II SA/Łd 2069/01

Dnia 23 marca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA E. Markiewicz, Sędziowie : NSA G. Szkudlarek (spr.), p.o. WSA R. Kubot-Szustowska, Protokolant staż. ref. T. Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przywrócenia działki do stanu poprzedniego p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] , Nr [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta B. z dnia [...] , Nr [...] i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta B. stwierdził, iż A. S. właścicielka nieruchomości położonej w B. przy ul. A. 12 nie zmieniła na swojej działce stanu wody, co mogłoby szkodliwie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie oraz odmówił nakazania jej przywrócenia do stanu poprzedniego swojej działki. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż otrzymał pismo M. i K. Z. stwierdzające, że ich uprawy są ustawicznie zalewane wodami opadowymi oraz nieczystościami bytowymi wylewanymi przez A. S. Zdaniem organu istotną kwestią w przedmiotowej sprawie było ustalenie prawidłowości gromadzenia i usuwania odpadów płynnych przez A. S. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, iż w związku z usuwaniem z terenu nieruchomości A. S. komunalnych odpadów ciekłych w sposób niezgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, wystąpił do Policji wnosząc o skierowanie wniosku do Kolegium d/s wykroczeń o popełnienie wykroczenia z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. Nr 132, póz. 622 ze zm.) i art. 50 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o odpadach (Dz. U. Nr 96, póz. 592 ze zm.). Z informacji zawartych w piśmie M. i K. Z. wynika, że A. S. za niewłaściwe usuwanie komunalnych odpadów ciekłych, została ukarana przez Kolegium d/s wykroczeń. W dalszej część uzasadnienia stwierdzono, iż po analizie zebranych w sprawie dokumentów przeprowadzone zostało postępowanie wyjaśniające, a w szczególności oględziny na nieruchomości należącej do A. S. W czasie oględzin stwierdzono, że na posesji znajdują się dwa pojemniki (120 l) z zakręcanymi pokrywami na nieczystości płynne. Ubikacja drewniana posiada wybetonowany dół, a wokół niej nie ma żadnych śladów odprowadzania fekaliów do ziemi. Protokół potwierdza, że toaleta posiada szczelne podłoże, co uniemożliwia przedostawanie się nieczystości do ziemi. A. S. w trakcie oględzin okazała dowód za wywóz 4 m3 ścieków płynnych. Oględziny nie ujawniły żadnych podkopów pod ogrodzeniem. W tym przypadku oględziny pozwoliły jedynie stwierdzić istniejące fakty na gruncie, nie dając jednak możliwości jednoznacznego ustalenia przyczyny powstałych zmian. Państwo Z. nie przedstawili konkretnych dowodów, lecz jedynie domniemania. Organ wywodził, że zgodnie z unormowaniem art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo wodne, aby organ administracji samorządowej mógł nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie do stanu poprzedniego, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub nałożyć obowiązek odszkodowania, muszą zostać spełnione dwie przesłanki: musi być stwierdzone istnienie zmienionego stanu wody na gruncie oraz zmiana ta musi szkodliwie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Zdaniem organu żadna z tych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Od decyzji tej M. i Z. Z. złożyli odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, iż postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Organ I instancji wydał rozstrzygnięcie po przeprowadzeniu oględzin. Przebieg tej czynności został zapisany i utrwalony bez zachowania wymogów określonych w art. 68 kpa. Ustawodawca zastrzegł w tym przepisie, iż protokół powinien być tak sporządzony, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W ocenie SKO znajdujący się w aktach protokół z oględzin nie zawiera wszystkich wymaganych przepisem prawa elementów i z tego powodu nie może być uznany za dowód w sprawie. Ponadto w uzasadnieniu decyzji Burmistrz Miasta B. stwierdził, iż M. i Z. Z. nie przedstawili konkretnych dowodów. Zgodnie z unormowaniem art. 77 § l kpa to właśnie organ administracji publicznej jest zobowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi regułę, według której to organ prowadzący postępowanie ma podstawową inicjatywę w zbieraniu dowodów. Nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty, stanowiące podstawę jej żądania, czy nie. W przedmiotowej sprawie organ I instancji w swojej decyzji stwierdził, że A. S. , nie zmieniła na swojej działce stanu wody na gruncie, co mogłoby szkodliwie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie. Jednocześnie jednak w uzasadnieniu decyzji organ ten podał, iż z pisma M. i K. Z. wynika, że A. S. za niewłaściwe usuwanie komunalnych odpadów ciekłych została ukarana przez Kolegium d/s wykroczeń. Informacja ta jest sprzeczna z tezą przyjętą przez organ, a jednak nie została sprawdzona - w aktach sprawy brak jest orzeczenia, wyroku czy jakichkolwiek ustaleń organu administracji publicznej. Zaniechanie przez organ I instancji wyjaśnienia istotnych okoliczności mających znaczenie w sprawie powoduje, że wydana decyzja, zdaniem SKO, jest rozstrzygnięciem dowolnym. Uchylenie decyzji umożliwi organowi I instancji konwalidowanie wymienionych błędów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. S. wskazała, iż odwołanie nie zostało wniesione w terminie. Nie została powiadomiona o jego wniesieniu, co stanowi naruszenie regulacji art. 131 - 133 kpa. Organ II instancji poprzez przewlekłe postępowanie odwoławcze naruszył unormowanie art. 35-37 kpa. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do unormowania art. 161 § l pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Określenie "stało się" użyte w tym przepisie oznacza, że chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, gdyż po wniesieniu skargi zaistniały okoliczności, uzasadniające uznanie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe. Skarżąca A. S. na rozprawie oświadczyła, iż w przedmiotowej sprawie, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, została wydana kolejna decyzja I instancji (z dnia 31 grudnia 2001 r., Nr GK 6216-5-2000), która została następnie utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (decyzja z dnia 20 marca 2002 r., Nr KO 583/02). Podała, że rozstrzygnięcia te są dla niej korzystne i nie były przez nią kwestionowane. Bezspornym jest, iż A. S. zaskarżyła do sądu administracyjnego decyzję uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednakże postępowanie z wniosku M. i Z. Z. w sprawie przywrócenia nieruchomości gruntowej do stanu poprzedniego dalej był prowadzone przez właściwy organ. Po jego zakończeniu organ wydał merytoryczną decyzję z dnia 31 grudnia 2001 r., później utrzymaną w mocy przez rozstrzygnięcie z dnia 20 marca 2002 r. W tej sytuacji orzekanie o legalności zaskarżonego aktu stało się zbędne. Z tych względów Sąd na podstawie art. 161 § l pkt 3 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o umorzeniu postępowania sądowego.