II SA/Łd 1981/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA T. Zbrojewski, Sędziowie : Sędzia WSA J. Sekunda-Lenczewska (spr.), p.o. Sędziego WSA A. Blewązka, Protokolant asystent sędziego K. Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. - Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...], Nr spr. [...] Miejski Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. na podstawie art. 6 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 66, poz. 604) zaliczył R. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności uznając przy tym, iż ma on charakter okresowy do dnia [...], a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...], lecz daty powstania niepełnosprawności (inwalidztwa) nie można ustalić. Przyczyna niepełnosprawności jest natomiast wskazana w § 26 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Powinien on wykonywać pracę na stanowisku przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości oraz kontynuować szkolenie, w tym specjalistyczne. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności uznał też, że nie wymaga on zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej, stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Ponadto, wskazano na konieczność zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, a także korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki. Jednocześnie, organ orzekający uznał jednak, iż R. K. nie spełnia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.). W jego uzasadnieniu, Miejski Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności podał, ze na podstawie analizy dokumentów oraz przeprowadzonych badań i wywiadów stwierdził, iż aktualny stan zdrowia i zdolność do pełnienia ról społecznych kwalifikują R. K. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...]. Od powyższego rozstrzygnięcia, R. K. odwołał się do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] podnosząc, że pozbawienie go uprawnienia do korzystania z karty parkingowej przewidzianego w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, bardzo ograniczy mu możliwość korzystania z opieki medycznej z uwagi na trudności w poruszaniu się związane z jego stanem zdrowia. Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...], Nr spr. [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. nr 66, poz. 604), Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w Ł. uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia, iż nie spełnia on przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym i orzekł, że R. K. je spełnia. Jednocześnie, utrzymał zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej zaliczenia do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyny wymienionej w § 26 pkt 1 lit a o charakterze trwałym i wydania orzeczenia na stałe, stwierdzenia, iż ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia [...] i nie można ustalić początku niepełnosprawności oraz ustalenia, że wymaga on odpowiedniego zatrudnienia na stanowisku przystosowanym do potrzeb i możliwości, zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, lecz nie wymaga zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej, uczestnictwa w terapii zajęciowej, stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji, stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W uzasadnieniu organ II instancji podał, iż na podstawie materiału dowodowego uznał za zasadne uchylić orzeczenie z dnia [...] w części dotyczącej wskazań do spełnienia przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, gdyż ustalenia organu I instancji były w tym zakresie nie w pełni z nim zgodne. W pozostałym zakresie utrzymał je w mocy, gdyż nie znalazł podstaw do ich uchylenia. Postanowieniem z dnia [...], znak: [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] w Ł. na podstawie art. 113 § 1 i 3 k.p.a. sprostował z urzędu oczywistą omyłkę w swoim orzeczeniu z dnia [...] wskazując, iż w miejsce "utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej" orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały i orzeczenie wydaje się na stałe powinno być: orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter okresowy i orzeczenie wydaje się na okres do [...]. W powyższym postanowieniu zawarto pouczenie, iż stronie służy zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. W dniu 31 grudnia 2003r. R. K. wniósł ( zgodnie z pouczeniem ) do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę na powyższe postanowienie podnosząc, iż zbyt późne powiadomienie go przez organ o błędzie uniemożliwiło mu złożenie we właściwym czasie dokumentów niezbędnych do wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na dalszy okres czasu. Skarżący podał ponadto, że ich złożenie w najbliższym czasie, z uwagi na terminy, w jakich zbiera się komisja, spowoduje pozbawienie go na okres kilku miesięcy, tj. do czasu wydania nowego orzeczenia jakichkolwiek świadczeń i środków do życia oraz przywilejów związanych z jego niepełnosprawnością. Dodatkowo, R. K. wskazał, iż jego stopień niepełnosprawności nie uległ zmianie. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] uchylone zostało orzeczenie Miejskiego Zespołu z dnia [...] wyłącznie w części dotyczącej wskazań w kwestii spełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Utrzymana w mocy część orzeczenia Miejskiego Zespołu została przepisana, jednak omyłkowo w punkcie dotyczącym charakteru orzeczonego stopnia wpisano, iż ma ono charakter trwały zamiast okresowy do [...]. Pomyłka ta została zauważona dopiero w dniu [...] kiedy to Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Filia Ł. – P. zwrócił się do Wojewódzkiego Zespołu z wnioskiem o potwierdzenie zgodności przedłożonego przez skarżącego orzeczenia z orzeczeniem będącym w jego posiadaniu. Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze, organ administracji wskazał, że R. K. mógł po otrzymaniu orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu zwrócić się do niego z wnioskiem o wyjaśnienie sprawy. Ponadto strona przeciwna podała, że w dniu 12 stycznia 2004r. skarżący złożył w Miejskim Zespole ponowny wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z uwagi na fakt, iż orzeczenie z dnia [...] przestało obowiązywać. Orzeczeniem z dnia [...], Nr spr [...] Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. zaliczył R. K. do lekkiego stopnia niepełnosprawności uznając, iż ma on charakter trwały wynikający z rokowania. Od rozstrzygnięcia tego strona skarżąca wniosła odwołanie do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a więc może badać zaskarżony akt pod katem wszelkich ewentualnych naruszeń prawa, które miały miejsce w toku postępowania poprzedzającego jego wydanie. W myśl art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba ze skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Na postanowienie w sprawie sprostowania służy, według art. 113 § 3 k.p.a, zażalenie. Zgodnie z art. 127 § 2 k.p.a w związku z art. 144 k.p.a właściwy do rozpatrzenia zażalenia jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Organem wyższego stopnia, w rozumieniu k.p.a jest, w stosunku do organu administracji publicznej innego niż określony w pkt 1 i 2 art. 17 k.p.a, odpowiedni organ nadrzędny lub właściwy minister, a w razie jego braku, organ państwowy sprawujący nadzór nad jego działalnością – art. 17 pkt 3 k.p.a. Artykuł 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) stanowi, że powołuje się zespoły orzekające o stopniu niepełnosprawności: powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności- jako pierwsza instancja i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności- jako druga instancja. Stosownie do treści art. 6 c cytowanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonego postanowienia, nadzór nad orzekaniem o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności sprawuje Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych( ust.1). Nadzór ten polega na kontroli orzeczeń, co do ich zgodności z zebranymi dokumentami lub z przepisami dotyczącymi orzekania o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności oraz kontroli prawidłowości i jednolitości stosowania przepisów, standardów i procedur postępowania w sprawach dotyczących orzekania o niepełnosprawności i o stopniu niepełnosprawności(ust.2 pkt 1 i 2). Tym samym organem nadrzędnym nad Wojewódzkim Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności jest Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych. To zaś oznacza, że na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o sprostowaniu własnego orzeczenia wydanego na podstawie art. 113 § 1 k.p.a, stronie służy zażalenie do Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych na podstawie art.113 § 3 k.p.a w związku z art. 17 pkt 3 k.p.a oraz art. 6 c ust.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dopiero na postanowienie Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego – art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Błędne pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia a w szczególności o właściwym organie spowodowało, iż wniesione zostało ono przez skarżącego do Naczelnego Sadu Administracyjnego. Stosownie do treści art. 112 k.p.a błędne pouczenie co do prawa odwołania (...) lub skargi do sadu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, co organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia winien mieć na uwadze. Tym samym, wobec nie wyczerpania środków odwoławczych, na podstawie art.58 § 1 pkt 6 i § 3 w związku z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.