II SA/Łd 205/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, Sędziowie : WSA: Barbara Rymaszewska, p.o. Sędziego WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Dominika Janicka, po rozpoznaniu w dniu 26 października 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej E. S.; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz R. S. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 1, 2 i 5 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 4.września 1997r. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst jednolity Dz.U. Nr 120 z 2001r., poz. 1299), po rozpoznaniu wniosku R. S., Starosta Powiatowy w O. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, oznaczonej numerem [...] o powierzchni 0,1106 ha, położonej w O., obręb 10, której współużytkownikami wieczystymi w 4817/215470 części są E. i R. małżonkowie S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 1 ust. 5 wskazanej wyżej ustawy, bowiem jednym ze współużytkowników wieczystych nieruchomości gruntowej pozostaje Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "A" w O., co wyklucza przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Decyzja powyższa przesłana została przez organ I instancji E. i R. małżonkom S. wspólnie, zaś odebrana przez R. S. w dniu 1.października 2002r. W dniu 16.października 2002r. R. S. złożył odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, podnosząc, iż się z nim nie zgadza, bowiem podjęte zostało "na podstawie przepisów z 1997r.", natomiast złożony wniosek dotyczy stanu prawnego obowiązującego "po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.grudnia 2000r.". Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1964r. kodeks postępowania administracyjnego ("tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071") Wojewoda [...] stwierdził, że odwołanie E. i R. małżonków S. od opisanej wyżej decyzji organu I instancji, zostało wniesione z uchybieniem terminu. Po myśli bowiem art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji, o czym odwołujący pouczeni zostali w treści, doręczonego im w dniu 1.października 2002r., orzeczenia. Ponieważ zaś odwołanie złożone zostało przezeń dopiero w dniu 16.października 2002r., zatem stwierdzić należało, iż uczynili to po upływie wskazanego wyżej terminu. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył R. S., podnosząc, iż "postanowienie nie dotyczy zagadnień sprawy". Uchybienie terminu nie zostało zauważone w Starostwie Powiatowym w O., przez co nie mógł złożyć prośby o jego przywrócenie. Na "usprawiedliwienie powstałej sytuacji" wskazał, iż decyzję organu I instancji odebrał na poczcie i był przekonany, iż było to 3.października 2002r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wywodząc jak w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla akt administracyjny w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność wspomnianego aktu administracyjnego w całości lub części. Stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia orzeczenia, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie narusza normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Przede wszystkim podkreślić należy, że procedura administracyjna nie zna tzw. "doręczeń wspólnych". Zgodnie bowiem z treścią art. 40 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1964r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań k.p.a., pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się stronie, co oznacza, iż nie jest dopuszczalne doręczanie ich stronom łącznie (chyba, że jedna z nich została ustanowiona pełnomocnikiem innej). Tymczasem decyzja organu I instancji z dnia 17.września 2002r. (podobnie zresztą jak i zaskarżone postanowienie) doręczona została R. i E. małżonkom S. wspólnie. Nie pozwala to na jednoznaczne ustalenie, do której ze stron orzeczenie wspomniane, faktycznie zostało skierowane. Poza sporem pozostaje natomiast, iż doręczono je R.S. w dniu 1.października 2002r., czego dowodzi jego podpis złożony na pokwitowaniu. Tym samym przyjąć należy, iż doręczenie orzeczenia Starosty [...] z dnia 17.września 2002r. dokonane zostało skutecznie jedynie dla tejże strony, we wspomnianym terminie (podobnie co do zasady Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15.maja 2001r., w sprawie o sygn..akt I SA 2605/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 54139). A contrario nie można uznać, by decyzja organu I instancji doręczona została E. S., a co za tym idzie, w stosunku do niej nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, iż E. S. nie składała odwołania w badanej sprawie. Odwołanie z dnia 16.października 2002r. zostało sporządzone i podpisane jedynie przez R. S.. Z jego treści nie wynika też, by działał on w imieniu współmałżonki, lub też by niepodpisanie odwołania przez innego składającego było jedynie brakiem formalnym (usuwalnym). Zatem orzeczenie o odmowie rozpoznania odwołania E. S. na skutek uchybienia terminowi do jego złożenia, dotknięte jest wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., bowiem skierowane zostało do osoby, która nie składała wspomnianego środka zaskarżenia. Odnosząc się zaś do legalności zaskarżonego postanowienia, w części dotyczącej uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez R. S. podnieść należy, iż we wskazanym zakresie odpowiada ono prawu. Skarżący otrzymał decyzję organu I instancji w dniu 1.października 2002r. Termin do wniesienia odwołania upłynął mu zatem w dniu 15.października 2002r., który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy. Zatem złożenie wspomnianego środka zaskarżenia w dniu 16.października 2002r., uznać należało za spóźnione w rozumieniu art. 134 k.p.a. Tym samym zaskarżone orzeczenie, we wskazanym wyżej zakresie, obowiązującego prawa nie narusza. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.s.a. stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej E. S., w pozostałym zakresie natomiast, po myśli art. 151 p.s.a skargę oddalono, wobec braku uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia. Ponieważ zaś zaskarżone orzeczenie, w części w jakiej stwierdzona została jego nieważność, nie posiada przymiotu wykonalności, przeto brak było podstaw do orzekania w tej materii w oparciu o dyspozycję art. 152 p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z 97 § 2 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), bowiem zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.