II SA/Łd 196/16
WyrokWSA w Łodzi2016-05-12
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, polegającego na budowie elektrowni wiatrowych, została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności w zakresie prawidłowego określenia zakresu przedsięwzięcia i oceny jego oddziaływania na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że postępowanie było wadliwie przeprowadzone. Kluczowe uchybienia dotyczyły braku jednoznacznego określenia zakresu przedsięwzięcia, w szczególności kwestii powiązania technologicznego poszczególnych elektrowni wiatrowych oraz ich infrastruktury, co rzutowało na prawidłowość uzgodnień, opinii i samej oceny oddziaływania na środowisko. Raport środowiskowy nie był kompletny i spójny, a organy nie dokonały jego należytej oceny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie do trzech elektrowni wiatrowych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę materiału dowodowego, niewłaściwe zastosowanie metody obliczeniowej hałasu i pola elektromagnetycznego, pominięcie zasady przezorności oraz nieprawidłowe określenie zakresu przedsięwzięcia. Organy administracji uznały, że inwestycja nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy S. z dnia [...] znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego J. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy S. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013, poz. 267 – dalej jako: k.p.a.), art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. – dalej jako: ustawa), § 3 ust. 1 pkt 6b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm. - zwane dalej rozporządzeniem) określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie do 3 sztuk elektrowni wiatrowych o mocy do 3,2 MW każda (wraz z przyłączami elektroenergetycznymi, złączami kablowo-pomiarowymi ZK – 15 kV, drogami dojazdowymi, placami manewrowymi oraz zjazdami z dróg) w miejscowościach S. (dz. 93, 94, 95), P. (122, 123, 124) w gminie S., powiat [...] oraz w miejscowości K. (362, 363, 364) gmina Z., powiat [...], województwo [...].
Organ I instancji wyjaśnił, iż po ustaleniu, że planowane przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 6b rozporządzenia, zasięgnął opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. oraz w Z. co do konieczności sporządzenia raportu i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Ostatecznie uznał, iż dla przedmiotowej inwestycji należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. określił zakres raportu. W ramach postępowania zapewniony został udział społeczeństwa, co skutkowało szeregiem uwag. Po analizie złożonego do akt raportu organ I instancji stwierdził, iż planowana inwestycja z uwagi na rodzaj, charakterystykę, skalę inwestycji oraz odległość nie będzie miała znaczącego negatywnego wpływu na cele ochrony, przedmioty ochrony, integralność obszarów i spójność obszaru Natura 2000. Organ zwrócił uwagę, iż w raporcie dokonano oceny wpływu emisji hałasu do środowiska, które nie naruszają standardów jakości środowiska. Dokonano także oceny wpływu planowanej inwestycji na rozkład pól elektromagnetycznych wokół terenu inwestycji i nie stwierdzono negatywnego odziaływania elektrowni i towarzyszącej im infrastruktury technicznej. Oceniono, iż promieniowanie elektromagnetyczne nie będzie zagrażać życiu i zdrowiu mieszkańców. W zakresie uciążliwości wynikających z migotania cienia organ wskazał, iż brak jest jednoznacznych norm prawnych w zakresie kształtowania warunków realizacji przedsięwzięcia w kontekście tych uciążliwości. Planowana inwestycja nie będzie również miała wpływu na przeobrażenie krajobrazu poprzez spowodowanie w nim widocznych zmian. Z uwagi na wysokość inwestycji niewątpliwie będzie stanowić dominantę w otaczającym krajobrazie, ale zastosowanie odpowiedniej kolorystyki ma zniwelować w znaczący sposób wyróżnianie się konstrukcji z otoczenia. W ramach realizacji inwestycji nie będzie miała miejsca wycinka drzew i krzewów. Natomiast z uwagi na charakter przedsięwzięcia oraz możliwość wystąpienia efektów opóźnionych w czasie w postaci np. kolizji z przelatującymi ptakami stwierdzono konieczność wykonania porealizacyjnego monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego. Reasumując organ stwierdził, iż przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko oraz informacje zawarte w raporcie pozwalają wystarczająco określić oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia i nie wskazano na konieczność przeprowadzenia ponownej oceny odziaływania na środowisko.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli J. P. – zarzucając naruszenie interesu osób trzecich, gdyż działka nr 468 stanowiąca własność strony znajduje się w zasięgu oddziaływania pola elektromagnetycznego; Z. M. – zarzucając naruszenie interesu osób trzecich, gdyż działki nr 68/1, 67/1, 66 stanowiące własność strony znajdą się w obszarze oddziaływania pola elektromagnetycznego, co negatywnie wpływanie na uprawę i hodowlę. Z odwołaniem wystąpił także J. M., który podniósł wątpliwość, czy planowana inwestycja nie będzie kolidowała z zabudową siedliskową, bowiem turbiny planowane na działkach w miejscowości S. i miejscowości P. zlokalizowane będą zbyt blisko działki strony. Z opinii klasyfikacji akustycznej wynika, że najbliższa turbina położona będzie 400 m od działki nr 27, na której odwołujący mieszka. Ta niewielka odległość powoduje również, iż miejsce zamieszkania i życia odwołującego znajdzie się w strefie hałasu przekraczającej 40dB. Odwołujący narażony także zostanie na promieniowanie elektromagnetyczne, efekt migotania cienia, infradźwięki, co uniemożliwi w przyszłości swobodne korzystanie z własności strony i spowoduje znaczy spadek jej wartości.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium obszernie wyjaśniło, iż po analizie przedstawionego raportu oraz obszernej argumentacji w świetle obowiązujących przepisów prawa, stanowisko wywiedzione przez organ I instancji zasługuje na uwzględnienie.
Odpowiadając na zarzuty odwołania J. M. dotyczące usytuowania obiektu w odległości 400m od zabudowanej działki nr 27 organ wyjaśnił, iż na tej działce znajduje się zabudowa zagrodowa, dla której dopuszczalna norma hałasu wynosi 45dB dla pory nocy i 55dB dla pory dnia. Przeprowadzona symulacja natężenia hałasu docierającego do tych zabudowań wynosiła 40,9 dB dla wieży o wysokości 84m i 40,7 dB dla wieży o wysokości 123m w wariancie inwestora oraz 40,9 dB w wariancie alternatywnym co oznacza, iż w żadnym z analizowanych przypadków nie zostanie przekroczona dopuszczalna norma. Z kolei działki nr 15 i 136, na których odwołujący planuje uprawę stanowią grunty rolne niezabudowane, które nie podlegają ochronie akustycznej. Przeprowadzone badania w zakresie emitowanego pola elektromagnetycznego nie naruszają obowiązujących standardów ochrony środowiska, w tym zdrowia ludzi. Nie wpłyną również negatywnie na znajdujący się na tym terenie obszar krajobrazu chronionego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. M. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną i sprzeczną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego ocenę zebranego materiału polegającą na przyjęciu, iż analiza akustyczna została wykonana prawidłowo; art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji naruszającej art. 66 ust. 1 ustawy.
Strona zarzuciła również naruszenie prawa materialnego tj. art. 144 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w związku z przepisami metodyki referencyjnej stanowiącej załącznik nr 8 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2014 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody oraz w związku z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisko, przez niewłaściwe zastosowanie metody obliczeniowej, pominięcie niepewności pomiarowej oraz impulsowego charakteru dźwięku turbiny. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska przez pominięcie zasady przezorności. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa według norm przepisanych oraz przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie znajdując uzasadnienia dla zarzutów skargi wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem (art.145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, sąd dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiały skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Kwestionowaną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną ustalającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie do trzech elektrowni wiatrowych o mocy do 3,2 MW każda (wraz z przyłączami elektroenergetycznymi, złączami kablowo-pomiarowymi ZK – 15 kV, drogami dojazdowymi, placami manewrowymi oraz zjazdami z dróg) w miejscowościach: S. (działki nr 93, 94, 95), P. (122, 123, 124) w gminie S., powiat [...] oraz w miejscowości K. (działki nr 362, 363, 364) gmina Z., powiat [...].
Materialnoprawną podstawę opisanego aktu stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. – dalej jako: ustawa).
Postępowanie w przedmiotowej sprawie, jak wynika to z akt administracyjnych, zostało zainicjowane wnioskiem inwestora z dnia 16 lutego 2012 r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie maksymalnie 11 sztuk elektrowni wiatrowych o mocy do 3 MW każda (wraz z przyłączami elektroenergetycznymi, złączami kablowo-pomiarowymi ZK – 15 kV, drogami dojazdowymi, placami manewrowymi oraz zjazdami z dróg) na wskazanych działkach w miejscowościach: G., B., S., P. w gminie S., powiat [...] oraz w miejscowości K. gmina Z., powiat [...]. Pismem z dnia 20 lutego 2012 r. inwestor został wezwany do uzupełnienia wniosku m.in. poprzez wskazanie powiązania technologicznego dla wszystkich elektrowni wiatrowych planowanych do realizacji. W uzupełnieniu wniosku inwestor wskazał, że: "Wszystkie wskazane we wniosku elektrownie wiatrowe wraz z infrastrukturą techniczną stanowią jedno przedsięwzięcie. Turbiny połączone będą ze sobą poprzez wewnętrzną sieć elektromagnetyczną. W tym celu wybudowany zostanie wewnętrzny GPZ (Główny Punkt Zasilania), z którego wytworzona energia przesyłana będzie linią kablową do zewnętrznej sieci elektroenergetycznej (KSE)". I choć inwestor w toku postępowania kilkakrotnie modyfikował wniosek w zakresie liczby planowanych elektrowni, a w konsekwencji również ich mocy (z maksymalnie 11 sztuk o mocy 3 MW każda, poprzez 9 sztuk o mocy 3 MW każda i 6 sztuk mocy 3 MW każda, do 3 mocy 3, 2 MW każda) to jednak kwestia wyjaśnienia powiązania technologicznego nie stała się przedmiotem uwagi organu rozstrzygającego, co skutkowało wadliwie przeprowadzonym postępowaniem i takimż rozstrzygnięciem. Nie można bowiem nie dostrzec, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wójt Gminy S. stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia innego niż to, dla którego wydano decyzję środowiskową, co niewątpliwie narusza art. 63 ust.1 i 4 ustawy. Ostatecznie zaskarżona decyzja wydana została dla przedsięwzięcia polegającego na budowie do 3 sztuk elektrowni wiatrowych o mocy do 3,2 MW każda (wraz z przyłączami elektroenergetycznymi, złączami kablowo-pomiarowymi ZK- 15 kV, drogami dojazdowymi, placami manewrowymi oraz zjazdami z dróg) w miejscowości S. (dz. 93, 94, 95), P. (dz. 122, 123, 124) gmina S., powiat [...] oraz K. (dz. 362, 363, 364) gmina Z., powiat [...]. Kwestia powiązania technologicznego ma istotne znaczenie nie tylko z punktu widzenia właściwości organu ( art. 75 ust. 4, art. 78 ust. 1 pkt 2), ale również przekłada się na określenie przedsięwzięcia, a tym samym rzutuje na wszystkie czynności podejmowane przez organy (obwieszczenia, postanowienia, uzgodnienia, opinie itp.).
Podkreślić należy, że w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy ustawodawca wskazał, iż ilekroć jest mowa w ustawie o przedsięwzięciu - rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty. Celem ustawodawcy było między innymi zagwarantowanie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla całego realizowanego przedsięwzięcia przez jeden, kompetentny organ, co zapewni nie tylko rzetelność, ale i spójność tej oceny. Oznacza to jednocześnie, iż przed przystąpieniem do takiej oceny organ obowiązany jest wyjaśnić zakres przedsięwzięcia, a w szczególności co składa się na to przedsięwzięcie i czy elementy planowanej inwestycji (w tym przypadku poszczególne elektrownie wiatrowe) są powiązane technologicznie oraz jednoznacznie sprecyzować jakiego rodzaju powiązanie ma miejsce. Powyższe determinuje właściwość miejscową organów właściwych do wydania samej decyzji, jak i organów opiniujących i uzgadniających oraz rzutuje na wydane rozstrzygnięcia.
W przedmiotowej sprawie, jak wynika to z akt sprawy, już po ostatecznym zmodyfikowaniu wniosku (pismo z dnia 15 kwietnia 2015 r.), takie uzgodnienia i opinie zostały wydane, przy czym dostrzec należy, iż dwie z trzech lokalizacji tj. miejscowości S. i P. należą do gminy S., powiat łaski, natomiast trzecia lokalizacja w miejscowości K. położona jest w gminie Z., powiat [...]. I tak, znajdująca się w aktach opinia PPIS w Ł. z dnia 20 maja 2015 r. wydana została dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "do 3 sztuk elektrowni wiatrowych" wraz z infrastrukturą na terenie trzech miejscowości: S., P. i K.. Natomiast opinie PPIS w Z. z dnia 18 maja 2015 r., jak i z dnia 8 czerwca 2015 r. dotyczą budowy jednej elektrowni wiatrowej w miejscowości K. Lektura przywołanych dokumentów budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości tak dokonanego zaopiniowania procedowanej inwestycji.
Zdaniem sądu nie mógł również ujść uwadze zapis zamieszczony w postanowieniu Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] -pkt I.3. Zakres, skala oraz miejsca lokalizacji przedsięwzięcia – wynika z niego, iż przewiduje się posadowienie wewnętrznej stacji abonenckiej znacznych rozmiarów (o wymiarach 40 m x 60 m, powierzchnia 2400 m2) na działce nr 544/4 w miejscowości K., gmina S.. Organy orzekające nie ustaliły, czy realizacja tegoż obiektu jest elementem przedsięwzięcia, skoro został potraktowany tak właśnie przez organ uzgadniający, a nie był objęty ostatecznie zmodyfikowanym wnioskiem inwestora (pismo z dnia 15 kwietnia 2014 r.). Tym samym budzi zasadnicze wątpliwości czy ma to być element powiązania technologicznego, czy też jest to inne, samodzielne przedsięwzięcie. Nie wyjaśnia tej kwestii decyzja środowiskowa, nie ma tam bowiem najmniejszej wzmianki w tym przedmiocie. Co więcej z przywołanego postanowienia RDOŚ wynika również, iż wszystkie zrealizowane elektrownie mają być połączone z stacją kablem wkopanym w ziemię, co wskazywać może na połączenie technologicznie elektrowni i stacji. A skoro tak, to organy orzekające winny ustalić zakres połączenia technologicznego, w szczególności z uwzględnieniem przebiegu linii przez obszary chronione, jako że z opracowań dołączonych do raportu taki przebieg wynika, i co za tym rozważyć ewentualne oddziaływania przedsięwzięcia na te obszary, czy też wręcz realizację przedsięwzięcia na tych obszarach. Zwrócić uwagę bowiem należy na znajdujące się w aktach sprawy opracowanie pt. "Ocena wpływu inwestycji – przebiegu kabla przez obszary chronione, pomiędzy miejscowościami P. – K. w gminie S. w województwie [...] na gatunki chronione, środowisko przyrodnicze i formy ochrony przyrody". Wskazane uchybienia niewątpliwie świadczą nie tylko o wadliwości końcowego rozstrzygnięcia, ale również prowadzonego postępowania z udziałem lokalnej społeczności, żywotnie zainteresowanej wynikiem postępowania, której winien być w sposób wyczerpujący wyjaśniony zakres i charakter przedsięwzięcia, jego lokalizacja i oddziaływanie na tereny sąsiednie, w tym obszary chronione.
Zdaniem składu rozpoznającego niniejszą sprawę odnieść należy się również do raportu przedłożonego przez inwestora w wykonaniu zobowiązania nałożonego na stronę postanowieniem Wójta gminy S. z dnia [...] kwietnia 2012 r. W akcie tym organ, wskazując na art. 63 ust. 1 i ust. 4, art. 66, art. 68 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy, nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia oraz obowiązek sporządzenia raportu przez inwestora, szczegółowo określając jego zakres. Dokument taki inwestor przedłożył, pamiętać jednak należy, iż pierwotny wniosek, jak również przywołane postanowienie dotyczyły przedsięwzięcia polegającego na budowie maksymalnie 11 sztuk elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą. Inwestor kilkukrotnie zmieniał zakres przedsięwzięcia co do ilości elektrowni, a w konsekwencji i ich mocy. Ostatni tekst jednolity raportu z listopada 2014 roku dotyczył do 6 turbin o mocy do 3,2 MW każda. Zaskarżona decyzja wydana została natomiast dla inwestycji do 3 turbin o mocy do 3,2 MW każda. I choć inwestor przed wydaniem decyzji przedłożył aneks do raportu (na wezwanie RDOŚ z dnia 24 lutego 2015 r.), który dotyczy właśnie tych trzech turbin, a następnie uzupełnienie raportu (w związku z wezwaniem RDOŚ z dnia 12 sierpnia 2015 r.), to jednak z uwagi na te kolejne uzupełnienia nie jest to dokument jasny i czytelny, dający realną możliwość zapoznania się z jego treścią przez uczestniczących w postępowaniu. W orzecznictwie przyjmuje się, że co do zasady raport nie musi być dokumentem jednolitym, jednakże nie budzi wątpliwości sądu, iż treść i forma raportu nie może dodatkowo utrudniać zapoznania się z już i tak skomplikowaną materią raportu i czynić iluzorycznym udział społeczeństwa w postępowaniu. Nadto z uwagi na szereg niewyjaśnionych okoliczności faktycznych, o których była mowa wyżej, nie sposób ocenić tego dokumentu jako kompletnego, a z pewnością nie jest merytorycznie spójny. Tymczasem, organ ocenił raport jako kompletny, prawidłowy a przede wszystkim czyniący zadość zapisom opisanego postanowienia oraz regulacji art. 66 ustawy. Zdaniem sądu taka ocena organu nie znajduje oparcia w dokumentach zgromadzonych w sprawie.
Podkreślić należy, że raport, chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalistyczne, musi być jednak kompleksowy, spójny, rzetelny. Oznacza to, że raport musi uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle art. 66 ustawy, ponieważ jest kluczowym dowodem w sprawie. Do raportu stosuje się wszystkie zasady postępowania dowodowego, dlatego w razie wątpliwości w zakresie istotnych okoliczności sprawy organ może wezwać inwestora do uzupełnienia raportu lub może sięgnąć do innych środków dowodowych. W piśmiennictwie wyraźnie nawiązuje się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, według którego w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej; obligująca organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. W związku z tym w praktyce, nawet gdy nikt nie kwestionuje prawidłowości sporządzenia raportu oraz danych w nim zawartych, organ musi samodzielnie ocenić raport. Jest to ważne, gdyż ze względu na cel prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, kończącego się wydaniem decyzji, etap ten jest najbardziej właściwy do oceny konkretnych wymagań ochrony środowiskowa (por. A. Kozieradzka-Federczyk, Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w orzecznictwie sądów administracyjnych, ZNSA 2012, nr 1, s. 41-56 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych; K. Gruszecki, Komentarz do art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, System Informacji Prawnej Lex pkt 1, 2, 3, 4 oraz powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Dokonywana dla potrzeb indywidualnej sprawy ocena raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powinna zmierzać do zidentyfikowania wszystkich potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji. Tym samym, tak ważnym jest prawidłowe określenie przedsięwzięcia. Powyższe jest niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, w tym także w pozwoleniu na budowę. Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien w sposób zbiorczy (kompleksowy) odnosić się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia, wskazywać na obowiązujące standardy ochrony środowiska oraz określać czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 946/12; wyroki NSA z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1858/13 oraz z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2313/13).
W niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły tak rozumianej, prawidłowej oceny raportu. Nie można bowiem za taką uznać przywołania w uzasadnieniu decyzji fragmentów raportu i lakonicznego stwierdzenia, iż jest kompletny, spójny i spełnia wymogi wynikające z postanowienia jak i samej ustawy. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że ocena sądu odnośnie raportu dotyczyć może tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny, czy spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości w rozumieniu art. 66 ustawy. Wobec wskazanych wyżej motywów sformułowane w skardze zarzuty nie miały w sprawie zasadniczego znaczenia. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola, niezależnie od zarzutów skargi, wykazała natomiast, iż raport, który organ ocenił jako kompletny, spójny i prawidłowy takim nie jest, w szczególności wobec niewyjaśnienia jednoznacznie zakresu przedsięwzięcia, dla którego został sporządzony, a tym samym prawidłowego i wszechstronnego zidentyfikowania środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Uchybienie wymaganiu prawidłowego wyjaśnienia sprawy po zgromadzeniu materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.) znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu orzeczenia, nie spełniającym wymogów art. 107 § 3 k.p.a. i 85 ust. 1 ustawy. Powyższe stanowiło w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazana wadliwość uzasadnienia co do jego koniecznej szczegółowości stanowi również o uchybieniu wymaganiu wskazanemu w art. 8 k.p.a. (budowanie zaufania do organów Państwa).
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organy winny zastosować się do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności wyjaśniając zaistniałe, i mogące się pojawić w toku postępowania wątpliwości co do rodzaju przedsięwzięcia, jego zakresu i miejsca realizacji, co może mieć znaczenie z punktu widzenia właściwości miejscowej zarówno organu prowadzącego postępowanie, jak i współdziałającego, a następnie przeprowadzić stosowne postępowanie przewidziane przepisami ustawy, zmierzające do załatwienia wniosku strony a przede wszystkim zmierzające do wszechstronnego rozpoznania zagrożeń dla środowiska i określenia uwarunkowań na jakich przedsięwzięcie może być realizowane, oraz wydać prawidłową decyzję uzasadnioną okolicznościami, stanem faktycznym sprawy i zgromadzonymi dowodami, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu w myśl art. 107 § 3 k.p.a. i 85 ust. 1 ustawy.
Ponownie prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie – z uwzględnieniem powyższych uwag – organy winny również pamiętać, iż działają w ramach i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Oznacza to m.in. szczególną wnikliwość w wyjaśnieniu wszelkich niezbędnych okoliczności, poszanowanie interesów wszystkich stron postępowania, w szczególności w tego rodzaju postępowaniach, które wiążą się z niezadowoleniem lokalnej społeczności. W tego rodzaju sprawach szczególnie ważne jest, aby argumentacja organu była jasna i przekonywująca, aby nie sprowadzała się – jak ma to miejsce w przypadku kontrolowanych aktów – do przytoczenia obszernych fragmentów raportu bez wyjaśnienia podstaw prawnych i faktycznych, które obiektywnie umożliwiają, lub wręcz przeciwnie realizację przedsięwzięcia, również w kontekście zarzutów zgłaszanych przez inne niż inwestor strony.
Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłaty za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło