II SA/Łd 204/17

Dnia 27 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant st. asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 roku sprawy ze skargi K. K. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora Politechniki [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz K. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS II SA/Łd 204/17 U Z A S A D N I E N I E Pismem z dnia 11 stycznia 2017 r. K. K zwrócił się do Rektora Politechniki [...] z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych (imion, nazwisk oraz danych adresowych) członków komisji rekrutacyjnej Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki [...] z dnia [...] r., która wydała decyzję [...] oraz dane członków uczelnianej komisji rekrutacyjnej z dnia [...] r., która wydała decyzję [...] z uwagi na wezwanie Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., IV Wydział Karny. Decyzją z dnia [...] r. Rektor Politechniki [...], działając na podstawie art. 104 i art. 107 k.p.a. i art. 1 ust. 2 oraz art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 922), odmówił udostępnienia danych osobowych pracowników [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że co do zasady przetwarzanie danych osobowych na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. W rozumieniu ustawy w pojęciu przetwarzania danych mieści się również pojęcie ich udostępniania. Rektor [...] zwrócił uwagę, że załączone do wniosku wezwanie Sądu Rejonowego nie zawiera żadnych szczegółów, które mogą potwierdzić, że zadośćuczynienie wezwaniu Sądu nastąpi poprzez przekazanie informacji o pracownikach Politechniki [...]. Ponadto organ ustalił, że postępowanie o wskazanej sygnaturze zostało zakończone w roku 2015 i obecnie nie toczy się. Mając na uwadze powyższe organ uznał, że nie ma żadnych podstaw prawnych, aby udostępnić dane osobowe pracowników, zwracając jednocześnie uwagę, że imiona i nazwiska członków komisji rekrutacyjnych są zawsze wymieniane w treści decyzji przesyłanych wnioskodawcy. W dniu [...] r. K.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponosząc, że dane osobowe są niezbędne, aby przeprowadzić postępowanie przed sądem karnym. Według jego oceny osoby, o których dane występuje mogły naruszyć jego dobra prawnie chronione. Wskazał również, że na decyzji wydziałowej nie ma imion członków komisji. Decyzją z dnia [...] r. Rektor Politechniki [...], działając na podstawie art. 207 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2015 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r., poz. 1842) w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, uchylił decyzję własną z dnia [...] r. w części dotyczącej odmowy udostępnienia imion członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...], która wydała decyzję z dnia [...] r., [...] i wskazał, że w/w decyzja została wydana przez komisję w następującym składzie: A. S. -M., M. B., G. B., A. M., M. N., J. P. -K., J. S., J. S., M. S., w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że w decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...]rzeczywiście nie podano imion członków komisji, ograniczając się jedynie do podania tych imion w odniesieniu do przewodniczącego i wiceprzewodniczącego (imiona i nazwiska oraz stanowisko służbowe podane w formie pieczęci służbowej). Tym samym Rektor postanowił przychylić się do wniosku o udostępnienie danych w tym zakresie, skoro wnioskodawca był adresatem przedmiotowej decyzji. Brak zatem podstaw do ograniczania wnioskodawcy w zakresie podania pełnego składu komisji. Jednocześnie Rektor uznał, że w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W przywołanym akcie prawnym brak jest podstawy do udostępnia danych osobowych zgodnie z wnioskiem. Po pierwsze, w decyzji Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej [...] nr [...] z dnia [...] roku są podane imiona i nazwiska członków komisji. Z tego względu wniosek o ich udostępnienie jest bezprzedmiotowy. Po wtóre, aktualny pozostaje argument, że nie toczy się żadne postępowanie karne, które uzasadniałoby udostępnienie danych osobowych. Ponadto wszelkie naruszenia prawa związane z wydaniem decyzji administracyjnych podlegają stwierdzeniu w toku administracyjnego postępowania instancyjnego, a w dalszej kolejności w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wnioskodawca z tych trybów mógł skorzystać w przewidzianych przez prawo terminach. Stąd też dochodzenie jakichkolwiek roszeń przed sądem cywilnym czy też karnym, jak wskazuje we wniosku wnioskodawca, należy potraktować jako prywatną inicjatywę wnioskodawcy. Z tego punktu widzenia fakt, że osoby, przeciwko którym wnioskodawca chce podjąć kroki prawne są pracownikami Uczelni, jest okolicznością indyferentną. Okoliczności te nie tworzą bowiem po stronie Uczelni jako pracodawcy żadnych obowiązków wobec adresata decyzji administracyjnych. Pracodawca jest bowiem zobowiązany do ochrony danych osobowych swoich pracowników, więc dane, jakie są niezbędne wnioskodawcy do realizacji jego prywatnych interesów musi on pozyskać w inny, dostępny przez prawo sposób. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. K. podniósł, że dane osobowe takie jak imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer PESEL członków komisji rekrutacyjnych są niezbędne do przedłożenia w sądzie karnym. W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki [...], reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Rektora Politechniki [...] z dnia [...] r., którą uchylił decyzję własną z dnia [...] r. w części dotyczącej odmowy udostępnienia imion członków Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...], która wydała decyzję z dnia [...] r., [...] i udostępniająca imiona i nazwiska członków komisji, w pozostałym zakresie utrzymująca w mocy decyzję o odmowie udostępnienia danych osobowych. Dokonując analizy sprawy tut. Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Rektora Politechniki [..] z dnia [...] r. oraz decyzja ją poprzedzająca z dnia [...] r. zostały wydane w warunkach, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowi fakt, że po rozpoznaniu wniosku o udostępnienie danych osobowych pracowników Politechniki [...] została wydana decyzja z dnia [...] która oparta została na art. 104 i art. 107 k.p.a. i art. 1 ust. 2 oraz art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 922). Wyjaśnienia zatem wymaga, że obowiązek wydania decyzji administracyjnej musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, gdyż podstawy prawnej wydania decyzji administracyjnej nie można domniemywać. Stwierdzenie zawarte w art. 104 § 1 k.p.a., że załatwienie sprawy następuje przez wydanie decyzji, odnosi się tylko do sytuacji, gdy z mocy przepisów prawa materialnego załatwienie sprawy powinno nastąpić w tej formie prawnej. Decyzja administracyjna wydana w sprawie, której załatwienia w formie decyzji prawo nie przewiduje, jest decyzją wadliwą - wydaną bez podstawy prawnej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 1999 r., I SA 1658/98, przepis art. 104 k.p.a. nie może stanowić samoistnej podstawy do wydania decyzji administracyjnej, bowiem określa on jedynie formy załatwienia sprawy toczącej się przed organem administracji. Taką podstawę może stanowić przepis prawa materialnego. Rektor Politechniki [...], wydając decyzję o odmowie udostępnienia danych osobowych, powołał się na art. 1 ust. 2 i art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych. Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Nie ulega wątpliwości, że rektor szkoły wyższej jest administratorem danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 7 ustawy o ochronie danych osobowych, nie oznacza to jednak, że kwestie dotyczące przetwarzania danych osobowych przez ten podmiot, w tym udostępnienia czy odmowy udostępniania danych osobowych, rozstrzygane są w formach przewidzianych dla postępowania administracyjnego. Ustawa określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych (art. 2 ust. 1). Co prawda w treści art. 22 ustawy o ochronie danych osobowych wskazano, że postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, to jednak w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie jedynie do postępowania w sprawach dotyczących ochrony danych osobowych, które prowadzone jest przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, za czym przemawia chociażby tylko usytuowanie przepisu. W kwestii tej wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 19 kwietnia 2000 r., II SA 2619/99 (Wokanda Nr 7 z 2000 r., poz. 43) stwierdził jednoznacznie, że z rozdziału 2 ustawy o ochronie danych osobowych wynika, że jedynym organem ochrony danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, który jest upoważniony z urzędu lub na wniosek osoby zainteresowanej m.in. do nakazania administratorowi danych - w drodze decyzji - przywrócenia stanu zgodnego z prawem przez uzupełnienie, uaktualnienie, sprostowanie, udostępnienie lub nieudostępnienie danych osobowych. Generalne odesłanie do przepisów k.p.a., według których prowadzi się postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie o ochronie danych osobowych dotyczy postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, a nie przez administratora danych, gdyż art. 22 ustawy nie znalazł się w jej przepisach ogólnych, mających zastosowanie do całego aktu normatywnego. Również w doktrynie wskazuje się, że administrator danych, udostępniając je innym osobom lub podmiotom lub odmawiając ich udostępnienia nie działa według przepisów procedury administracyjnej, nie wydaje decyzji administracyjnej ani innego rozstrzygnięcia przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego (vide: A. Kisielewicz, Ochrona danych osobowych w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, Glosa Nr 2 z 2001 r., s. 36). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że Rektor Politechniki [...] nie miał umocowania wynikającego z ustawy o ochronie danych osobowych do wydania decyzji administracyjnej, rozumianej jako indywidualny akt administracyjny zewnętrzny, o odmowie udostępnienia danych osobowych. Skoro zatem decyzja z dnia [...] r. wydana została bez podstawy prawnej, wydając decyzję z dnia [...] r. Rektor Politechniki [...] dopuścił się rażącego naruszenia prawa, co obligowało Sąd do stwierdzenia nieważności obu decyzji. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Rektora Politechniki [...] z dnia [...] r. i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] r. jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. jak w pkt 2. A.B.