II SA/Łd 206/04

Dnia 18 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie: Sędzia NSA Anna Stępień, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe.- Decyzją Nr [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. po rozpatrzeniu odwołania B. M., od decyzji wydanej przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. z dnia [...] znak: [...], odmawiającej przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 9 ust. 2, art. 27 ust. 4, art. 39, art. 43 ust. 3b ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz.U. z 1998r, Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 27 ust. 4 cytowanej ustawy zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. l ustawy. Świadczenie to w przypadku spełnienia ustawowych kryteriów ma charakter obligatoryjny. Z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika zaś, że spełnia on wymogi określone w omawianym wyżej przepisie; jest osobą samotną, bez żadnego własnego źródła dochodu, ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Mimo tego organ I-szej instancji odmówił przyznania świadczenia. Przyczyny jakie wskazuje, nie mogą jednak stanowić wyłącznej podstawy do zastosowania takiego rozstrzygnięcia. Organ powołał się bowiem na art. 39 ustawy o pomocy społecznej, który wszakże w żaden sposób nie uzależnia przyznania zasiłku stałego wyrównawczego, od konieczności zaspokojenia tych potrzeb w pierwszej kolejności, ze strony osób zobowiązanych do alimentacji. Tymczasem tę okoliczność eksponuje Kierownik Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w S., jako podstawową dla uzasadnienia odmowy przyznania wnioskodawcy żądanego zasiłku. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 2 w/w ustawy gmina i powiat, obowiązane do wykonywania zadań pomocy społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej, pomimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub prawnych do zaspokajania tychże potrzeb. Tak więc fakt, że w przypadku B. M. są osoby (trzej synowie), teoretycznie zobowiązane do alimentacji, nie stanowi żadnej podstawy do odmowy przyznania świadczenia, a zwłaszcza świadczenia o charakterze obligatoryjnym, jeżeli zainteresowany spełnia określone kryteria. Przepis art. 43 ust. 3b w/w ustawy, na który powołuje się organ I instancji, dotyczy wyłącznie przypadku gdy osoby, o których mowa w art. 39 w/w ustawy, nie wyrażają zgody na zbieranie danych osobowych. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera jednak jednoznacznych stwierdzeń, pozwalających na ustalenie, co należy zaliczyć do zakresu pojęcia "zbierania danych osobowych". Wg A.Martysza, S.Noteckiego, G.Szpora w Komentarzu do ustawy o pomocy społecznej (Gdańsk 2001 r.), zakres ten dotyczy podania informacji o danych osobowych osób stanowiących z osobą z którą przeprowadza się wywiad środowiskowy, "rodzinę" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Wywiad środowiskowy zaś jest pojęciem szerszym, gdyż zgodnie z art. 43 ust. 3a w/w ustawy dotyczy ustalenia nie tylko sytuacji osobowej, ale również dochodowej i majątkowej. Ustawa o pomocy społecznej nie stanowi również nigdzie o tym, aby obowiązek organu gminy w zakresie przyznawania świadczeń, istniał dopiero wówczas, gdy potrzeby osoby uprawnionej nie zostaną zaspokojone na drodze świadczeń alimentacyjnych, ustanowionych przez Sąd. Zgodzić się należy z poglądem, że świadczenia z pomocy społecznej mają charakter pomocniczy względem innych zabezpieczeń, a więc i względem alimentów, jednak jeżeli nie są ustanowione nie może to stanowić przeszkody w ich przyznaniu. Ponadto wysokość alimentów wliczana jest do ogólnego dochodu osoby zainteresowanej, od którego zależy prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy koniecznym było, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, celem dokonania oceny istniejącego stanu faktycznego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył B. M., podnosząc, iż na rozpatrzenie swej sprawy oczekuje prze wiele miesięcy, nie mając z czego żyć. Jest osobą schorowaną, pozbawioną mieszkania, pozostając na łasce siostry, która udzieliła mu schronienia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji merytorycznej, zawartej w zaskarżonej decyzji. Decyzją Nr [...] z dnia [...], Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S., działając na podstawie art. l ust. l i 3, art. 2a ust. l pkt l, 2 i 3, art.3 pkt.6 i 7, art.27 ust.4 pkt. l i ust.6 pkt. l i 3, art.35a , art.43 ust.l,3 i 6, art.45 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. Nr 64 poz.414 z późn. zm.), przyznał B. M. zasiłek stały wyrównawczy w wysokości 418,00,-zł. miesięcznie, na okres od dnia 1.września 2003r. do dnia 30.września 2004r. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż przyznanie pomocy w postaci zasiłku stałego wyrównawczego, wynika z faktu, że brak jest osoby dobrowolnie alimentującej na rzecz wnioskodawcy , spełnione zostały zaś przesłanki z art.27 ust.4 pkt.l ustawy o pomocy społecznej. Wysokość zasiłku stałego wyrównawczego ustalono zgodnie z treścią art.27 ust.6 pkt. l i 3 ustawy o pomocy społecznej na kwotę 418zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. , sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż skuteczne cofnięcie skargi i śmierć strony. W przedmiotowej sprawie B. M. zaskarżył do sądu administracyjnego decyzję ostateczną o charakterze tzw. kasacyjnym, której efektem było przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 23.lutego 2004r., tj. po dacie wydania zaskarżonej decyzji, zapadła kolejna decyzja organu I instancji, merytorycznie załatwiająca wniosek skarżącego. Tym samym więc, rozpoznanie skargi na decyzję z dnia [...], stało się bezprzedmiotowe, bowiem orzeczenie to zostało faktycznie "pochłonięte" kolejną, wydaną w badanej sprawie, decyzją. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.s.a. orzeczono o umorzeniu postępowania.