II SA/Łd 2065/01

WyrokWSA w Łodzi2004-05-11

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Małgorzata Stahl, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich, opierając się na stwierdzeniu braku udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, mimo że skarżący podnosił okoliczności wskazujące na taki udział w okresie służby wojskowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do istotnego naruszenia przepisów prawa materialnego i proceduralnego. Brak precyzyjnego ustalenia, czy skarżący w okresie służby wojskowej brał udział w walkach z oddziałami UPA, uniemożliwił prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ponieważ organ uznał, że w okresie przyznania uprawnień z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" skarżący pełnił służbę wojskową, ale nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie o kombatantach. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ, skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc, że został wcielony do wojska wbrew swojej woli i że jego jednostka brała udział w walkach z UPA, a on sam był oddelegowany w okolice Leska. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia NSA: Małgorzata Stahl, Sędzia WSA: Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy: Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...] 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J. G. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych 3. nakazuje zwrócić skarżącemu J. G. nadpłacony wpis sądowy w kwocie 10 (dziesięć) złotych zaksięgowanych dnia [...] pod pozycją [...]. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił J. G. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZboWiD w K. decyzją z dnia [...] z tytułu "utrwalenie władzy ludowej" w okresie od 1 października 1948r. do 31 grudnia 1948r., łącznie przez 3 miesiące. W jej uzasadnieniu podał, że J. G. w okresie zaliczonym przez ZW ZBoWiD jako działalność kombatancka, pełnił służbę w Ludowym Wojsku Polskim, lecz jak wynika z akt sprawy, nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W związku z czym, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, iż uzyskał on uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 – 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", a zgodnie z treścią art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy, takie osoby pozbawia się uprawnień kombatanckich. Ponadto, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazał, iż nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 tejże ustawy. Uznając powyższe rozstrzygnięcie za krzywdzące, J. G. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podał, żebył zmuszony do służby wojskowej a dezercja groziła kara więzienia. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. W jej uzasadnieniu ponownie podał, że J. G. uzyskał uprawnienia kombatanckie w b. ZW ZBoWiD wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim i nie brał w tym czasie udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy, a zgodnie z jej art. 25 ust. 2 pkt 2 osoby takie tracą przywileje w niej przewidziane. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził nadto, że jednostka w której służył skarżący, w okresie dotyczącym uprawnień kombatanckich nie walczył z UPA lub Wehrwolfem, co podaje wykaz jednostek, które w latach powojennych zwalczały ugrupowania zbrojnego podziemia, nadesłany z CAW. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, J. G. w dniu 17 października 2001r. wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi skargę domagając się jej uchylenia. W jej uzasadnieniu podał, że nigdy nie brał udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem, a do Wojska Polskiego został wcielony w dniu 22 czerwca 1948r. bez własnej woli do 12 pułku KBW i gdyby odmówił służby to jako dezerter poszedłby do więzienia. Jednostka, w której służył skarżący w okresie od maja 1948r. "wydzielała żołnierzy do walki z UPA", a on został oddelegowany w okolice Leska. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit.b); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c). Stosownie do treści art. 134 §1 cyt. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podawaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga jest zasadna. Rozpatrując skargę Sąd doszedł do przekonania, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organ z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu skutkuje uchyleniem decyzji. Postępowanie administracyjne prowadzone przed wydaniem przez organ decyzji, powinno zapewniać dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w myśl art.7 k.p.a, a zgodnie z art. 77 § 1 i 80 k.p.a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ocenie Sądu, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie został należycie i wyczerpująco rozpatrzony. Bezspornym w sprawie jest to, że skarżącemu przyznano uprawnienia kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 1.10.1948r. do 31.12.1948r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka, J. G. pełnił służbę w Wojsku Polskim, lecz jak wynika z akt sprawy i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, nie można jednak podzielić stanowiska organu, iż dostatecznie jasną i klarowną jest kwestia braku udziału skarżącego w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt. 6 cytowanej ustawy. Fakt walk z reakcyjnym podziemiem, toczących się przeważnie nocą w okolicach Leska i Sanoka skarżący podnosił już w życiorysie, ubiegając się o uprawnienia kombatanckie. W piśmie z dnia 30 października 2001r. skarżący podaje, że jednostka, w której służył w okresie od maja 1948r. wydzielała żołnierzy do walki z UPA, a on sam został oddelegowany w okolice Leska, gdzie "jako żołnierz przesiedlał pozostałości akcji Wisła". Z zaświadczenia CAW dołączonego do akt sprawy wynika natomiast, iż jednostka wojskowa, w której służył skarżący i w okresie jego służby, w miesiącu lutym 1949 r., walczyła z oddziałami UPA. Ustalenia wymaga więc, kiedy J. G. odbywał służbę wojskową w okolicach Leska i Sanoka i czy w okresie tym walczył on z oddziałami UPA. Precyzyjne wyjaśnienie tych kwestii ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż ewentualne ustalenie udziału skarżącego w walkach z oddziałami UPA, a wiec tymi, których mowa w art. 1 ust. 2 pkt. 6 ustawy o kombatantach (...), w okresie jego służby wojskowej dałoby podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich (por. wyrok SN z dnia 22.02.2001r, IIIRN 77/00, OSNP 2001/15/475). Powyższe uchybienia uzasadniają uchylenie decyzji zaskarżonej, jak i decyzji poprzedzającej na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) , art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) i art. 225 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło