II SA/Łd 2065/01
WyrokWSA w Łodzi2004-05-11
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, opierając się na stwierdzeniu braku udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, mimo że skarżący podnosił okoliczności wskazujące na taki udział w okresie służby wojskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Brak precyzyjnego ustalenia, czy skarżący w okresie służby wojskowej brał udział w walkach z oddziałami UPA, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Skarżący J. G. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ organ uznał, że w okresie przyznania uprawnień z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" skarżący pełnił służbę wojskową, ale nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie o kombatantach. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ, skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że został wcielony do wojska wbrew swojej woli i że jego jednostka brała udział w walkach z UPA, a on sam był oddelegowany w okolice Leska. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA: Małgorzata Stahl, Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych 3. nakazuje zwrócić skarżącemu J. G. nadpłacony wpis sądowy w kwocie 10 (dziesięć) złotych zaksięgowanych dnia [...] pod pozycją [...].
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił J. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZboWiD w K. decyzją z dnia [...] z tytułu "utrwalenie władzy ludowej" w okresie od 1 października 1948r. do 31 grudnia 1948r., łącznie przez 3 miesiące.
W jej uzasadnieniu podał, że J. G. w okresie zaliczonym przez ZW ZBoWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim, lecz jak wynika z akt sprawy, nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W związku z czym, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż uzyskał on uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich. Ponadto, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 tejże ustawy.
Uznając powyższe rozstrzygnięcie za krzywdzące, J. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podał, żebył zmuszony do służby wojskowej a dezercja groziła kara więzienia.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].
W jej uzasadnieniu ponownie podał, że J. G. uzyskał uprawnienia kombatanckie w b. ZW ZBoWiD wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał w tym czasie udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy, a zgodnie z jej art. 25 ust. 2 pkt 2 osoby takie tracą przywileje w niej przewidziane. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził nadto, że jednostka w której służył skarżący, w okresie dotyczącym uprawnień kombatanckich nie walczył z UPA lub Wehrwolfem, co podaje wykaz jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, nadesłany z CAW.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, J. G. w dniu 17 października 2001r. wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę domagając się jej uchylenia.
W jej uzasadnieniu podał, że nigdy nie brał udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem, a do Wojska Polskiego został wcielony w dniu 22 czerwca 1948r. bez własnej woli do 12 pułku KBW i gdyby odmówił służby to jako dezerter poszedłby do więzienia. Jednostka, w której służył skarżący w okresie od maja 1948r. "wydzielała żołnierzy do walki z UPA", a on został oddelegowany w okolice Leska.
W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c).
Stosownie do treści art. 134 §1 cyt. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podawaną podstawą prawną.
Przedmiotowa skarga jest zasadna. Rozpatrując skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkuje uchyleniem decyzji.
Postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art.7 k.p.a, a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W ocenie Sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie został należycie i wyczerpująco rozpatrzony. Bezspornym w sprawie jest to, że skarżącemu przyznano uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 1.10.1948r. do 31.12.1948r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka, J. G. pełnił służbę w Wojsku Polskim, lecz jak wynika z akt sprawy i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, nie można jednak podzielić stanowiska organu, iż dostatecznie jasną i klarowną jest kwestia braku udziału skarżącego w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 cytowanej ustawy. Fakt walk z reakcyjnym podziemiem, toczących się przeważnie nocą w okolicach Leska i Sanoka skarżący podnosił już w życiorysie, ubiegając się o uprawnienia kombatanckie. W piśmie z dnia 30 października 2001r. skarżący podaje, że jednostka, w której służył w okresie od maja 1948r. wydzielała żołnierzy do walki z UPA, a on sam został oddelegowany w okolice Leska, gdzie "jako żołnierz przesiedlał pozostałości akcji Wisła". Z zaświadczenia CAW dołączonego do akt sprawy wynika natomiast, iż jednostka wojskowa, w której służył skarżący i w okresie jego służby, w miesiącu lutym 1949 r., walczyła z oddziałami UPA. Ustalenia wymaga więc, kiedy J. G. odbywał służbę wojskową w okolicach Leska i Sanoka i czy w okresie tym walczył on z oddziałami UPA.
Precyzyjne wyjaśnienie tych kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż ewentualne ustalenie udziału skarżącego w walkach z oddziałami UPA, a wiec tymi, których mowa w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach (...), w okresie jego służby wojskowej dałoby podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich (por. wyrok SN z dnia 22.02.2001r, IIIRN 77/00, OSNP 2001/15/475).
Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji zaskarżonej, jak i decyzji poprzedzającej na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r.).
O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) , art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i art. 225 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło