II SA/Łd 196/05

Dnia 2 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant : asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 roku sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. kwotę 100,- zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 4, 59, 60, 64 ust. 1 w związku z art. 54 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. Nr 80, poz. 717 ), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku D. K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku magazynowego przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A 1 na działce nr 108. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. wniosła o jej uchylenie i stwierdzenie nieważności. W uzasadnieniu Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. podniosła, iż jako wieczysty użytkownik działki nr 91/3 ( Kw Nr [...]) w części terenu zajętej przez budynek mieszkalny i chodnik oraz stanowiącej drogę wewnętrzną - osiedlową, a nie publiczną, została całkowicie pominięta w rozpatrywaniu powyższej sprawy. Wiadomość o wydanej decyzji natomiast uzyskała od byłego wieczystego użytkownika tejże działki - Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej B w dniu 23 września 2004r. Nadto strona podała, że działka nr 108, objęta planowaną inwestycją, nie posiada dostępu do drogi publicznej innego niż przez działkę nr 91/3, będącej w jej użytkowaniu wieczystym. Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 134 i 129 § 3 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, iż zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji stronie. Stosowne pouczenie o terminie do wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zawarte było w decyzji organu I instancji. Termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu przed organem I instancji liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, strona może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Taka droga obrony interesu prawnego przez stronę pozbawioną udziału w postępowaniu, zapewnia jej poszanowanie zasady dwuinstancyjności. Organ II instancji podniósł również, iż czternastodniowy termin do złożenia odwołania dla strony pozbawionej udziału w postępowaniu upłynął z dniem 23 września 2004r. Odwołanie Spółdzielni Mieszkaniowej A z dnia 4 października 2004r. zostało natomiast złożone w dniu 6 października 2004r., co oznacza, że ustawowy termin do wniesienia odwołania nie został przez stronę zainteresowaną dotrzymany. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nadto stwierdziło, że termin przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem ustawowym i z tego też względu nie może być przez organ prowadzący postępowanie ani skracany, ani przedłużany. Zachowanie natomiast terminu ustawowego jest warunkiem skuteczności czynności procesowej dokonanej przez stronę, a jego uchybienie powoduje jej bezskuteczność, w tym przypadku odwołania. Na powyższe postanowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż z uwagi na to, że nie brała udziału w postępowaniu, naruszone zostały jej prawa podmiotowe. Pierwotnie działki, dla których prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...], oddane zostały w wieczyste użytkowanie na rzecz poprzednika prawnego skarżącej, tj. Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej B w Ł.. W dniu 21 czerwca 1996r. nastąpił podział tej spółdzielni i wydzielenie z jej zasobów skarżącej, w wyniku czego nastąpiły także przesunięcia majątkowe na jej rzecz. Zdaniem Spółdzielni Mieszkaniowej A z uwagi na to, iż z mocy prawa stała się wieczystym użytkownikiem, organ powinien powiadomić ją o toczącym się postępowaniu dotyczącym przedmiotowej działki. Brak zaś zawiadomienia uniemożliwił jej uczestniczenie w postępowaniu. Skarżąca stwierdziła także, iż nie mógł upłynąć dla niej żaden termin, ponieważ nie była stroną postępowania, wobec czego zaskarżone postanowienie narusza jej uprawnienia i zasługuje na uchylenie. Działka nr 108 wskazana w decyzji nie posiada dostępu do drogi publicznej innego niż poprzez działkę nr 91/3, która pozostaje w użytkowaniu wieczystym skarżącej. Ponadto Spółdzielnia Mieszkaniowa A stwierdziła, iż w ten sposób naruszone zostały wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich oraz podniosła, że nie wyrazi zgody na dostęp do nieruchomości poprzez swoje działki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując swoje stanowisko wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje zatem ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz dokonanej przez organy administracji ich wykładni. Analogiczne unormowanie zostało zawarte w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, tj. jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, mając na względzie stan faktyczny ustalony w czasie jego wydania. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami skargi, władny jest uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż te, które wskazała strona skarżąca. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdza, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, iż w chwili wniesienia odwołania przez Spółdzielnię Mieszkaniową A w Ł., decyzja organu I instancji nie była ostateczna. W dniu 24 września 2004r. doręczono bowiem przez awizo w/w decyzję jednej ze stron postępowania - W. P.. Tym samym odwołanie strony skarżącej z dnia 4 października 2004r., na którym widnieje prezentata Urzędu Miasta Ł. z dnia 6 października 2004r. zostało wniesione w terminie, który upływał w dniu 8 października 2004r. Strona, która pozbawiona została udziału w postępowaniu przed organem I instancji, ma możliwość złożenia odwołania z tym, że termin do jego wniesienia dla takiej strony liczy się od dnia doręczenia ( ogłoszenia ) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Strona taka zachowuje zatem termin do wniesienia odwołania, gdy wniesie je w terminie, w jakim mogła je wnieść strona, której jako ostatniej doręczono decyzję ( por. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 574, oraz np. wyroki NSA: z dnia 27 sierpnia 1999r. IV SA 1758/97 - Lex nr 47876, z dnia 27 marca 2002r. II SA/Gd 3429/2001, z dnia 24 maja 2002r. SA/Sz 1720/00 - nie publikowane ). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że strona skarżąca mogła wnieść odwołanie w terminie 14 dni licząc od dnia doręczenia decyzji W.P., podczas gdy wniosła je w dniu 6 października 2004r., czyli na dwa dni przed upływem terminu dla tej osoby. Tym samym o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania przez Spółdzielnię Mieszkaniową A nie może być mowy. Wyjaśnić w tym miejscu dodatkowo należy, iż przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest jedynie postanowienie wydane na podstawie art. 134 i 129 § 2 k.p.a. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i z tego też względu Sąd nie mógł ustosunkować się do zarzutów merytorycznych dotyczących decyzji organu I instancji podniesionych w skardze. W podsumowaniu powyższych rozważań Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i z tego też względu na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1-szym sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.