II SA/Łd 201/25
WyrokWSA w Łodzi2025-05-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Czerw
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Łódzki prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się wyłącznie na naruszeniu przepisów proceduralnych przez organ I instancji, bez oceny meritum sprawy i stwierdzenia, czy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Wojewoda Łódzki nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję Starosty i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Sąd uznał, że organ odwoławczy, opierając się wyłącznie na naruszeniu przepisów proceduralnych przez organ I instancji (brak zawiadomienia inwestora zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a.), nie ocenił meritum sprawy ani nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Brak oceny materiału dowodowego i przyczyn wydania decyzji przez organ I instancji sprawia, że decyzja kasacyjna Wojewody jest przedwczesna i narusza prawo.Stan faktyczny
Starosta Wieluński odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uznając, że inwestor nie uzupełnił wymaganej dokumentacji. Wojewoda Łódzki uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, stwierdzając naruszenie przez Starostę przepisów postępowania (art. 79a § 1 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a.) poprzez brak zawiadomienia inwestora o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji odmownej. Inwestor wniósł sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając Wojewodzie nieprawidłowe zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D.R. od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 27 stycznia 2025 r nr 25/2025 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektów zagospodarowania terenu i architektoniczno – budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz skarżącego D. R. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc
Przedmiotem sprzeciwu D. R. (dalej także: skarżący, strona) jest decyzja Wojewody Łódzkiego (dalej także: organ II instancji, organ odwoławczy, Wojewoda) z dnia 27 stycznia 2025 r., nr 25/2025, uchylająca decyzję Starosty Wieluńskiego (dalej: organ I instancji, Starosta) z dnia 26 lipca 2024 r. nr 360/2024, o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę zespołu dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą, zlokalizowanych na działkach nr geod. [...], [...] i [...], obręb [...], W. - obszar wiejski - i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy w dniu 27 maja 2024 r. do Starosty wpłynął wniosek inwestora H. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. (dalej także: inwestor) o udzielenie pozwolenia na budowę zespołu dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z infrastrukturą, zlokalizowanych na działkach nr geod. [...], [...] i [..], obręb [...], W. - obszar wiejski (dalej: Inwestycja).
Starosta, postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentacji. Inwestor pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. odpowiedział na wezwanie organu.
Następnie, Starosta postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r. ponownie zobowiązał inwestora do uzupełnienia złożonego wniosku. Inwestor pismem z dnia 12 lipca 2024 r. również odpowiedział na to wezwanie.
Starosta decyzją z dnia 26 lipca 2024 r. nr 360/2024, odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji, z uwagi na nieuzupełnienie wymaganej dokumentacji przez inwestora.
W ustawowo przewidzianym terminie odwołanie od powyższej decyzji wniósł inwestor. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
- art. 7, art. 75 ust. 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez, oparcie się na niekompletnych podstawach prawnych, załatwianie sprawy w sposób sprzeczny z zasadą praworządności, nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego oraz niewyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji podstaw, dla których organ uznał płytę ażurową oraz geokratę za nawierzchnię sztuczną niemogącą stanowić terenu czynnego biologicznie;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 35 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji odmownej pomimo spełnienia wymogów z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oraz uczynienia zadość wszystkim obowiązkom nałożonym postanowieniami Starosty z dnia 7 czerwca 2024 r. oraz z dnia 5 lipca 2024 r.,
- art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno - budowlany jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy przedłożony projekt odpowiadał wszelkim wymogom nałożonym przez plan zagospodarowania przestrzennego, w tym również dotyczącym zachowania powierzchni biologicznie czynnej;
- § 3 pkt 22 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225), zwanego dalej "rozporządzeniem WT", w związku z § 3 pkt 10 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego pomiędzy ul. [...], [...] i [...] w mieście i gminie W. zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w W. Nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia [...] r. Nr [...] poz. [...]), zwanego dalej mpzp, poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż definicja powierzchni biologicznie czynnej zawarta w tej uchwale wyklucza możliwość uznania terenu utwardzonego płytą ażurową i geokratą jako biologicznie czynny, bowiem płyta ażurowa oraz geokrata stanowią nawierzchnię sztuczną, podczas gdy rozporządzenie WT definiuje pojęcie powierzchni biologicznie czynnej stwarzając możliwość zaliczenia terenu wyłożonego geokratą bądź płytą ażurową do powierzchni biologicznie czynnej.
W konsekwencji wniesiono o zmianę w całości decyzji Starosty i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem, ewentualnie - w przypadku uznania przez organ II instancji, że istnieje konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający wpływ na jej rozstrzygnięcie - o uchylenie w całości decyzji Starosty oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 11 września 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej e-mail do organu wojewódzkiego wpłynął wniosek skarżącego o uznanie za stronę postępowania.
Wojewoda Łódzki pismem z dnia 13 września 2024 r. wezwał skarżącego do wykazania interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. Odpowiedź na wezwanie wpłynęła do organu II instancji w dniu 7 października 2024 r.
W dniu 1 października 2024 r. inwestor zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotokopie wniosku skarżącego.
Wojewoda Łódzki pismem z dnia 16 października 2024 r. zawiadomił o dopuszczeniu skarżącego do udziału w postępowaniu odwoławczym w charakterze strony oraz możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego oraz składania wniosków i zastrzeżeń.
W dniu 22 października 2024 r. skarżący stawił się w siedzibie organu odwoławczego i wyraził sprzeciw wobec inwestycji oraz wykonał fotokopie dokumentacji.
W dniu 12 listopada 2024 r. do organu II instancji wpłynął wniosek Ł. P. o uznanie za stronę w postępowaniu odwoławczym. Następnie, w dniu 13 listopada 2024 r. wpłynęły nadto wnioski o uznanie za stronę w postępowaniu odwoławczym: R. K. oraz P. A..
W dniu 22 listopada 2024 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego przedstawiające stanowisko w sprawie.
Wojewoda Łódzki pismami z dnia 25 listopada 2024 r., 28 listopada 2024 r. i 6 grudnia 2024 r. zawiadomił, odpowiednio o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu odwoławczym w charakterze strony oraz możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego oraz składania wniosków i zastrzeżeń P. A., Ł. P. i R. K..
W dniu 12 grudnia 2024 r. inwestor ponownie zapoznał się z aktami sprawy i wykonał fotokopie złożonych wskazanych wyżej wniosków.
Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda Łódzki dnia 27 stycznia 2025 r. wydał zaskarżoną do Sądu decyzję kasatoryjną.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji, powołując się na przepisy k.p.a. oraz ustawy Prawo budowlane, przywołał, że w przedmiotowej sprawie inwestor udzielił odpowiedzi na postanowienia nakładające obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, zaś organ I instancji bez zawiadomienia inwestora z art. 79a § 1 k.p.a. wydał decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego, naruszenie przepisów art. 10 § 1 i art. 79a § 1 k.p.a. uniemożliwiło inwestorowi uzyskanie wiedzy, że w opinii organu I instancji nadal w sposób niewystarczający, a także w jakim zakresie, uzupełniono dokumentację projektową, co może skutkować wydaniem przez organ decyzji niezgodnej z żądaniem strony, tj. w przedmiotowej sprawie o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno - budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy przypomniał, że w przedmiotowej sprawie, Starosta dwukrotnie nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji projektowej - postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024 r., na które inwestor udzielił odpowiedzi w dniu 18 czerwca 2024 r. i postanowieniem z dnia 5 lipca 2024 r., na które inwestor odpowiedział w dniu 12 lipca 2024 r.
Wskazano, iż zawiadomienie z art. 79a k.p.a. oraz ewentualne udzielenie przez inwestora odpowiedzi jest znaczące, bowiem zapobiega sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać. W przedmiotowej sprawie udzielenie odpowiedzi na postanowienie ma fundamentalne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy.
Jednocześnie organ odwoławczy tłumaczył, że przeprowadzenie postępowania, poprzez zawiadomienie inwestora zgodnie z art. 79a k.p.a. jedynie przez organ II instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, a zatem organ odwoławczy i postępowanie, które przed nim się toczy nie może zastępować postępowania przed organem pierwszej instancji. Postępowanie odwoławcze jest postępowaniem weryfikującym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ewentualnie w niezbędnym zakresie uzupełniającym materiał dowodowy zgromadzony przed organem niższej instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę, ze względu na naruszenie przez organ I instancji przepisów proceduralnych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy odstąpił od merytorycznego rozpoznania sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Organ odwoławczy zauważył, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta winien ponownie przeanalizować obszar oddziaływania przedmiotowej inwestycji na podstawie art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a co za tym idzie organ I instancji powinien ponownie zweryfikować krąg stron postępowania stosownie do art. 28 Prawa budowlanego. Starosta powinien dokonać analizy przedmiotowej inwestycji szczególnie w zakresie określonego w projekcie budowlanym zasięgu oddziaływania w kontekście przesłaniania, a następnie poprawnie ustalić krąg stron i przeprowadzić postępowanie z ich udziałem.
Do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu oraz piśmie skarżącego z dnia 22 listopada 2024 r. dotyczących merytorycznych kwestii, Wojewoda nie odniósł się i pozostawił je do oceny organowi I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu.
Biorąc powyższe pod uwagę, wskazano, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji również w sytuacji podtrzymania swojego stanowiska o nieuzupełnieniu przez inwestora dokumentacji w sprawie w wyczerpujący sposób, powinien o powyższym zawiadomić inwestora, zgodnie z art. 79a k.p.a. i umożliwić inwestorowi wypowiedzenie się oraz przedłożenie dodatkowych dowodów. Organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie zgodnie ze wszystkimi przepisami proceduralnymi, uwzględniając uwagi zawarte w niniejszej decyzji, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.
Z uwagi na opisane powyżej uchybienia organu I instancji oraz konieczność zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 15 k.p.a, organ odwoławczy doszedł do przekonania o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W skierowanym do tutejszego Sądu sprzeciwie od powyższej decyzji skarżący, podniósł naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 26 lipca 2024 r. wyłącznie z tego względu, że w ocenie Wojewody Łódzkiego organ I instancji bez zawiadomienia Inwestora w trybie art. 79a § 1 k.p.a. wydał decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę, zaś inwestor, w ocenie Wojewody Łódzkiego, dzięki powyższemu zawiadomieniu mógł udzielić odpowiedzi Staroście, w sytuacji gdy organ II instancji - jeżeli oceniając materiał dowodowy zebrany w sprawie doszedł do przekonania o ewentualnych jego brakach, winien skorzystać z uzupełniającego postępowania dowodowego w oparciu o art 136 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 27 stycznia 2025 r. oraz o zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi, organ odwoławczy wniósł o oddalenie sprzeciwu, wskazując na swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zakres kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określony jest przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Wskazać należy również, iż zgodnie z art. 64b p.p.s.a. w postępowaniu wszczętym sprzeciwem od decyzji przepisu art. 33 p.p.s.a. nie stosuje się. Ponadto, co istotne, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 p.p.s.a.).
Należy podkreślić, że wniesienie sprzeciwu powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego o ustawowo znacząco ograniczonym zakresie, obejmującym kontrolę decyzji administracyjnej z uwzględnieniem tylko kryteriów określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie rozstrzyga natomiast o materialnych prawach i obowiązkach stron, lecz dokonuje oceny spełnienia w sprawie warunków wydania decyzji kasacyjnej.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z konstrukcji art. 138 k.p.a. wynika jednoznacznie, że uprawnienia kasacyjne organu odwoławczego mają charakter wyjątkowy, jako że zasadą powinno być orzekanie co do istoty sprawy. Kasacyjny charakter decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może więc podlegać wykładni rozszerzającej. Przepis art. 138 k.p.a. kształtuje bowiem postępowanie przed organem odwoławczym jako postępowanie merytoryczne. Organ odwoławczy, działając jako organ merytoryczny i stosując się do zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 12 k.p.a., powinien więc dążyć do załatwienia sprawy i wydania decyzji o istocie sprawy, stosując w razie potrzeby środki przewidziane w art. 136 k.p.a.
Uzasadnieniem dla wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. jest sytuacja, gdy organ I instancji, z powodu naruszenia przepisów postępowania, w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadził je w taki sposób, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w związku z czym, wyłączona jest możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że na tle przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ I instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 19 kwietnia 2018 r., II SA/Sz 348/18, LEX nr 2501162, CBOSA). Decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z 29 maja 2014 r., I SA/Sz 1256/13, LEX nr 1479048, CBOSA). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 października 2013 r., II SA/Kr 997/13, LEX nr 1384918, CBOSA).
Niemniej w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15, LEX nr 2292208, CBOSA). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji, co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16, LEX nr 2268026, CBOSA).
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, a objęta nim decyzja Wojewody narusza prawo, a tym samym wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) (dalej: p.b.). Przedmiotem kontrolowanej sprawy jest kwestia zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno - budowlanym i udzielenia pozwolenia inwestorowi na wskazaną wyżej inwestycję. W toku prowadzonego postępowania inwestor był dwukrotnie przez organ I instancji wzywany, na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., do usunięcia stwierdzonych braków i nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji projektowej. Jak natomiast wynika z treści decyzji organu I instancji powodem odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu wraz z projektem architektoniczno-budowlanym i udzielenia pozwolenia na budowę było niewypełnienie obowiązku uzupełnienia dokumentacji, nałożonego postanowieniem z dnia 5 lipca 2024r. - w części, obejmującej pkt. 1 tego postanowienia. Organ wyjaśnił, że inwestor powołał się tutaj na brzmienie wyroku sądu administracyjnego, który pomimo identycznej treści definicji powierzchni biologicznie czynnej, porusza odmienne kwestie wobec prowadzonego postępowania. Natomiast w ocenie organu, definicja powierzchni biologicznie czynnej zawarta we wskazywanym mpzp wyklucza możliwość uznania terenu utwardzonego płytą ażurową i geokratą jako biologicznie czynny w określonym procencie. Co skutkuje brakiem spełnienia przez planowaną inwestycję wskaźników zagospodarowania terenu określonych dla terenu oznaczonego symbolem XX w mpzp. Organ I instancji nie dokonał analizy pozostałej zgromadzonej dokumentacji projektowej, a ocenił jedynie, pod kątem obowiązujących przepisów prawa i ich własnej wykładni, opisane działanie inwestora.
W powyżej opisanym stanie faktycznym sprawy Wojewoda Łódzki, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia stwierdził, że inwestor udzielił odpowiedzi na oba wezwania. Mimo to, organ I instancji bez zawiadomienia inwestora o treści art. 79a § 1 k.p.a., wydał decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem Wojewody okoliczność ta miała znaczenie dla sprawy, bowiem ewentualne udzielenie odpowiedzi przez inwestora na zawiadomienie z art. 79a § 1 k.p.a., zapobiega sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać. Następnie Wojewoda wskazał, że udzielenie odpowiedzi na postanowienie ma fundamentalne znaczenie dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Wojewoda dodał, że zawiadomienie z art. 79a § 1 k.p.a. dokonane jedynie przez organ II instancji stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.).
Na podstawie powyższej argumentacji organ II instancji uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ I instancji przepisów proceduralnych, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, co wymaga uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. konieczne jest łączne spełnienie dwóch, wskazanych w tym przepisie, przesłanek, to jest decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Natomiast w kontrolowanej sprawie Wojewoda, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych, zaniechał jednocześnie zbadania czy w sprawie ziścił się drugi z warunków zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Wspomnianego "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" nie sposób bowiem wyprowadzić z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy, co sam zresztą podkreśla, w żaden sposób nie odniósł się do meritum sprawy, nie ocenił zgromadzonego materiału dowodowego, nie ocenił wydanej przez organ I instancji decyzji, a w szczególności nie odniósł się do powołanych przez organ I instancji przyczyn wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. Podczas gdy, dla zastosowania instytucji decyzji kasacyjnej, istotne znaczenie dla sprawy nie powinno się sprowadzać do naruszenia przez organ I instancji przepisów proceduralnych, ale to konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy powinien mieć istotny wpływ na, wzruszone w tym trybie, rozstrzygnięcie.
Z wyjaśnień organu II instancji nie wynika także, czy w sprawie doszło do zaistnienia braków w toku postępowania dowodowego, a jeśli tak - to na czym one ewentualnie polegają, a ponadto, czy braków tych nie sposób było wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Podkreślić ponownie należy, że konieczność uzupełnienia, jedynie w niewielkim zakresie, postępowania dowodowego (przez przeprowadzenie określonych dowodów) mieści się w kompetencjach organu odwoławczego rozpoznającego sprawę w wyniku odwołania. Jednakże wobec ujawnionego zaniechania Wojewody, w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaskarżona decyzja jest co najmniej przedwczesna i jako taka wymyka się spod sądowej kontroli legalności.
Wobec powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 2 k.p.a. - i jako taka podlegała uchyleniu przez Sąd.
W tych warunkach, bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy pozostawały wytyczne organu odwoławczego dla organu I instancji.
Natomiast w zakresie zarzutów stawianych decyzji I instancji przez skarżącego należy przypomnieć, iż Sąd w niniejszej sprawie, co do zasady nie wypowiada się w przedmiocie merytorycznego rozstrzygnięcia organów, a jedynie bada zasadność zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.
Z tych względów Sąd, stwierdzając uchybienia regułom procedury administracyjnej określonym w art. 138 § 2 k.p.a., uwzględnił sprzeciw na podstawie art. 64e w zw. z art. 151a § 1 p.p.s.a. i uchylił zaskarżoną decyzję.
Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania sądowego.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło