II SA/Łd 1913/02
WyrokWSA w Łodzi2004-06-24
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata uprawnień do przebywania w lokalu jest nadal konieczną przesłanką do wymeldowania osoby, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekającym o niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych z Konstytucją?Ratio decidendi
Sąd uznał, że utrata uprawnień do przebywania w lokalu nadal stanowi konieczną przesłankę do wymeldowania, pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wyrok TK dotyczył jedynie wymogów związanych z zameldowaniem, a nie z wymeldowaniem. Ponadto, sąd stwierdził, że skarżący utracił uprawnienia pochodne do lokalu w wyniku cofnięcia zgody przez ojca, a jego długotrwały pobyt za granicą (od 1990 r.) i brak zamiaru powrotu świadczą o trwałym opuszczeniu miejsca stałego pobytu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania M.W. z miejsca stałego pobytu. Po pierwotnej odmowie wymeldowania przez Prezydenta Miasta B. i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., postępowanie zostało wznowione. Następnie Prezydent Miasta B. orzekł o wymeldowaniu, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewodę. Skarżący M.W. argumentował, że nie utracił uprawnień do lokalu i ma zamiar powrotu. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę M.W. na decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska, p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant : sekretarz sądowy Adrian Król, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.104 § 1 kpa oraz art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./ odmówił wymeldowania M. W. z miejsca pobytu stałego w B. Osiedle A blok 111 m.44.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na wniosek strony lub z urzędu orzeka o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która:
1./ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo
2./ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Spółdzielcze prawo do lokalu nr 44 w bloku 111 na Osiedlu A posiadają rodzice M. W. H. i W. W. M. W. posiada uprawnienia pochodne do tego lokalu. Utrata uprawnień pochodnych następuje wskutek dobrowolnego opuszczenia lokalu. M. W. nie opuścił dobrowolnie spornego mieszkania. W chwili wyprowadzenia się z mieszkania miał niespełna 13 lat i wjechał za granice wraz ze swoją matką. Podstawą opuszczenia lokalu była wola matki co oznacza, iż nie było ono dobrowolne. Obecnie M. W. studiuje w Stanach Zjednoczonych i nie może wrócić do kraju. Jego pobyt za granicą ma więc charakter czasowy. Wobec niespełnienia przesłanek do wymeldowania M. W. organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył W. W.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ administracji I instancji prawidłowo uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania M. W.. Wyjechał on do Stanów Zjednoczonych mając 11 lat wraz ze swoją matką. Obecnie studiuje ale zamierza powrócić do kraju. Jego pobyt za granicą jest więc czasowy. Wobec tego, iż nie zostało udowodnione aby M. W. utracił uprawnienia do przebywania w spornym mieszkaniu organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżona decyzję organu I instancji.
W dniu [...] W. W. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wymeldowania M. W..
Postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta B. wznowił postępowanie w sprawie wymeldowania M. W. zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...].
Decyzją nr [....] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.105 § 1 w związku z art.145 i 151 kpa umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wymeldowania M. W. zakończonego decyzją Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta B. na podstawie art.104 § 1 kpa oraz art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./ orzekł o wymeldowaniu M. W. z pobytu stałego w B. Osiedle A blok nr [...] m [...]
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na wniosek strony lub z urzędu orzeka o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która:
1./ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo
2./ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż tytuł prawny do spornego mieszkania posiadają rodzice M. W. H. i W. W.. Obecnie W. W. nie wyraża zgody na dalsze zameldowanie syna. W związku z czym utracił on uprawnienia pochodne do przebywania w spornym lokalu. Skoro bowiem uprawnienia te zależały od woli najemcy i najemca cofnął zgodę na dalsze zamieszkiwanie syna to oznacza, iż M. W. nie posiada obecnie uprawnień do przebywania w lokalu. Opuścił on lokal mając 12 lat i było to podyktowane wolą jego matki. Obecnie ma on 24 lata i jest pełnoletnim obywatelem. Istnieje prawdopodobieństwo, iż może się sam utrzymać i sam też podejmować decyzje niezależnie od woli matki i rodziny pozostającej za granicą kraju. M. W. nie przedstawił żadnego potwierdzenia, że się nadal uczy. Nie utrzymuje on żadnych kontaktów z ojcem co wskazuje na brak więzi emocjonalnej z ojcem. Nie interesuje się także spornym lokalem. Brak jest jakichkolwiek argumentów, iż ma on zamiar powrócić do spornego mieszkania. Wobec spełnienia przesłanek określonych w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.
Odwołanie od wymienionej decyzji złożył M. W. podnosząc, iż do wymeldowania konkretnej osoby konieczna jest utrata uprawnień do przebywania w lokalu zaś odwołujący takich uprawnień nie utracił. Nadto do wymeldowania konieczny jest zamiar opuszczenia miejsca stałego pobytu zaś M. W. ma zamiar powrócić do spornego lokalu. Obecnie uczy się on w Stanach Zjednoczonych ale po zakończeniu nauki zamierza powrócić do Polski. Jego pobyt za granicą jest jedynie czasowy. W konkluzji odwołujący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i odmówienie wymeldowania.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa w związku z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu administracji I instancji.
W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ właściwy w sprawach ewidencji ludności na wniosek strony lub z urzędu orzeka o wymeldowaniu z pobytu stałego osoby, która:
1./ utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo
2./ bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6-ciu miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Wyrokiem z dnia 27 maja 2002r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. jest niezgodny z Konstytucją. W związku z utratą mocy art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. w sprawie o wymeldowanie wyjaśnienia wymaga jedynie przesłanka opuszczenia lokalu. przez konkretną osobę. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż M. W. wraz z matką wyjechał do Stanów Zjednoczonych w 1990r. i przebywa tam do chwili obecnej. Potwierdził to jego pełnomocnik I. K. oraz mieszkańcy bloku nr 111. Opuścił zatem miejsce stałego pobytu. Wobec spełnienia przesłanki wymienionej w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu administracji I instancji.
Na wymienioną decyzję skargę do Naczlengo Sądu Administracyjnego złożył M. W..
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w sprawach o wymeldowanie nadal winno się badać utratę uprawnień do przebywania w lokalu. M. W. nie utracił uprawnień do przebywania w spornym lokalu. Nadto nie opuścił on stałego miejsca swojego pobytu. W Stanach Zjednoczonych przebywa jedynie czasowo. O opuszczeniu miejscu pobytu decyduje wola konkretnej osoby zaś skarżący deklaruje chęć powrotu do Polski. Nie ma on zamiaru zostawać na stałe w Stanach Zjednoczonych. Nadto dopełnił on obowiązkowi zgłoszenia w organie meldunkowym czasowego wyjazdu za granicę. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu administracji I instancji.
Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga M. W. nie jest zasadna.
Należy zaznaczyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r., na podstawie art.1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1271/ weszła w życie ustawa z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ oraz ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/.
Zgodnie z treścią art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę-prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga M. W. została wniesiona przed dniem 1 stycznia 2004r. i do tego dnia postępowanie nie zostało zakończone. Skarga ta winna więc zostać rozpoznana na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaś sądem właściwym do jej rozpatrzenia jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego.
Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 32 z 1984r. poz.174 z późn. zm./. Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, terenowy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art.9 ust.2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
Z wymienionego przepisu wynika, iż do wymeldowania danej osoby konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek a mianowicie: utrata uprawnień do przebywania w lokalu oraz opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu.
W przekonaniu sądu organy administracji błędnie uznały, iż po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. w sprawie K 20/01 utrata uprawnień do przebywania w lokalu nie jest już przesłanką wymeldowania. W wyroku tym Trybunał uznał, iż przepis art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych/Dz.U. nr 87 z 2001r. poz.960 z późn. zm./ jest niezgodny z art.52 ust.1 i art.83 w związku z art.2 Konstytucji. Przed uchyleniem przez Trybunał przepisu art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. ustawodawca przewidział dwa odrębne stany faktyczne a mianowicie zameldowanie i wymeldowanie i dla tych dwóch stanów faktycznych przewidziano inne warunki poprzedzające dokonanie tych czynności. Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące ustawodawca przewidywał konieczność przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu w którym ma nastąpić zameldowanie. W tym wypadku organ administracji nie badał sam faktu posiadania uprawnień osoby wnoszącej o zameldowanie pozostawiając kwestię oceny posiadania tych uprawnień zarządcy lub właścicielowi budynku. Natomiast przy wymeldowaniu sytuacja była inna. Organ administracji nie opierał się na potwierdzeniu utraty uprawnień lecz sam badał przesłankę utraty uprawnień do przebywania w lokalu. Ustawodawca zatem zlecił w tym przypadku organom administracji dużo większą ingerencję w stosunki cywilno-prawne łączące strony niż w przypadku zameldowania. Ta dwoistość podejścia do udowodnienia kwestii uprawnień do przebywania w lokalu była celowa, bowiem konieczność badania utraty uprawnień przez organ administracji stanowiła pewnego rodzaju zabezpieczenie dla osób, które już zostały zameldowane, przed nagłym i bezpodstawnym ich wymeldowaniem. Skoro zatem na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego uchylony został art.9 ust. 2 cytowanej ustawy, w którym ustawodawca wymagał przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, to oznacza jedynie to , iż organy administracji nie będą żądały takiego potwierdzenia. Z wyroku Trybunału nie wynika natomiast, aby utracił obowiązującą moc w jakimkolwiek zakresie przepis art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. lub aby celem Trybunału było zrównanie wymogów czynności zameldowania i wymeldowania. Wyrok Trybunału dotyczył jedynie zameldowania i przesłanka utraty uprawnień do przebywania w lokalu, o której mowa w art.15 ust.2 wymienionej ustawy, w ocenie sądu, winna być nadal badana w sprawach dotyczących wymeldowania.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż M. W. utracił uprawnienia do przebywania w spornym mieszkaniu. Należy zaznaczyć, iż uprawnienia do przebywania na pobyt stały w określonym lokalu mogą być samoistne lub pochodne. Uprawnienia samoistne oparte są na tytule prawnym wynikającym z własności, najmu lub innego stosunku prawnego. Natomiast uprawnienia pochodne wynikają bądź z więzi rodzinnych albo z woli osób mających tytuł prawny do lokalu. Prawo do lokalu nr [...] na Osiedlu A [...] przysługuje rodzicom skarżącego H. i W. W. Rodzice M. W. posiadają spółdzielcze prawo do spornego lokalu typu lokatorskiego a więc mają oni uprawnienie pierwotne do tego mieszkania. Skarżącemu przysługiwało jedynie uprawnienie pochodne wynikające z tego, iż jest on synem H. i W. W oraz ze zgody rodziców na wspólne zamieszkiwanie. Obecnie ojciec M. W. cofnął swoją zgodę na zamieszkanie syna. Zgodę taką wyraża tylko jego matka. Osoba mająca uprawnienia pochodne do konkretnego lokalu może w nim zamieszkać tylko za zgodą wszystkich osób, którym przysługuje tytuł prawny do tego mieszkania. W rozpoznawanej sprawie brak jest zgody obu osób mających tytuł prawny do spornego lokalu na zamieszkanie skarżącego. Skoro brak jest takiej zgody ze strony ojca skarżącego to oznacza, iż M. W. utracił uprawnienie do spornego mieszkania. W ocenie sadu uprawnień skarżącego nie można wyprowadzić tylko z tego, iż jest on synem H. i W. W.. Okoliczność ta miałaby istotne znaczenie gdyby skarżący był osobą niepełnoletnią i niesamodzielną. M. W. obecnie jest osobą pełnoletnią i samodzielną. Brak jest zatem podstaw do uznania, iż posiada on nadal uprawnienia pochodne tylko z tytułu tego, że jest synem osób mających tytuł prawny do lokalu. W przekonaniu sądu z uwagi na cofnięcie zgody W. W. na dalsze zamieszkiwanie syna utracił on uprawnienie pochodne do spornego lokalu.
Organy administracji mimo, że wyraziły pogląd, iż utrata uprawnień do przebywania w lokalu nie jest przesłanką wymeldowania to przeprowadziły rozważania dotyczące tej przesłanki. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji uznano, że skarżący utracił takie uprawnienie z uwagi na cofnięcie zgody W. W. na dalsze zamieszkiwanie syna w spornym lokalu. Trafnie zatem przyjęto, że obecnie M. W. nie ma uprawnień do lokalu nr [...] na Osiedlu A [...].
Organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu w rozumieniu art.9 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.
Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.
Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy życiowe, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych.
Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w 1990r. skarżący wraz ze swoją matką wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Miał on wówczas 12 lat a więc był niepełnoletni. Jego wyjazd wynikał z woli jego matki. Od 1990r. do chwili obecnej M. W. przebywa w Stanach Zjednoczonych. Tam też przebywają na stałe jego siostra [...] oraz siostra jego matki T. D. wraz z rodzinami. Tam też przebywa do chwili obecnej jego matka. Jak wynika z relacji pełnomocnika skarżącego I. K. M. W. pracuje dorywczo. Brak jest natomiast dowodu na to, iż skarżący uczy się w Stanach Zjednoczonych. Wprawdzie I.K. zeznała, że siostrzeniec nadal się uczy w USA ale nie został przedstawiony żaden dokument na tę okoliczność. Nie wiadomo zatem czy i ewentualnie gdzie skarżący studiuje oraz kiedy ukończy studia. Skoro skarżący, mimo, że był reprezentowany w postępowaniu administracyjnym przez radcę prawnego, nie przedłożył żadnego dokumentu na okoliczność jego nauki to brak jest podstaw do uznania, iż M. W. uczy się w Stanach Zjednoczonych. Materiał zgromadzony w aktach administracyjnych wskazuje, że skarżący w USA skoncentrował swoje sprawy rodzinne, osobiste i zawodowe.
Organy administracji trafnie doszły do wniosku, iż opuszczenie spornego lokalu przez skarżącego miało charakter trwały. Świadczy o tym całokształt okoliczności sprawy a przede wszystkim długotrwałość pobytu za granicą. M. W. przebywa w USA od 14-u lat. Wprawdzie wyjechał on mając 12 lat lecz w międzyczasie stał się osobą pełnoletnią, pełnoprawną i samodzielną. Może on sam podejmować decyzje w swoich sprawach niezależnie od woli matki i pozostałej rodziny będącej za granicą. Od momentu wyjazdu do chwili obecnej ani razu nie przyjechał do Polski. Nie utrzymuje również żadnego kontaktu ze swoim ojcem co dowodzi o braku więzi uczuciowej z W. W. Nie wykazuje także żadnego zainteresowania losami spornego mieszkania. Od czasu wyjazdu z Polski nie podjął on żadnej czynności świadczącej o zainteresowaniu spornym lokalem. W tym stanie rzeczy trudno sobie wyobrazić aby skarżący ponownie zamieszkał ze swoim ojcem we wspólnym mieszkaniu.
Dla oceny czy doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. istotne znaczenia ma zamiar stałego zamieszkania konkretnej osoby. Przy ustalania tego zamiaru nie można oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu woli zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Skarżący w toku całego postępowania administracyjnego deklarował chęć powrotu do spornego lokalu lecz jego oświadczenia w tej kwestii mają charakter bardzo ogólny. M. W. do chwili obecnej nie powrócił do spornego mieszkania ani nawet nie podał orientacyjnej daty takiego powrotu. Skoro od kilkunastu lat przebywa on w Stanach Zjednoczonych i, jak twierdzi ma zamiar powrotu do spornego lokalu, to winien wyjaśnić dlaczego do chwili obecnej nie wrócił i ewentualnie kiedy nastąpi jego powrót. M. W. żadnych z tych kwestii nie wyjaśnił. W związku z czym wiarygodność jego oświadczenia, że zamierza powrócić do spornego mieszkania, jest wątpliwa. W ocenie sądu deklaracja skarżącego o chęci powrotu do spornego lokalu została złożona jedynie na potrzeby sprawy o wymeldowanie a nie odzwierciedla rzeczywistego zamiaru M. W..
W przekonaniu sądu całokształt okoliczności sprawy wskazuje, iż skarżący opuścił sporny lokal w rozumieniu art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Świadczy o tym kilkunastoletni pobyt w Stanach Zjednoczonych, skoncentrowanie tam swoich spraw rodzinnych, osobistych i zawodowych, brak jakiegokolwiek kontaktu z ojcem, brak zainteresowania losami mieszkania oraz niepodanie nawet orientacyjnej daty powrotu do Polski. Wymienione okoliczności wskazują na trwały charakter pobytu skarżącego w Stanach Zjednoczonych. W ocenie sądu brak jest podstaw do przyjęcia, iż pobyt ten ma charakter czasowy zaś M. W. powróci do spornego lokalu aby zamieszkać wspólnie z ojcem. Organy administracji słusznie doszły do przekonania, iż skarżący opuścił sporne mieszkanie w znaczeniu o którym mowa w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r.
Zarzuty M. W. podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
Skarżący podnosi, iż jego pobyt w Stanach Zjednoczonych jest jedynie czasowy i ma ona zamiar powrócić do mieszkania nr [...] na Osiedlu A [...]. Samo oświadczenie woli zainteresowanej osoby nie jest wystarczające dla ustalenia charakteru pobytu konkretnej osoby. Mimo, że skarżący deklaruje zamiar powrotu do spornego lokalu to całokształt okoliczności sprawy wskazuje na trwały charakter jego pobytu w USA. Świadczy o tym długotrwałość jego pobytu, osiedlenie się w USA na stałe jego siostry oraz siostry jego matki wraz z rodzinami, pobyt jego matki w Stanach Zjednoczonych od 14-u lat, skoncentrowanie tam przez skarżącego swoich spraw osobistych, rodzinnych i zawodowych, brak kontaktów z ojcem, brak zainteresowania losami mieszkania oraz niepodanie nawet orientacyjnej daty powrotu do Polski. Wszystkie to okoliczności wskazują, że M. W. nie ma zamiaru powrócić do spornego lokalu aby zamieszkać z ojcem zaś jego pobyt w Stanach Zjednoczonych ma charakter trwały.
Nieprawdziwy jest zarzut skarżącego, iż wypełnił on obowiązek zgłoszenia wyjazdu za granicę organowi meldunkowemu określony w art.15 ust.3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Okoliczność tą po raz pierwszy podniesiono w skardze i nie odpowiada ona prawdzie. Zgodnie treścią art.15 ust.3 wymienionej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wyjazdu skarżącego z Polski, osoba która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 2 miesiące jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust.1. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu a zgłoszenia powrotu najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu. Skarżący ani jego matka nie dokonali zgłoszenia o którym mowa w tym przepisie. Okoliczność, iż wyjechał on do Stanów Zjednoczonych skarżący podniósł po raz pierwszy w sprawie o wymeldowanie zaś zgłoszenie winno być dokonane najpóźniej w dniu opuszczenia miejsca pobytu. Dodać należy, iż zgłoszenie winno zostać dokonane na specjalnym formularzu w sposób określony w obowiązującym wówczas przepisie § 21 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 czerwca 1984r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności/Dz.U. nr 32 poz.176/. M. W. ani jego matka nie dokonali zgłoszenia o którym mowa w tym przepisie. Organ administracji w odpowiedzi na skargę słusznie zaznaczył, iż pełnomocnik skarżącej podnosi w skardze nieprawdziwą okoliczność.
Reasumując sąd uznał, iż M. W. utracił uprawnienia pochodne do przebywania w spornym lokalu. Z zebranego materiału dowodowego wynika również, iż opuścił on miejsce stałego pobytu i opuszczenie to miało charakter trwały. Spełnione zatem zostały przesłanki jego wymeldowania określone w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę M. W..
W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie istniała podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji o której mowa w art.156 § 1 pkt.3 kpa. Jedną z przesłanek tożsamości sprawy poprzednio rozpoznanej i obecnie rozpoznawanej jest istnienie tego samego stanu faktycznego. Po wydaniu ostatecznej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. z dnia [...] doszło do orzeczenia rozwodu pomiędzy H. i W. W. oraz nie został przedstawiony żaden dowód na okoliczność nauki skarżącego w Stanach Zjednoczonych. Nastąpiła zatem zmiana stanu faktycznego w stosunku do sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] a tym samym nie było tożsamości sprawy poprzednio rozpoznanej oraz obecnie rozpoznawanej. W związku z czym brak było podstaw do uznania, iż miała miejsce przyczyna stwierdzenia nieważności w rozumieniu art.156 § 1 pkt.3 kpa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło