II SA/Łd 1915/03

PostanowienieWSA w Łodzi2004-08-10

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Ewa Markiewicz, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie dotyczące pozbawienia uprawnień kombatanckich powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony w sprawie dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich, które są prawami ściśle związanymi z osobą zmarłego, stanowi podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 PPSA. Nie stwierdzono również istnienia osoby, której interes prawny dotyczyłby wyniku postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. L. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że służba w Milicji Obywatelskiej oraz współpraca z Armią Ludową nie stanowią podstawy do zachowania uprawnień. W trakcie postępowania sądowego wpłynęło pismo o śmierci skarżącego. Sąd rozpoznał sprawę w kontekście śmierci strony.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA : Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA : Ewa Markiewicz (spr.), p.o. Sędziego WSA : Arkadiusz Blewązka, Protokolant asystent sędziego Ewa Cisowska-Sakrajda, po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe. M. L. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 25 ust.2 pkt.2 i art. 4 ust. 1 pkt.1 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz.U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek skarżącego utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że strona wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał nowych faktów, które byłyby nieznane Urzędowi podczas podejmowania decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Bezspornym jest fakt, że skarżący w okresie zaliczanym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej. W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy "Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust.2, w art. 2 oraz w art. 4". W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków funkcjonariusza Milicji Obywatelskiej nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. W przepisach ustawy o kombatantach (...), status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub zmilitaryzowanych organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, a do zadań MO zgodnie z dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 07.10.1944 r. o Milicji Obywatelskiej (Dz.U. Nr 7, poz.33) należała ochrona bezpieczeństwa, spokoju i porządku publicznego, dochodzenie, ściganie przestępstw oraz wykonywanie zaleceń władz administracyjnych, sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym. Tego rodzaju działalność nie została przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień. Ponadto, jak wynika z zeznań jedynego świadka, Z. M., działalność strony w Armii Ludowej opierała się jedynie na współpracy z AL., dlatego nie można uznać tego za działalność kombatancką gdyż ustawa uznaje za taką zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 3 cyt. ust. jedynie służbę w polskich podziemnych formacjach i organizacjach. Wstępując w szeregi Milicji Obywatelskiej w 1945 roku wnioskodawca w ankiecie z dnia 08.10.1945 r. nie ujawnił faktu przynależności do AL, co w tamtym okresie było okolicznością która mogłaby mieć wpływ min. na "karierę" w MO. W punkcie 21 tejże ankiety wpisał również, że nie brał on udziału w walkach partyzanckich. Podkreślić należy, iż działalność prowadzona w strukturach PPS z racji przynależności do tej organizacji, nie może być uznana za działalność kombatancką w rozumieniu art. 1, 2 lub 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.02.2000 r. V SA 900/99 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.11.1999 r. V SA 894/99). Bezspornym pozostaje fakt, iż w okresie 1941-1942 wnioskodawca przebywał w obozie w Zwierzyńcu, który zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów jest wymieniony jako spełniający warunki art.4 ust.1 pkt 1 lit c. Pobytu tego nie można uznać jednak za rodzaj represji, wymieniony w art. 4 ust.1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, który stanowi, iż: "Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa." Po analizie przedłożonych przez stronę dokumentów należy uznać, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki art. 4 ust.1 pkt 1 lit c cyt. ustawy o kombatantach (...) ponieważ w chwili represji strona miała powyżej 14 lat (22-23 lata). Należy również nadmienić, że pobyt w obozie oraz działalność w Armii Ludowej, była przedmiotem postępowania prowadzonego przez ZBoWiD. Zgromadzony wówczas materiał dowodowy nie był dostateczny i odmówiono poszerzenia uprawnień kombatanckich, o które wnioskowano. W skardze, wniesionej do Sądu administracyjnego, M. L. zarzucił, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i poprosił Sąd o ponowne rozpatrzenie sprawy jego uprawnień kombatanckich. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie i wywiódł, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do akt sądowych sprawy niniejszej dołączono pismo córki skarżącego, E. K., która powiadomiła Sąd o śmierci M. L. w dniu 12 lipca 2004 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli "przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania". W ocenie Sądu, w tej sprawie jest bezsporne, że przedmiot postępowania (pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich) odnosił się wyłącznie do praw "ściśle związanych z osobą zmarłego", w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Jak wynika z dołączonej do akt sądowych sprawy niniejszej, kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu M. L., zmarł on w dniu 12 lipca 2004 roku, jako wdowiec. W tej sytuacji nie występuje także osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania (art. 20 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) ). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu, w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło