II SA/Łd 194/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant asystent sędziego Agata Brolik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2008 r. sprawy ze skargi E. i T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...]znak: [...] w przedmiocie przesunięcia słupa linii energetycznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]. nr [...] znak: [...]. LS Decyzją Nr [...] (znak: [...]), z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1, w związku z art. 105 par. 1 ustawy z dnia 14. czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. W. i T. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., Nr [...] (znak [...]) umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie przesunięcia słupa linii 0,4 kV z działki o nr ewidencyjnym 116/2 na działkę o nr ewidencyjnym 115/1, położoną w W., gmina Z. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał, iż w związku z pismem interwencyjnym E. i T. małżonków W. z dnia 15. czerwca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wszczął w dniu 4. listopada 2005 r. postępowanie administracyjne w sprawie realizowanej przez Zakład Energetyczny Ł. – Teren S. A. w Łodzi przebudowy sieci elektroenergetycznej 0,4 kV w miejscowości W. i dokonanego przesunięcia słupa linii 0,4 kV z działki o nr ewidencyjnym 116/2 na działkę o nr ewidencyjnym 115/1 w miejscowości W., gmina. Z.. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż w toku powyższego postępowania organ pierwszej instancji wydawał rozstrzygnięcia, które były uchylane przez organ odwoławczy. Obecnie w wyżej wymienionych sprawach prowadzone są dwa odrębne postępowania administracyjne. Niniejsze postępowanie dotyczy przesunięcia słupa linii 0,4 kV. W wyniku tego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wydał zaskarżoną decyzję, umarzającą na podstawie przepisu art. 105 par. 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie przesunięcia przedmiotowego słupa. Od decyzji tej, w ustawowym terminie, odwołanie złożyli E. i T. małżonkowie W., kwestionując bezprzedmiotowość postępowania. Odwołujący się zarzucili, iż że Zakład Energetyczny Ł. – Teren S.A. w Ł. dokonał również samowoli budowlanej w dniu 24. czerwca 2005 r., pomijając przepis art. 47 Prawa budowlanego oraz zasady bezpieczeństwa. Ponadto odwołujący się wnieśli o przedstawienie dokumentu wskazującego na to, "z jakiego źródła Zakład Energetyczny otrzymał informacje na temat pierwszej samowoli". Organ odwoławczy po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz aktami sprawy stwierdził, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Organ wskazał, iż z materiału dowodowego zebranego w rozpatrywanej sprawie wynika, że Zakład Energetyczny Ł. –Teren S.A., prowadząc roboty budowlane na podstawie decyzji Starosty [...] Nr [...], z dnia [...] 2004 r. (znak [...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci elektroenergetycznych SN - 15kV i 0,4 kV oraz stacji transformatorowej na działkach o nr ewidencyjnych według załączonego wykazu, we wsi W., dokonał przesunięcia słupa Nr 13 linii 0,4 kV z działki nr 116/2, stanowiącej własność J. K., na działkę o nr ewidencyjnym 115, będącą własnością E. i T. małżonków W.. Dalej organ wskazał, iż w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji Zakład Energetyczny w pismach z dnia 19. sierpnia 2005 r. znak RT/SG//2005; z dnia 14. listopada 2005 r. znak RT/SG/8721/2005; oraz z dnia 14. maja 2007 r. znak TN/SG/3213/2007 wyjaśnił, że w trakcie prac objętych wskazanym powyżej pozwoleniem, przestawiony został słup linii 0,4 kV (wzdłuż linii), jednakże po powzięciu wiadomości o tym fakcie przez Inwestora, przywrócony został stan sprzed przebudowy, a przestawienie słupa na pierwotne miejsce odbyło się w dniu 24. czerwca 2005 r., co wynika – w ocenie organu – z Karty Pracy na ten dzień. Organ zwrócił również uwagę na to, iż do powyższych pism Inwestor załączył kserokopię Karty Pracy oraz wycinka mapy zasadniczej, na której naniesiona jest uwaga uprawnionego geodety, iż "położenie słupa niskiego napięcia nr 13 pozostaje bez zmian w stosunku do pierwotnej dokumentacji z roku 1973 na dzień 15.07.2005 r.". Organ podkreślił, iż takie usytuowanie słupa, jak na dzień 15. lipca 2005 r. przedstawione jest również na szkicu sporządzonym przez uprawnionego geodetę w dniu 31. marca 1998 r., załączonym przy piśmie E. i T. małżonków W. z dnia 17. listopada 2005 r.. Organ odwoławczy wskazał nadto, iż w aktach sprawy znajduje się pismo Zakładu Energetycznego Ł. – Teren S.A. z dnia 22. sierpnia 2005 r. (znak DM/E/PW/6971/2005) skierowane do E. i T. małżonków W., z którego wynika, że wykonawca przeprowadzający modernizację sieci elektroenergetycznej 0,4 kV w miejscowości W., samowolnie, bez uzgodnienia z inwestorem, a więc z Zakładem Energetycznym Ł. – Teren S.A. w Ł., dokonał przestawienia przedmiotowego słupa z działki nr 116/2 na działkę nr 115, jednak z chwilą powzięcia informacji o powyższym fakcie, inwestor natychmiast nakazał przywrócenie stanu pierwotnego i zalecenie to zostało wykonane. Dalej organ wskazał, iż pismo E. i T. małżonków W. z dnia 15. czerwca 2005 r., które przekazane zostało do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zgodnie z właściwością postanowieniem Wójta Gminy Z. z dnia [...] 2005 r. (znak [...]), wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 27. czerwca 2005 r., a zatem już po przywróceniu słupa do pierwotnego położenia. W tej sytuacji – w ocenie organu odwoławczego – brak jest podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w oparciu o przepisy ustawy – Prawo budowlane, wobec czego dalsze prowadzenie przez te organy postępowania administracyjnego byłoby bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie organu pierwszej instancji, poprawne pod względem merytorycznym i prawnym, zostało prawidłowo zakończone wydaniem decyzji na podstawie przepisu art. 105 par. 1 k.p.a. umarzającej postępowanie wszczęte w tej sprawie. Zgodnie z treścią tegoż przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Stanowiąca podstawę takiego rozstrzygnięcia przesłanka bezprzedmiotowości występuje wówczas, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż miała miejsce samowola budowlana, jednakże została ona zlikwidowana przed wszczęciem postępowania przez organ nadzoru budowlanego. Zatem obecnie brak jest przesłanek wymienionych w przepisach ustawy z dnia 7. lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006, Nr 156, poz. 1118 ze zm.) upoważniających organ nadzoru budowlanego do prowadzenia w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego zgodnie z właściwością określoną w przepisie art. 83 ust. 1 powyższej ustawy. Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż podnoszone argumenty nie mogą mieć wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Zaś sprawy związane z naruszeniem prawa własności oraz zwrotem kosztów za poniesione szkody nie mogą być brane pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego, a roszczenia w tym zakresie strony mogą kierować do sądu powszechnego z powództwa cywilnego. Natomiast w sprawie źródła informacji "na temat pierwszej samowoli" organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji pismem z dnia 25. lipca 2005 r. (znak: PINB 7355-67/05) poinformował Zakład Energetyczny Ł. – Teren S. A. o złożonym przez E. i T. małżonków W. piśmie interwencyjnym z dnia 15. czerwca 2005 r., zwracając się jednocześnie o złożenie wyjaśnień w sprawie poruszanej w tym piśmie. W dniu 3. lutego 2008 r. na powyższą decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli E. i T. małżonkowie W. wskazując, iż w sytuacji, w której doszło do rażącego łamania prawa budowlanego (dwie samowole budowlane marzec, czerwiec 2005 r. dokonane pomimo wyraźnego sprzeciwu właściciela gruntu) i niezachowanie elementarnych warunków bezpieczeństwa (utrata zdrowia i życia), istnieje podstawa do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Ponadto skarżący wskazali, iż ta sprawa nie zakończyła się na dwóch samowolach, a organy budowlane wszczęły postępowanie w tej sprawie w dniu 4. listopada 2005 r. wyrażając w tym samym czasie zgodę na kolejne przestawienie słupa, co – zdaniem skarżących – kłóci się z prawem budowlanym. Skarżący wskazali nadto, iż legalność braku sprzeciwu organów nadzoru budowlanego, co do trzeciego przestawienia słupa w grudniu 2005 r., prowadzone jest odrębnym postępowaniu i ta sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu rozprawy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi (sprawa o sygn. akt II SA/Łd 1015/07). Zdaniem skarżących powyższe samowole, które są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzją Nr [...] i są punktem wyjścia w sprawie braku sprzeciwu, zostały sztucznie podzielone przez organy nadzoru budowlanego na dwa odrębne postępowania administracyjne, a przecież dotyczą tego samego obiektu, miejsca i tych samych uczestników. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie jako nie uzasadnioną argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30. sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd – nie przejmując sprawy do jej merytorycznego załatwienia – bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny analizując postępowanie organów administracji doszedł do przekonania, iż nie jest ono wolne od naruszeń prawa, wobec czego uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą Zasadniczym problemem przy badaniu legalności działań organów administracji w niniejszej sprawie jest relacja pomiędzy analizowanym postępowaniem, a postępowaniem odrębnym, także dotyczącym przesunięcia przedmiotowego słupa linii 0,4 kV, zakwalifikowanym przez organy nadzoru budowlanego jako sprawa prowadzonej przebudowy sieci elektroenergetycznej 0,4 kV (..) i dokonanego przesunięcia słupa linii 0.4 kV z działki o nr ewidencyjnym 116/2, na działkę o nr ewidencyjnym 115, położoną w W., gmina Ż.. Ponieważ sprawę niniejszą organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały jako "przesunięcie słupa linii 0.4 kV z działki o nr ewidencyjnym 116/2, na działkę o nr ewidencyjnym 115, położoną w W., gmina Ż.", nie wskazując jednocześnie w oparciu o jakie materialnoprawne regulacje z zakresu prawa budowlanego sprawę tę prowadziły, to powstaje zasadnicze pytanie czy aby nie mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu z tożsamością podmiotową i przedmiotową ze sprawą prowadzoną w przedmiocie prowadzonej przebudowy sieci elektroenergetycznej 0,4 kV (..) i dokonanego przesunięcia słupa linii 0.4 kV z działki o nr ewidencyjnym 116/2, na działkę o nr ewidencyjnym 115, położoną w W., gmina Ż.. Aby rozstrzygnąć powyższy dylemat w sposób nie budzący wątpliwości organy nadzoru budowlanego musiałyby w ogóle wskazać jak dokonały subsumcji określonego stanu faktycznego do norm z zakresu prawa budowlanego i które z tych norm stanowiły podstawę do wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania. Niestety tego działania organy nie podjęły i nie określiły w żaden sposób materialnoprawnej podstawy prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. Natomiast sąd oceniając legalność działań administracji w niniejszej sprawie nie jest kompetentny do tego aby dla wskazanego przez organy przedmiotu sprawy nazwanego "przesunięcie słupa" odszukać stosownej regulacji prawnej, która nie tylko uzasadniałaby podjęcie działań przez organy nadzoru budowlanego ale dodatkowo usprawiedliwiałaby prowadzenie wobec tego samego przedmiotu i z udziałem tych samych stron dwóch oddzielnych postępowań administracyjnych. Niezależnie od powyższego, istotnego błędu postępowania administracyjnego, który już samoistnie stanowi podstawę do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, to godzi się dodatkowo wspomnieć, iż gołosłowne jest twierdzenie organów obu instancji, iż ostateczne posadowienie słupa odpowiada temu z 1973 r., a więc z okresu budowy przedmiotowej linii energetycznej. Tak długo, jak akta postępowania nie będą zawierały materiałów źródłowych, w oparciu o które powyższa teza będzie mogła zostać zweryfikowana, tak długo aktualny będzie zarzut dowolności dokonanego wnioskowania. W tym zakresie organy dopuściły się istotnego naruszenia przepisów o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego (art. 7. art. 77 ust. 1 i art. 80 k. p. a.). Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 145 par. 1 pkt. 1 "a" i "c" p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. W toku dalszego postępowania organy nadzoru budowlanego winny przede wszystkim wyjaśnić kwestię materialnoprawnej podstawy wszczęcia i prowadzenia niniejszego postępowania oraz odpowiedzieć na zasadnicze pytanie o ewentualną tożsamość niniejszej sprawy z postępowaniem toczonym w sprawie, której przedmiotem jest przebudowa sieci elektroenergetycznej 0,4 kV (..) i dokonanego przesunięcia słupa linii 0.4 kV z działki o nr ewidencyjnym 116/2, na działkę o nr ewidencyjnym 115, położoną w W., gmina Ż., tak aby uniknąć ewentualnego zarzutu prowadzenia sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną (art. 156 par. 1 pkt 3 k.p.a.). A nadto o ile organy dojdą do przeświadczenia, iż nie zachodzi tożsamość niniejszej sprawy z inną zakończoną już sprawą administracyjną winny zachować się w sposób wskazany w przepisach o gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego i ustalić podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w sposób nie budzący wątpliwości, mając w szczególności na uwadze wątpliwości samej strony skarżącej co do rzeczywistego usytuowania przedmiotowego słupa w oparciu o dokumentację techniczną pochodzącą z okresu budowy tejże instalacji. LS