II SA/Łd 2018/01

Dnia 6 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Rosińska, p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. i W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatowego w R. z dnia [...] Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawo- mocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ("Dz.U. z 1994r., Nr 89, poz. 414 ze zm.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ("tekst jednolity Dz.U. Nr 9 z 1980r., poz. 26") Starosta Powiatowy w R. zezwolił I. W. na wejście na teren nieruchomości, stanowiącej własność M. i W. W., położonej w R., przy ul. A 34, w celu wykonania robót budowlano-remontowych, polegających na osuszeniu ścian – północnej i wschodniej budynku mieszkalnego, należącego do wnioskodawczyni, przez wykonanie wykopu, ułożenie izolacji pionowej, zasypanie wykopu i uporządkowanie terenu. Orzeczenie powyższe wydane zostało po rozpoznaniu wniosku I. W., złożonego w dniu 20 lipca 2001r., w którym wskazała ona, że organy nie rozstrzygnęły w przedmiocie konieczności osuszenia ścian w poprzednio wydanej, ostatecznej decyzji z dnia [...] Rozstrzygnięciem wspomnianym zezwolono bowiem wnioskodawczyni na wejście na teren nieruchomości skarżących w celu wykonania robót remontowo-budowlanych, polegających na ułożeniu cokołu z płytek klinkierowych, na wysokość 60 cm od powierzchni terenu, na ścianach wschodniej i północnej, należącego doń budynku mieszkalnego, po uprzednim skuciu tynku cyklinowanego na wysokość cokołu, naprawie tynku cyklinowanego w miejscach ubytków i zarysowań na ścianie północnej oraz zachodniej budynku mieszkalnego jak również na malowaniu farbami krzemionowymi tychże tynków z rusztowania, wiszącego na dachu budynku mieszkalnego. Jednocześnie w decyzji tej określono termin wykonania robót (cykl 21 dniowy w okresie od 1 maja 2001r. do 30 lipca 2001r.) oraz obowiązek powiadomienia właściciela nieruchomości sąsiedniej o przystąpieniu do robót i uporządkowania terenu po zakończonych robotach oraz przywrócenia działki skarżących w pasie przy budynku mieszkalnym do stanu sprzed rozpoczęcia robót. Brak zapisu o zezwoleniu na dokonanie osuszenia ścian, pomimo zgłoszenia takiej konieczności w trakcie oględzin, spowodował odmowę udostępnienia nieruchomości przez sąsiadów – M. i W. W., celem dokonania tychże prac. Uzasadniając decyzję z dnia [...] Starosta Powiatowy w R. podniósł, iż stanowi ona uzupełnienie decyzji z dnia [...], bowiem warunkiem wstępnym wykonania robót remontowych elewacji, naprawy tynku i ułożenia cokołów na ścianach północnej i wschodniej jest ich osuszenie. Ponieważ zaś sąsiedzi nie wyrażają na to zgody, ze względu na brak zapisu dotyczącego osuszenia ścian w poprzedniej decyzji, przeto zezwolono inwestorce na dokonanie tychże robót. Termin zakończenia wszystkich robót remontowo-budowlanych określono na dzień 30 września 2001r., wskazując jednocześnie, iż pozostałe warunki wykonania robót określono w decyzji z dnia [...]. Odwołanie od powyższego orzeczenia złożyli M. i W. małżonkowie W., wnosząc o jego uchylenie. Wskazali, iż decyzja narusza ich prawa właścicielskie nadmiernie, zezwalając inwestorce na rozkopanie należącego do nich terenu, nie określając kryteriów technicznych robót, które mają zostać wykonane. Wskazali też, że orzeczenie z dnia [...] zostało już zrealizowana, przeto kolejną ingerencję w przysługujące im prawo własności, uznają za przejaw rażącej niekompetencji urzędniczej. Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu podniósł, iż konieczność osuszenia zawilgoconych ścian budynku mieszkalnego potwierdza nadesłana przez inwestorkę opinia Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w C.. Z ustaleń poczynionych uprzednio wynika natomiast, iż sąsiedzi – M. i W. W. nie wyrażają zgody na skorzystanie z ich nieruchomości, celem wykonania prac remontowych przez sąsiadkę. Ponieważ zaskarżona decyzja stanowi "niejako uzupełnienie decyzji" z dnia [...], przeto zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo zostały ustalone przesłanki z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż podczas oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu 15 grudnia 2000r. bezspornie ustalono potrzebę remontu i negatywne stanowisko sąsiadów w kwestii udostępnienia inwestorce ich nieruchomości, dla jego dokonania. Skargę na opisaną wyżej decyzję złożyli M. i W. małżonkowie W., przytaczając argumentacje podniesioną uprzednio w odwołaniu. Podnieśli nadto, iż teren ich własności traktowany jest jako "obszar pustynny", który można dowolnie rozkopać i zasypać, na życzenie sąsiada, bez określenia kryteriów tychże czynności. Wskazali, iż na terenie ich posesji, przy granicy działek przebiega linia energetyczna, umiejscowiona 70 cm pod ziemią, co powinno być brane pod uwagę, przy wykonywaniu robót. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, wywodząc jak w zaskarżonej decyzji. Również pełnomocnik uczestniczki postępowania, podczas rozprawy w dniu 6 maja 2004r., zażądał oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jeżeli zaś jest to niezbędne dla załatwienia sprawy, przewidziane ustawą środki stosuje się w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów, wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga (art. 135 p.s.a.) Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Podkreślenia w szczególności wymaga, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie zostały wydane w trybie art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., jako uzupełnienie decyzji, lecz jako nowa decyzja merytoryczna, rozstrzygająca wniosek I.W. z dnia 20 lipca 2001r. Faktem jest, że podczas oględzin nieruchomości, przeprowadzonych w dniu 15 grudnia 2000r. inwestora zgłaszała potrzebę osuszenia ściany (wschodniej), choć żądanie takie nie zostało sformułowane we wniosku z dnia 19 czerwca 2000r., załatwionym decyzją z dnia [...] Skoro zatem I. W. w terminie 14 dni od otrzymania wspomnianej decyzji nie wystąpiła o jej uzupełnienie w trybie przywołanego już art. 111 § 1 k.p.a., wystąpienie z nowym wnioskiem w tym przedmiocie, jakkolwiek dopuszczalne, wiązało się z koniecznością przeprowadzenia postępowania, w celu ustalenia istnienia przesłanek z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.). Nie wykluczało to rzecz jasna z jednej strony oparcia się na materiale dowodowym zgromadzonym w poprzedniej sprawie, z drugiej wszakże nie mogło wyłącznie do niego się ograniczać. Tymczasem organ pierwszej instancji, bezpośrednio po wpłynięciu wniosku inwestorki wydał decyzję, którą potraktował jako "uzupełnienie" i jednocześnie modyfikację (w zakresie terminu) poprzednio wydanego orzeczenia. Taka kompilacja była nieuprawniona, zaś ograniczenie się do odesłań do decyzji z dnia [...] sprawiło, że w istocie orzeczenie z dnia [...] nie posiada wszystkich koniecznych elementów, wymaganych przez normę art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego (w zakresie warunków korzystania z sąsiedniej nieruchomości). Ponadto takie załatwienie sprawy pozbawiło skarżących możliwości obrony ich interesów w toczącym się postępowaniu, co stanowi naruszenie art. 7, 10 § 1 k.p.a. Trudno też odmówić racji argumentom zawartym w skardze, że wydanie orzeczenia nie zostało poprzedzone zgromadzeniem materiału dowodowego, niezbędnego dla prawidłowej oceny zasadności wniosku inwestorki. Jak bowiem wynika choćby z pisma I. W. z dnia 30 sierpnia 2001r., osuszenie ścian nie było konieczne dla dokonania robót, opisanych w decyzji z dnia [...], bowiem roboty te zostały de facto wykonane. Rozważenia wymagała także, podnoszona przez skarżących w odwołaniu, kwestia zabezpieczenia podczas prac "infrastruktury", tj. kabla energetycznego, przebiegającego w pobliżu wzniesionego w granicy budynku. Wskazać należy również, iż organ II instancji, dokonując samodzielnie ustaleń w przedmiocie niezbędności wejścia na sąsiednią nieruchomość, na podstawie załączonej w toku postępowania odwoławczego opinii Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością A z siedzibą w C., naruszył zasadę dwuinstancyjności, określoną w art. 15 k.p.a. W całości bowiem przeprowadził postępowanie dowodowe, celem ustalenia istnienia jednej z przesłanek, określonych w art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, warunkujących skorzystanie z sąsiedniej nieruchomości,. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej uchybienia proceduralne, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.s.a. w zw. z art. 135 p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją orzeczenie Starosty Powiatowego w R. z dnia [...]. W oparciu o treść art. 152 p.s.a., rozstrzygnięto o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Z uwagi zaś na fakt, że skarżący reprezentowani byli przez pełnomocnika, będącego adwokatem, który nie złożył wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, nie orzekano w tym przedmiocie, uznając roszczenie o zwrot tychże kosztów za wygasłe. (art. 210 § 1 p.s.a.)