo i umożliwiło zatwierdzenie projektu zamiennego jako w pełni zgodnego z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Fakt, iż inwestorzy Państwo C. nie byli właścicielami działki 1256 w 1968 roku, a wiec w dacie realizacji garażu, nie pozbawia ich to, co do zasady możliwości złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem tą właśnie działką, tym bardziej, że oświadczenie jako składane na datę złożenia projektu budowlanego zamiennego i jest oceniane właśnie na tą datę, a bez wątpienia małżonkowie C. w 2006 roku byli właścicielami działki 1256.
W świetle powyższego trudno podzielić stanowisko skarżących, którzy kwestionują również same poczynania organów nadzoru budowlanego, podnosząc pod ich adresem szereg zarzutów, które w tym postępowaniu nie mogą być rozpatrywane. Jak wskazują skarżący w uzasadnieniu skargi istotą sporu nie jest spór sąsiedzki o granice między działkami, należy bowiem pamiętać, iż obie działki tj. nr 1255 i 1256 należą do Państwa C. i granica między nimi nie wyznacza w żaden sposób granic zewnętrznych tych nieruchomości. Przy czym podkreślić również należy, iż spory sąsiedzkie dotyczące granic nieruchomości i naruszenia prawa własności nie podlegają właściwości sądów administracyjnych i mogą być rozpatrywane wyłącznie w postępowaniu cywilnoprawnym prowadzonym przez sąd powszechny w trybie nieprocesowym. Skarżący podnoszą nadto, iż istotą sprawy jest spór z organami nadzoru budowlanego jednakże jak już wspomniano zarzuty skierowane do tych organów a dotyczące błędnego skartowania map i niezgodności mapy sporządzonej w 1986 roku z tą z 2004 roku nie stanowią przedmiotu rozpoznania w niniejszym postępowaniu. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji inwestorzy przedłożyli projekt zamienny, którego elementem składowym jest projekt zagospodarowania działki sporządzony na mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu 10 marca 2004r., mapę tę wykonano na podstawie inwentaryzacji w terenie w lutym 2004 roku. Zgodnie z nią sporny garaż usytuowany jest na granicy działki nr 1255 i działki nr 1256, co jest zgodne z ustalonym w sprawie stanem faktycznym. Samowolne przesunięcie obiektu na działkę nr 1256 względem pierwotnie zatwierdzonego projektem usytuowania na działce nr 1255 mogło znaleźć odzwierciedlenie na jednej z map, jednakże ostatecznie usytuowanie to jest zgodne z projektem zamiennym i spełnia wymagania stawiane prawem. Błędne skartowanie map nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia w sprawie.
W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym Sąd orzekający nie mógł nie zgodzić się z organami administracji i przedstawioną przez nich argumentacją. Zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa a przytoczona w nich argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Podnoszone w skardze uchybienia nie stanowią naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonych aktów w myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
a.r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło