II SA/Łd 204/18
WyrokWSA w Łodzi2019-10-29
Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Paweł Kowalski, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, wydana po uchyleniu przez WSA poprzedniej decyzji SKO, została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Miało to miejsce, ponieważ decyzja SKO, która została utrzymana w mocy przez organ I instancji, została wydana w oparciu o inną decyzję SKO, która następnie została uchylona prawomocnym wyrokiem sądu. W związku z tym, organ odwoławczy powinien był rozpatrzyć odwołanie M. K. od decyzji Burmistrza B. z dnia [...] zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wcześniejszego wyroku WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na odkrywkowej eksploatacji kruszywa naturalnego. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, wskazując na niezgodność przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (mpzp) oraz braki w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO, organ I instancji wydał nową decyzję odmawiającą określenia środowiskowych uwarunkowań, a SKO ponownie utrzymało ją w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację mpzp.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2019 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza B. dnia [...] roku znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej M. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR
Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...], znak: [...], odmawiającą po ponownym rozpatrzeniu wniosku M. K. określenia środowiskowych uwarunkowań na realizację planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "odkrywkowa eksploatacja kruszywa naturalnego - piasku ze złoża [...], zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...].
Kolegium wyjaśniło, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) i pkt 6, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 2, art. 84 ust. 2 oraz art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r., poz. 1405) – zwanej dalej: "u.u.i.ś" – a także § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) w związku z art. 104 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania, w tym postępowania z udziałem społeczeństwa, przedstawił treść protestów wniesionych przez społeczeństwo i strony postępowania. Następnie przytoczył zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp). Na podstawie przedłożonego przez wnioskodawczynię raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko (raport) oraz opinii i wyjaśnień projektanta zagospodarowania przestrzennego organ I instancji i uznał, że planowane przedsięwzięcie wykracza poza teren przeznaczony do eksploatacji złoża o symbolu 28.32.PG, zajmując przez planowane zwałowisko nadkładu tereny do tego nie przeznaczone w mpzp, jak w części tereny o oznaczeniu: 28.34.ZL. Niezgodność powyższa wynika wyraźnie z załącznika nr l do raportu. Nadto organ ten stwierdził, że raport wykazuje się brakami merytorycznymi, tj. nieprzedstawieniem przez wnioskodawcę wariantów realizacji inwestycji, mimo dwukrotnego wzywania przez organ. W związku z powyższym raport ten nie może stanowić podstawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Organ I instancji wskazał, że w mpzp nie przewidziano uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, na wylesienie z symbolu 28.33.R ani zapisów zezwalających w jednostkach planistycznych oznaczonych symbolem "RM" i "R" na tego typu gospodarowanie jak zaplanowano w raporcie. Następną niezgodnością przedsięwzięcia z postanowieniami mpzp według organu I instancji jest okoliczność, iż mimo wezwań do uzupełnienia raportu wnioskodawca nie dostarczył warunków od zarządcy drogi określających dostępność komunikacyjną dla inwestycji do drogi powiatowej 1321E.Kolejna niezgodnością z mpzp jest zdaniem organu niezachowanie w projekcie pasa ochronnego wokół słupów energetycznych w promieniu 5 m od słupa w istniejącym poziomie terenu oraz niewzięcie pod uwagę protestów zakładu energetycznego A Odział Ł.-Teren. Z uwagi na powyższe organ I instancji uznał, że został naruszony art. 80 ust. 2 u.u.i.ś.
Następnie organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji M. K. zarzuciła naruszenie:
- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez zignorowanie wytycznych Kolegium z decyzji z dnia [...], znak: [...], poprzez przyjęcie za powody wydania decyzji negatywnej brak uwzględnienia w raporcie wymogu zachowania pasa ochronnego o promieniu minimum 5 m licząc od osi słupa w istniejącym terenie od linii energetycznej 15 kV oraz brak uzyskania warunków od zarządcy drogi określających dostępność komunikacyjną dla inwestycji do drogi powiatowej 1321 E;
- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie się od obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, tj. pozbawiony warunków od zarządcy drogi określających dostępność komunikacyjną dla inwestycji do drogi powiatowej 1321E, w sytuacji gdy ów brak jest efektem opieszałości organu i nie jest efektem działania bądź zaniechania strony;
- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w szczególności przez bezzasadne przyjęcie, iż w projekcie nie został zachowany pas ochronny wokół słupów energetycznych w promieniu min. 5 m od słupa w istniejącym poziomie terenu oraz nie zostały wzięte pod uwagę protesty A S.A. Oddział Ł.-Teren, w sytuacji gdy w raporcie o oddziaływaniu na środowisko na str. 40 kwestia ta została omówiona, jak również poprzez uznanie, że strona nie wskazała wariantu alternatywnego inwestycji, podczas gdy przeczy temu materiał dowodowy, a także poprzez niewłaściwą interpretację miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co w konsekwencji spowodowało dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego;
- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej decyzji przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności raportowi i nie wykazał przyczyn uznania, iż cechuje się on brakami merytorycznymi i nie wykazał w jakim zakresie jest on nierzetelny, niespójny lub niejasny;
- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy państwowej, w szczególności poprzez wydanie decyzji merytorycznej, pomimo ustnych zapewnień ze strony organu, że wstrzyma się z tym do czasu uzyskaniu stanowiska Starosty Powiatowego zgody na transport drogami powiatowymi;
- art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.u.i.ś. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten wymaga dla ważności raportu, wskazania wariantu alternatywnego dla inwestycji, co prowadziłoby do absurdum i byłoby sprzeczne z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym. W uzasadnieniu odwołania dodatkowo podniesiono, że obszar na którym udokumentowano złoże kruszywa planowanego do wydobycia położone jest na obszarze oznaczonym w raporcie jako 28.32.PG. Część złoża znajduje się na obszarze oznaczonym jako 28.34.ZL, który - jak twierdzi wnioskodawczyni w odwołaniu - pozostanie poza obszarem objętym eksploatacją. W odwołaniu podkreśliła również, iż nie planuje wydobycia na działkach oznaczonych symbolem R i RM. W związku z tym jej zdaniem nie ma niezgodności pomiędzy planowanym przedsięwzięciem a ustaleniami mpzp.
Kolegium przytoczyło następnie treść art. 80 ust. 1 u.u.i.ś. i wskazało, że z załączonych akt sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wymienionym w § 3 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71).
Dalej organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że wnioskiem z dnia 30 kwietnia 2014 r. M. K. wystąpiła do Burmistrza B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia pn. "eksploatacja kruszywa naturalnego [...] w miejscowości N., gmina B., powiat [...], w obrębie działek o nr ewidencyjnych: [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji, po uzyskaniu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Ł. (postanowienie z dnia [...]) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (pismo z dnia 2 lipca 2014 r.) nałożył na wnioskodawczynię obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz ustalił zakres raportu o oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 66 u.u.i.ś. W dniu 3 lipca 2015 r. wnioskodawczyni przedłożyła organowi I instancji raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia. Pismem z dnia 20 lipca 2015 r. M. K. zmieniła nazwę planowanego przedsięwzięcia prosząc o operowanie nową nazwą przedsięwzięcia: "odkrywkowa eksploatacja kruszywa naturalnego piasku ze złoża [...] zlokalizowanego na działce nr ew. [...] i [...]. Pismem z dnia 29 lipca 2015 r. organ I instancji wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia raportu o dokładne opisanie wariantów realizacji inwestycji, informując, że wariant zerowy nie jest traktowany jako wariant realizacyjny oraz o podanie dokładnego i rzetelnego opisu transportu urobku z kopalni do klientów. W dniu 9 września 2015 r. organ ponownie wezwał wnioskodawczynię do uzupełnienia raportu o dokładne opisanie wariantów realizacji inwestycji, przytaczając orzeczenia sądów na potwierdzenie, że wariant zerowy nie jest traktowany jako wariant realizacyjny oraz do przedłożenia zgody Starosty Powiatowego w R. na transport drogami powiatowymi.
Kolegium wyjaśniło następnie, że przedmiotowe działki objęte są ustaleniami obwiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej B. z dnia [...] w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., fragment obszaru wsi N. (Dz. Urz. Woj. [...] [...], poz. [...]) - zwanego dalej: mpzp. Zgodnie z jego zapisami działki objęte wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia położone są w jednostce urbanistycznej oznaczonej symbolem 28.32.PG, określonej jako obszary i tereny górnicze obejmując cały jej teren oraz we fragmencie w jednostce oznaczonej symbolem "28.34.ZL", określonej jako tereny leśne. Z mapy ewidencyjnej załączonej do przedłożonego przez wnioskodawczynię raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, na której zaznaczono m.in. granice planowanego przedmiotowego przedsięwzięcia wynika, iż w niewielkim fragmencie obejmuje on również zaznaczone na tej mapie użytki leśne, ujęcie w ewidencji gruntów symbolem "Ls IV". Jednocześnie z załączonej do akt sprawy kopii rysunku ww. obowiązującego mpzp wynika, że teren jednostki planistycznej o symbolu "28.34.ZL" pokrywa się całkowicie z obszarem ujętym w ewidencji gruntów jako użytki rolne o symbolu "Ls IV". Powyższe zestawienie faktów jednoznacznie wskazuje, że obszar planowanego przedsięwzięcia obejmuje fragment terenu przeznaczonego wg ustaleń ww. mpzp pod lasy o symbolu "28.34.ZL". Zgodnie z zapisami tekstu mpzp teren ten został zdefiniowany następująco: "1) przeznaczenie terenu: lasy ; 2) warunki i zasady zagospodarowania: a) zakaz realizacji budynków, dopuszcza się realizację sieci podziemnej infrastruktury technicznej przy zachowaniu przepisów szczególnych, 3) szerokość dojazdów gospodarczych minimum 5 m". Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1161) – zwanej dalej: "u.o.g.r.l." – przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne następuje wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby - w odniesieniu do gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej dla pozostałych gruntów leśnych.
Organ II instancji zaznaczył, że w rozpatrywanym przypadku fragment terenu planowanego przedsięwzięcia stanowi grunty leśne i obowiązujący mpzp tego nie zmienił. Wręcz przeciwnie, mocą ww. obowiązującego mpzp fragment ten, jak wykazano powyżej jest przeznaczony właśnie na cele leśne. Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, iż złoże kruszywa znajdują się również na terenie przeznaczonym w mpzp pod lasy. Zawartym zatem w odwołaniu twierdzeniom wnioskodawczyni, że teren planowanej inwestycji nie jest w mpzp oznaczony symbolem Ls przeczą przedłożone przez nią uprzednio dokumenty, a mianowicie karta przedsięwzięcia i raport. W tych okolicznościach należy uznać, iż z powyższej przyczyny planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z obowiązującym ww. mpzp. Ponieważ wniosek o wydanie decyzji określił teren planowanego przedsięwzięcia jako całości, dlatego w niniejszej decyzji oraz w decyzji organu I instancji musiał zostać potraktowany w ten sposób. Z powyższych względów przy wydawaniu decyzji nie można było odnieść się jedynie do części terenu przedsięwzięcia niezgodnej z mpzp.
Kolegium wskazało również, że w przypadku wykazanej niezgodności przedsięwzięcia z mpzp odstępuje się od procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z tym skład organ odwoławczy nie uznał za konieczne analizowania pozostałych przytoczonych powyżej podstaw wskazanych przez organ I instancji jako przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego złożyła M. K., zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.:
1. art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie się od obowiązku wyczerpującego zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak rozważenia, czy planowane przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i ograniczenie się jedynie do oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;
2. art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała postać oceny dowolnej, w szczególności poprzez wywiedzenie skutków przypisanych sprzeczności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by istniała sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a co najwyżej jego niezgodność;
3. art. 104 § 2 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uchylenie się od obowiązku rozpoznania całości sprawy i brak odniesienia się w zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, z jednoczesnym ograniczeniem się od ustalenia "niezgodności" planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy organ winien ocenić wszystkie kwestie podniesione w zarzutach zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji;
4. art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy państwowej;
II. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 3 u.u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie, w konsekwencji czego sprowadzono ocenę nienaruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez planowane przedsięwzięcie do oceny jego zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy ustawa wyraźnie rozróżnia te dwa kryteria ocen, zaś w niniejszej sprawie kryterium oceny planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest jego nienaruszenie, tj. brak działania sprzecznego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie jak przyjął organ - jego "niezgodność".
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej odwołał się do art. 80 ust. 3 u.u.i.ś. oraz do treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 379/17, a następnie stwierdził, że organy obu instancji winny ustalić, czy planowane przedsięwzięcie nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Konieczne jest zatem ustalenie, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazuje wydobywania kopalin ze złóż znajdujących się na terenach oznaczonych symbolem 28.32.PG oraz 28.34.ZL. Z zaskarżonej decyzji wynika jedynie, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, przy czym organ II instancji nie wskazał, czy planowane przedsięwzięcie narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zakazuje wydobywania kopalin) czy jedynie nie przewiduje w sposób wyraźny takiej możliwości na przedmiotowych terenach.
Pełnomocnik skarżącej podniósł, że w doktrynie przyjmuje się, że do naruszenia ustaleń planu dochodzi m.in. wówczas, gdy w planie zawarty jest bezpośredni zakaz wydobycia kopalin. W przedmiotowej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje bezpośredniego zakazu wydobywania kopalin na terenach określonych symbolami 28.32.PG oraz 28.34.ZL, a zatem nie sposób uznać, że planowana inwestycja narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym uznać należy, że organ II instancji uchybił obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, albowiem nie ustalił, czy w przedmiotowej sprawie istnieje naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ograniczył się jedynie do stwierdzenia niezgodności przedsięwzięcia z planem zagospodarowania.
Nadto, zdaniem pełnomocnika skarżącej, organ dopuścił się przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, albowiem utożsamił brak przewidywania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na terenach o symbolu 28.32.PG oraz 28.34.ZL inwestycji takiej jak planowana z zakazem prowadzenia na tych terenach planowanego przedsięwzięcia, co stanowi istotne nadużycie interpretacyjne.
Ponadto organ odwoławczy winien pochylić się nad wszystkimi zarzutami podniesionymi w odwołaniu, czego nie uczyniono, ograniczając się do ustalenia kwestii zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co nota bene zostało wykonane nieprawidłowo, na co skarżąca zwróciła uwagę w wywiedzionej argumentacji.
Mając powyższe na uwadze pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wyjaśniło, że ustalenia obowiązującego mpzp istotnie nie zawierają jednoznacznego zakazu realizowania na przedmiotowym terenie leśnym inwestycji polegających na odkrywkowym wydobywaniu kopalin ze złóż. Jednakże nawet z przytoczonego w skardze orzecznictwa wynika, że sprzeczność inwestycji z mpzp może polegać nie tylko na jej sprzeczności z jednoznacznym zakazem jej realizacji zawartym w tekście mpzp. Jak wskazuje powoływany art. 7 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w mpzp oraz w przepisach odrębnych. Takim przepisem odrębnym jest ustawa ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jak wskazano w zaskarżonej decyzji zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.g.r.l. przeznaczenie gruntów leśnych na cele nieleśne następuje wyłącznie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego po uzyskaniu zgody Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa lub upoważnionej przez niego osoby - w odniesieniu do gruntów leśnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub zgody marszałka województwa wyrażanej po uzyskaniu opinii izby rolniczej dla pozostałych gruntów leśnych. Zgodnie z art. 4 pkt 6 u.o.g.r.l., przez "przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne" rozumie się "ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych". Jak wskazano w zaskarżonej decyzji, fragment terenu planowanego przedsięwzięcia stanowi grunty leśne i obowiązujący mpzp tego nie zmienił. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, iż działalność planowanego przedsięwzięcia nie polega na leśnym sposobie użytkowania gruntów leśnych. W przedmiotowym przypadku niezgodność i zarazem sprzeczność planowanego przedsięwzięcia z mpzp i jednocześnie z ww. przepisami odrębnym polega na tym, iż w opisanych okolicznościach sprawy obowiązujący mpzp nie dopuszcza na przedmiotowym terenie leśnym prowadzenia działalności nieleśnej polegającej na wydobywaniu kopalin, jak też nie zmienia przeznaczenia terenu leśnego na cele nieleśne w trybie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dodatkowo Kolegium wskazało na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2017 r., poz. 788), który stanowi, że w lasach zabrania się rozkopywania gruntu.
Organ II instancji wyjaśnił nadto, że w rozpatrzonej zaskarżoną decyzją sprawie wykazano wprawdzie niezgodność przedmiotowego przedsięwzięcia z mpzp, co nie świadczy automatycznie o niesprzeczności przedsięwzięcia z mpzp w rozumieniu art. 80 ust.3 u.u.i.ś. Jednakże zdaniem Kolegium w przytoczonym w decyzji całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych planowane przedsięwzięcie polegające na prowadzeniu działalności odkrywkowego wydobycia kopalin na terenie leśnym (oznaczonym w ten sposób w mpzp, w ewidencji gruntów oraz wynikającym z przepisów odrębnych - ustawy o ochronie gruntów rolnych i ustawie o lasach) jest sprzeczna z mpzp.
Co do pozostałych zarzutów Kolegium wyjaśniło, że w przypadku niezgodności lub sprzeczności przedsięwzięcia z mpzp odstępuje się od procedury oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W związku z tym nie analizowano pozostałych przesłanych dla określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.
Na tej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Na wstępie należy wskazać, ze sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "p.p.s.a". Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że decyzją z dnia [...] Burmistrz B. odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "odkrywkowa eksploatacja kruszywa naturalnego – piasku ze złoża [...], zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...]. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca M. K. Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wnieśli: T. K., A. P. i A. S. Uwzględniając skargi WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 531/16 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu powołanego wyroku tutejszy Sąd wskazał, że jedynym powodem zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. było niewyjaśnienie w dostateczny sposób zakresu terytorialnego projektowanego przedsięwzięcia. Sąd orzekł, że inwestor wskazał teren przedsięwzięcia na mapie załączonej do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej jako obejmujący tylko cześć północną terenu działki nr [...], a więc o przeznaczeniu określonym symbolem 28.32.PG. Zdaniem Sądu, analiza dokumentacji przedłożonej przez inwestora, a w szczególności konfrontacja jej z częścią graficzną miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może budzić wątpliwości, czy obszar lokalizacji złoża częściowo nie obejmuje także terenu oznaczonego w planie symbolem 28.34.ZL. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że okoliczność ta wymagała wyjaśnienia, jednak stwierdził, że nie uzasadniało to zastosowania w tej sprawie art. 138 § 2 K.p.a. Wyjaśnienie tej kwestii nie wymaga jednak prowadzenia rozbudowanego, skomplikowanego i czasochłonnego postępowania wyjaśniającego i mogło nastąpić w trybie art. 136 K.p.a. Bez znaczenia jest przy tym, że to organ I instancji jest dysponentem materiałów planistycznych związanych z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
|Ponadto Sąd zaznaczył, że organy obu instancji jednolicie dostrzegły, że inwestor pomimo dwukrotnego wezwania przez organ I instancji,| |
|nie uzupełnił raportu w zakresie wariantu alternatywnego, wskazując, że nie przewiduje innego wariantu przedsięwzięcia niż wariant | |
|proponowany. W ocenie organu I instancji stanowiło to podstawę odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia,| |
|a organ odwoławczy "nie wyprowadził jakiejkolwiek konkluzji z powyższego ustalenia". Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5| |
|ustawy środowiskowej nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym,| |
|że przedsięwzięcie nie będzie realizowane, ponieważ wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie może być uznany za racjonalny wariant | |
|alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy. Oznacza to, że brak przedstawienia w raporcie innego możliwego do realizacji rozwiązania | |
|funkcjonowania projektowanego przedsięwzięcia dyskwalifikuje raport w tym zakresie i nie pozwala uznać go za spełniający wymóg | |
|określony w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej W tym stanie rzeczy, w postępowaniu odwoławczym "zachowała swą aktualność" co | |
|najmniej jedna okoliczność stanowiąca przesłankę odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. | |
|Kasację od powyższego wyroku wniesioną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 | |
|lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2320/17 oddalił. | |
|Organ I instancji, nie czekając do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na kasacyjną decyzję SKO w S. z | |
|dnia [...] nr [...], ponownie rozpatrzył sprawę i wydał nową decyzję, którą Kolegium utrzymało w mocy. Ponowna decyzja Kolegium jest | |
|przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. | |
|W obrocie prawnym pozostają zatem dwie decyzje organu I instancji: z dnia [...] oraz z dnia [...] odmawiające określenia środowiskowych | |
|uwarunkowań na realizację planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "odkrywkowa eksploatacja kruszywa naturalnego - piasku ze złoża [...], | |
|zlokalizowanego na działkach nr ew. [...] i [...], a nadto decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dnia [...], nr [...], utrzymująca | |
|o w mocy decyzję Burmistrza B. z dnia [...], znak: [...]. | |
|Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] wydane zostały na mocy decyzji SKO| |
|w S. z dnia [...]nr [...], która następnie została uchylona przez tutejszy Sąd. To z kolei stanowi o wystąpieniu przesłanki wznowienia | |
|postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. | |
|Sąd w składzie rozpoznającym wniesioną skargę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 | |
|października 2010 r., sygn. akt II GSK 156/06, że pojęcie "w oparciu", użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w | |
|odniesieniu do następnie uchylonej lub zmienionej decyzji, należy rozumieć szeroko, jako związek pomiędzy decyzjami bądź decyzjami i | |
|orzeczeniem sądu administracyjnego stanowiący pewną sekwencję "działań prawnych" organu, zgodnie z logiką których, jedna decyzja lub | |
|orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). W skład tego pojęcia | |
|wchodzą zarówno związki decyzji wynikające wprost z przepisów prawa materialnego, np. zależność decyzji o pozwoleniu na budowę od | |
|decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i zależność (związek o charakterze procesowym) spowodowana | |
|wyeliminowaniem z obrotu prawnego wcześniejszej decyzji kasacyjnej (np. decyzji organu odwoławczego uchylającej decyzję | |
|administracyjną organu pierwszej instancji), na podstawie której i w wykonaniu zaleceń której wydane zostały inne decyzje. | |
|Uwzględniając powyższe rozważania Sąd uznał, że związek kontrolowanych w niniejsze sprawie decyzji z decyzją kasacyjną SKO w S. z dnia| |
|[...] nr [...], jest niewątpliwy. Bez tej decyzji nie zostałyby bowiem podjęte działania zmierzające do ponownego załatwienia tej samej | |
|sprawy. Skoro natomiast decyzja kasacyjna została uchylona prawomocnym wyrokiem, to zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 | |
|pkt 8 K.p.a. Zauważyć przy tym trzeba, że skutkiem tego wyroku jest to, że w mocy pozostała decyzja organu I instancji z dnia [...], a | |
|odwołanie wniesione przez skarżącą od tej decyzji nie zostało rozpatrzone. Ponadto, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., przedmiotowa sprawa | |
|powinna zostać rozpoznana ponownie, wyłącznie przez organ odwoławczy, przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wydanym | |
|wyroku. | |
|W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, uznać należało, że w badanej sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia| |
|postępowania administracyjnego, co uzasadnia uchylenie ocenianych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. | |
|Podzielić należy pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i prezentowany już przez tutejszy Sąd, zgodnie z | |
|którym na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma podstaw, by pojęcie "naruszenia prawa", o jakim mowa w tym przepisie, | |
|ograniczać jedynie do części przesłanek wznowienia postępowania. Naruszenie prawa nie może bowiem być odnoszone tylko do sytuacji, gdy| |
|zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. Przyjąć należy, że każda | |
|podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej | |
|kontroli decyzji. Dotyczy to także podstawy wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., a więc również takiej sytuacji, | |
|gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W | |
|postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się przy tym także takie sytuacje, w których organowi | |
|administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji. Dotyczy to niektórych podstaw wznowienia | |
|postępowania administracyjnego, w tym m. innymi podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Tak więc, w razie stwierdzenia przez | |
|sąd, że kontrolowany akt narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi | |
|podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede | |
|wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego (por. wyroki NSA z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2947/14, z dnia 9 grudnia | |
|2011 r., sygn. akt II OSK 807/11 i z dnia 10 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 1760/14 oraz powołane w tych wyrokach orzecznictwo, | |
|dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, a nadto wyrok WSA w | |
|Opolu z dnia 29 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Op 84/18 – LEX nr 2523667). | |
|Reasumując, Sąd w niniejszej sprawie, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że zarówno decyzja | |
|organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, dającym podstawę do | |
|wznowienia postępowania administracyjnego, które skutkować musiało wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego. W konsekwencji stwierdzonego| |
|naruszenia kontrola legalności ograniczyła się wyłącznie do kwestii procesowych, które Sąd uwzględnił z urzędu. Wskazane naruszenie | |
|prawa czyniło bowiem koniecznym uchylenie decyzji organów obu instancji, a w tej sytuacji zbędne i niecelowe jest badanie zasadności | |
|zarzutów podniesionych przez skarżącą. | |
|W zaistniałej sytuacji należało zatem uchylić decyzje organów obu instancji wydane w wyniku uchylenia przez SKO w S. decyzją z dnia | |
|[...] nr [...] decyzji Burmistrza B. z dnia [...]. znak: [...] się - na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 | |
|K.p.a. | |
|Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. winno zatem wydać decyzję w wyniku rozpatrzenia odwołania M. K. od decyzji Burmistrza B. z dnia | |
|[...] znak: [...] stosując się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku tutejszego Sądu z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/ | |
|Łd 531/16. | |
|O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a. | |
| | |
|M.K. | |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło