II SA/Łd 1929/02

Dnia 17 czerwca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska p.o. Sędziego WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Adrian Król po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2004 roku na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. orzekającą o wymeldowaniu G. B. z pobytu stałego w lokalu nr 9 przy ul. A. 9 w Ł. , uznając, że spełnione zostały przesłanki niezbędne do wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.). W uzasadnieniu podniesiono, że art. 15 ust. 2 cyt. ustawy zobowiązuje organy administracji do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, jeżeli: 1/osoba, której postępowanie dotyczy utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu (art. 9 ust. 2 ustawy) i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, lub, gdy: 2/osoba ta bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W niniejszej sprawie decyzja została oparta na stanie faktycznym przewidzianym w pierwszej części art. 15 ust. 2 omawianej ustawy. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z utratą mocy obowiązującej przepisu art. 9 ust. 2 ww ustawy, orzeczonej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002roku (Dz.U. Nr 78 poz. 716) obecnie w prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie z pobytu stałego w oparciu o pierwszy stan faktyczny art. 15 ust. 2 ww ustawy, ocenie i wyjaśnieniu podlega jedynie przesłanka opuszczenia lokalu. W ocenie organu odwoławczego spełnienie tej przesłanki nie budzi wątpliwości. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem, że G. B. faktycznie opuścił przedmiotowy lokal, skoro posiadając klucze i nie mając utrudnionego dostępu do niego zamiaru pobytu w lokalu nie realizuje od około dwóch lat. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w lokalu nie przebywa z chęci uniknięcia konfliktów z byłą żoną, nie ma znaczenia w sprawie i nie zmienia sytuacji, że skarżący w lokalu nie przebywa. Organy administracji mają zaś obowiązek czuwać nad zgodnością zapisów ewidencyjnych z faktycznym miejscem pobytu osób, których dotyczy obowiązek meldunkowy i eliminować wszystkie przypadki fikcji meldunkowej. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. B. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podnosząc, że organowi I instancji dobrze było znane miejsce jego pobytu w Ł. , przy ul. B. 8 m. 12. W uzasadnieniu podniósł, że prawdą jest, że od pewnego czasu przebywa u swojej matki, mimo, że nie ma tam warunków, gdyż zamieszkuje tam jeszcze jego brat z rodziną, ale sytuacja taka jest wynikiem chęci unikania konfliktów z była żoną. W ocenie skarżącego nie ma podstaw do wymeldowania go z dotychczasowego lokalu, bowiem mieszka w nim jego syn , z którym się kontaktuje i którego utrzymuje. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przyjęcie stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, jako integralnej części odpowiedzi na skargę. Na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004r. skarżący popierał swoją skargę. Oświadczył jednocześnie, że w 2002 roku miał w miejscu zameldowania przy ul. A. swoje rzeczy osobiste. Poza odwołaniem od decyzji organu I instancji i skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie podejmował żadnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia stanu posiadania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń. zm.) Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652). Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) obowiązującej od 1 stycznia 2004r. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji. Mając na uwadze tak określoną kognicję, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 87 poz. 960 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. W tym miejscu należy podkreślić, iż z treści zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji bezsprzecznie wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie zostało oparte na stanie faktycznym opisanym w pierwszej części art. 15 ust. 2 ww ustawy, a więc z uwagi na utratę uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 ww ustawy i z powodu opuszczenia lokalu bez wymeldowania się. Należało to wyjaśnić, bowiem z treści skargi wynika, że strona polemizuje z rozstrzygnięciem organu odwoławczego uzasadniając, że nie spełnione zostały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji, bowiem miejsce pobytu skarżącego było znane. Zarzut ten byłby zasadny tylko wtedy, gdyby organy administracji podjęły decyzje na podstawie drugiej części omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ww ustawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Godzi się również podnieść, że zdaniem Sądu w tym składzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dni 27 maja 2002r. (sygn K 20/01) powoływany przez organ odwoławczy i związana z nim utrata mocy obowiązującej art. 9 ust. 2 ustawy ( od dnia 20 czerwca 2002r.) nie powoduje, że organ był zwolniony z obowiązku badania utraty uprawnień do przebywania w lokalu i poprzestaniu na ocenie i wyjaśnieniu tylko przesłanki opuszczenia lokalu, tak jak to stwierdził organ odwoławczy. Jednak zdaniem Sądu ustalenia poczynione przez organy pozwalają na uznanie, że zaskarżona decyzja ostatecznie odpowiada prawu, gdyż skarżący w istocie utracił przymiot najemcy lokalu przy ul. A. 9. Również w świetle przepisów obowiązującej od 1 maja 2004r. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93 poz. 887) kwestia uprawnień do lokalu w sprawach o wymeldowanie, pozostaje już poza sferą zainteresowań organu administracji, który decyzję w sprawie wymeldowania osoby wydaje na wniosek strony lub z urzędu, w przypadku opuszczenia miejsca stałego pobytu trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Podkreślić należy, że organy administracji kierują się zasadą swobodnej oceny dowodów i o ile wnioski mieszczą się w jej granicach pozostają pod ochroną , co w konsekwencji doprowadza do uznania decyzji za wydaną zgodnie z prawem. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego i skoncentrował swoje centrum życiowe w innym miejscu. Świadczy o tym zarówno wypowiedź z dnia 12 września 2002 roku, w której skarżący oświadczył, że nie prowadzi w lokalu nr 9 przy ul. A. 9 w Ł. swojego gospodarstwa domowego, jak równie oświadczenie złożone w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyznające fakt zamieszkiwania od pewnego czasu u matki przy ul. B. 8 m.12. Ten adres skarżący podał również jako adres do korespondencji. Dodatkowo przeprowadzona w dniu 18 listopada 2002 r., o godzinie 15 i 19 listopada 2002r. o godzinie 7 i 17 kontrola dyscypliny meldunkowej, z przeprowadzenia której protokół znajduje się w aktach sprawy, dowodzi, że skarżący pod wskazanym adresem nie zamieszkuje. Na uwagę zasługuje fakt, iż jak wynika z akt sprawy skarżący posiadał klucze do spornego lokalu, a mimo to z uprawnienia zamieszkiwania w nim nie korzystał. Sam oświadczył w dniu 12 września 2002r., że ostatnio nocował w tym lokalu 5 czerwca 2002r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto pogląd, że zamieszkiwanie w lokalu polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu i spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2001r. w sprawie V S.A. 3298/00 (ONSA 2002/3/111) ustanie wspólnego zamieszkiwania na skutek tego, że jedno z małżonków opuściło wspólnie zajmowany lokal, a opuszczenie to ma cechy trwałości, powoduje utratę przez małżonka statusu najemcy i w konsekwencji utratę uprawnienia do przebywania w lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na tle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalony w sprawie stan faktyczny wyczerpywał przesłanki opisane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu. W ocenie Sądu przyczyny opuszczenia lokalu to jest chęć uniknięcia awantur z byłą żoną oraz fakt okazjonalnych wizyt u syna nie zmienia postaci rzeczy. W tej sytuacji skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.