II SA/Łd 209/19

WyrokWSA w Łodzi2019-07-16

Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Magdalena Sieniuć, Barbara Rymaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo uznał świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane i nakazał ich zwrot, uwzględniając zmianę sytuacji dochodowej strony po przyznaniu świadczeń?
Ratio decidendi
Organy administracji prawidłowo uznały świadczenia rodzinne za nienależnie pobrane i nakazały ich zwrot, ponieważ ostateczna decyzja uchylająca prawo do świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego była wiążąca. Strona była pouczona o obowiązku niezwłocznego informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń, a mimo to nie dopełniła tego obowiązku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o uznaniu za nienależnie pobrane i nakazaniu zwrotu zasiłku rodzinnego na dziecko za okres od czerwca do sierpnia 2018 r. Skarżący nie poinformował organu o podjęciu zatrudnienia, co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowego. Skarżący podnosił, że nie wiedział o obowiązku natychmiastowego zgłoszenia podjęcia pracy oraz wskazywał na swoją trudną sytuację zdrowotną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 lipca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant asystent sędziego Nina Krzemieniewska-Oleszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2019 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu świadczeń rodzinnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokat O. B. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", i art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 2b i ust. 8 w związku z art. 3 pkt 1, pkt. 24 i art. 5 ust. 4b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.", utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. orzekł o: 1. uznaniu za nienależnie pobrane przez A. M. świadczenie rodzinne: zasiłek rodzinny na dziecko E. M. za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie; 2. zwrocie nienależnie pobranego przez A. M. świadczenia rodzinnego: zasiłku rodzinnego na dziecko E.M. za okres od 1 czerwca 2018r. do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 372,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi do dnia wydania tej decyzji w kwocie 7,13 zł, co w sumie stanowi kwotę 379,13 zł. Odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji złożył A. M., wnosząc o uchylenie tej decyzji z uwagi na fakt, że nie wiedział, iż musi natychmiast po podjęciu pracy zgłosić organowi tę okoliczność. Jednocześnie skarżący wskazał na swą trudną sytuację zdrowotną, rodzinną i dochodową, podkreślając, że pieniądze przeznaczył na wydatki córki, którą sam wychowuje. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium odwołując się uprzednio do treści art. 30 ust. 1-2a, ust. 5, ust. 7, ust. 8 u.ś.r., wskazało, że A. M. w dniu 9 sierpnia 2017 r. złożył w organie organ I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko E. M. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające sytuację dochodową rodziny. Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, uznając, że zostały wypełnione kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych - decyzją z dnia [...] września 2017 r. orzekł o przyznaniu A.M. prawa do: 1. zasiłku rodzinnego na dziecko E.M., w wysokości 124,00 zł miesięcznie, na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.; 2. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko E. M., w kwocie 150,00 zł, w miesiącu wrześniu 2018 r. W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że pismem z dnia 7 sierpnia 2018 r. organ I instancji wezwał A.M. do dostarczenia w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania zaświadczenia pracodawcy o wysokości dochodu netto za maj 2018 r. oraz za październik 2017 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w dniu 8 sierpnia 2018 r. przedstawił umowę o pracę zawartą z A oraz kartę wynagrodzeń potwierdzającą, iż wynagrodzenie za miesiąc maj 2018 r. wynosi 1.801,23 zł netto. Do oświadczenia załączył zaświadczenie nr [...] z dnia 14 sierpnia 2018 r. potwierdzające wysokość dochodu netto za miesiąc październik 2017 r. w kwocie 398,96 zł. W odniesieniu do powyższego Kolegium, za organem I instancji, stwierdziło, że dochód za miesiąc październik 2017 r. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, bowiem wnioskodawca odbył szkolenie zawodowe w dniach od 26.09.2017 r. do 06.10.2017 r., za które otrzymał stypendium w kwocie 398,96 zł - dochód utracony. W konsekwencji powyższego, organ dokonał przeliczenia dochodu rodziny skarżącego doliczając do dochodu rodziny za 2016 r. na podstawie art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych - dochód uzyskany za maj 2018 r. w kwocie 1.801,23 zł netto. Kolegium wskazało przy tym, że dochód strony po odliczeniu dochodu utraconego za 2016 r. i doliczeniu dochodu uzyskanego w przeliczeniu na osobę w rodzinie przedstawia się następująco: - dochód A. M. za 2016 r. – 9.704,86 zł (dochód utracony); - dochód nieopodatkowany z tytułu alimentów za 2016 r. - 600,00 zł; - dochód uzyskany za maj 2018 r. – 1.801,23 zł. Zatem 600 zł podzielone przez 12 miesięcy daje 50,00 zł. Do kwoty dochodu za miesiąc maj 2018 r., tj. 1.801,23 zł dodać należy kwotę 50 zł, co stanowi razem 1.851,23 zł, które podzielone przez 2 osoby daje kwotę 925,62 zł. Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium wskazało, że po weryfikacji dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 925,62 zł i przekracza kryterium dochodowe wynikające z art. 5 ust. 1 u.ś.r. Konsekwencją powyższego, zdaniem organu II instancji, jest brak prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko E.M. od dnia 1 czerwca 2018 r. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 7 u.ś.r., w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. W ocenie Kolegium, w sprawie nie ma przy tym zastosowania art.5 ust. 3a u.ś.r., bowiem kwota wnioskowanych świadczeń rodzinnych jest niższa od kwoty, o którą zastał przekroczony dochód. Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w związku z brakiem uprawnień do zasiłku rodzinnego, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 na dziecko E. M., stronie nie przysługuje. Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy wskazał, że Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] uchylił od dnia 1 września 2018 r. własną ostateczną decyzję z dnia [...] września 2017 r. nr [...]. Jednocześnie organ I instancji poinformował, że świadczenia rodzinne za okres od 1 października 2017 r. do 31 sierpnia 2018 r. zostały wypłacone na mocy powyższej decyzji. Decyzja ta stała się ostateczna, bowiem strona nie złożyła od niej odwołania. Następnie Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekł o: 1. uznaniu za nienależnie pobrane przez A.M. świadczenia rodzinnego: zasiłek rodzinny na dziecko E. M. za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie; 2. zwrocie nienależnie pobranego przez A.M. świadczenia rodzinnego: zasiłku rodzinnego na dziecko E. M. za okres od 1 czerwca 2018r. do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 372,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi do dnia wydania tej decyzji w kwocie 7,13 zł, co łącznie stanowi kwotę 379,13 zł. Organ odwoławczy wskazał następnie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, iż zarówno zmiana decyzji pierwotnej przyznającej świadczenie, jak i jej uchylenie ma charakter konstytutywny, albowiem wpływa na dotychczasowy zakres przyznanych świadczeń, odmiennie je kształtuje lub wręcz odbiera. Zasadą jest, iż decyzja wydana w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych może wywrzeć skutki wyłącznie na przyszłość (ex nunc). W takim przypadku zastosowanie znajduje jedynie materialno-prawna instytucja zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Kolegium zwróciło również uwagę, iż wnioskodawca jest na podstawie art. 25 ust. 1 u.ś.r. zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń. Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, że strona poinformowała organ o podjęciu zatrudnienia w dniu 31 lipca 2018 r. (oświadczenie wnioskodawcy), zaś kartę wynagrodzeń wystawioną przez A w dniu 6 sierpnia 2018 r. o wysokości uzyskanego dochodu za maj 2018 r. dostarczyła do organu I instancji w dniu 8 sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że pouczenie o obowiązku niezwłocznego informowania o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych znajduje się zarówno we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, jak również w decyzji o przyznaniu świadczeń rodzinnych. Biorąc pod uwagę przywołane przepisy Kolegium stwierdziło, że osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, a była pouczona o obowiązku informowania organu przyznającego świadczenie o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do tych świadczeń, zobowiązana jest do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia wypłaty do dnia spłaty nienależnie pobranych świadczeń. Kolegium podniosło również, iż kwota nienależnie pobranych świadczeń podlegających zwrotowi w wysokości 372,00 zł (124,00 zł x 3 miesiące) została określona prawidłowo i obejmuje należności z tytułu wypłaconego zasiłku rodzinnego za okres od dnia 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. Organ odwoławczy wskazał także, iż organ I instancji prawidłowo pouczył stronę, że zgodnie z art. 30 ust. 8 u.ś.r. kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Ponadto organ II instancji pouczył skarżącego o treści art. 30 ust. 9 u.ś.r. stanowiącego o możliwości umorzenia, odroczenia terminu płatności albo rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł A. M., wskazując, że nie wiedział o tym, iż należy od razu zgłosić organowi fakt podjęcia pracy. Umowa została zawarta na okres próby na trzy miesiące i nie wiedział, czy będzie ona przedłużona. Skarżący podniósł także, iż sam wychowuje córkę i każdy "wolny grosz" przeznacza na jej naukę, zdrowie, ubranie oraz życie, a przekroczona kwota jest niewielka. Podkreślił przy tym, że jest schorowanym człowiekiem po usunięciu nerki z powodu raka, do tego ma problemy z ciśnieniem, astmą oraz bolami stawów kolanowych. Ledwo wiąże "koniec z końcem". Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o powtórne rozpatrzenie sprawy oraz umorzenie całkowite lub częściowe zadłużenia i o rozłożenie na raty. Wniósł również o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 16 lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony z urzędu, poparła skargę i wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, oświadczając, że nie zostały one pokryte w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 2107 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W stanie faktycznym kontrolowanej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zaskarżoną decyzją, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. orzekającą o uznaniu za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne: zasiłku rodzinnego na dziecko E.M. za okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. w wysokości 124,00 zł miesięcznie i o zwrocie tego świadczenia w wysokości 372,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, łącznie w kwocie 379,13 zł. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy obu instancji nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji. Materialno–prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art.30 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2220), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.ś.r.". Stosowanie do treści tego przepisu, osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Natomiast za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne – zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. – uważa się m.in. świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Kluczowe zatem znaczenie dla kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji miało w niniejszej sprawie ustalenie, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2018 r. uchylająca od dnia 1 września 2018 r. jego własną ostateczną decyzję z dnia [...] września 2017 r. orzekającą o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku rodzinnego na córkę E. M. w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 w kwocie 150 zł w miesiącu wrześniu 2018 r. Wskazana decyzja nie była przedmiotem odwołania skarżącego, w związku z tym nie była również kwestionowana w drodze skargi do sądu administracyjnego. Co zatem istotne na obecnym etapie, w aktualnie zakreślonym przedmiocie sprawy, nie może być przedmiotem sporu okoliczność, iż skarżący nie miał prawa do ww. świadczeń rodzinnych, które we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie jednak pobrał. Oznacza to, iż jakakolwiek argumentacja w tym zakresie nie może na obecnym etapie odnieść oczekiwanego skutku. Jak zostało już wskazane, sprawa orzeczenia o braku prawa do ww. świadczeń rodzinnych została już ostatecznie zakończona i co za tym idzie nie podlega kontroli w tym postępowaniu. W rozważanym kontekście należy podkreślić, że ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2018 r. uchylająca od dnia 1 września 2018 r. decyzję Prezydenta Miasta Ł. o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku rodzinnego na córkę E. M. w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2018/2019 w miesiącu wrześniu 2018 r. wiąże nie tylko organ, ale również sąd administracyjny. Aby można było uznać świadczenie za nienależnie pobrane i nakazać jego zwrot, to najpierw należy ostatecznie stwierdzić, iż konsekwencją przekroczenia progu dochodowego (674 zł) na jednego członka rodziny jest utrata prawa do przedmiotowych świadczeń, a taka niewątpliwie sytuacja ma miejsce w rozważanej sprawie. Fakt ten bowiem potwierdza ww. ostateczna decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] sierpnia 2018 r., wskazująca na utratę przez skarżącego tego prawa od czerwca 2018 r., w oparciu o którą została wydana decyzja stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że w kontrolowanej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania przez organy administracji przepisu art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.ś.r. i nakazania skarżącemu zwrotu pobranych ww. okresie świadczeń rodzinnych. Wydanie zaskarżonej decyzji zostało poprzedzone wnikliwym ustaleniem stanu faktycznego i prawnego, co znajduje odzwierciedlenie w prawidłowej i wyczerpującej argumentacji organu sformułowanej w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego została dokonana z zachowaniem reguł określonych przepisami tego kodeksu i w pełni zasługuje na aprobatę. Rację przyznać należy również Kolegium, że wnioskodawca był na podstawie art. 25 ust. 1 u.ś.r. zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń. Tymczasem w kontrolowanej sprawie skarżący poinformował organ o podjęciu zatrudnienia w dniu 31 lipca 2018r. (oświadczenie wnioskodawcy), zaś kartę wynagrodzeń wystawioną przez A w dniu 6 sierpnia 2018r. o wysokości uzyskanego dochodu za maj 2018 r. dostarczył do organu I instancji w dniu 8 sierpnia 2018 r. Jednocześnie nie budzi w ocenie Sądu wątpliwości przyjęte przez Kolegium stanowisko, iż strona była pouczona o wynikającym z art. 25 ust. 1 u.ś.r. obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia rodzinnego, w tym o fakcie podjęcia zatrudnienia. Pouczenie w tym zakresie, jak prawidłowo podniosło Kolegium, znajduje się zarówno we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku, jak i w decyzji przyznającej świadczenie rodzinne. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo przyjęło, że skarżący jako osoba, która nienależnie pobrała świadczenia, a była pouczona o obowiązku informowania organu przyznającego świadczenie o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do tych świadczeń, zobowiązana jest do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi od dnia wypłaty do dnia spłaty nienależnie pobranych świadczeń. Zgodzić należy się przy tym z Kolegium, że kwota nienależnie pobranych świadczeń podlegających zwrotowi w wysokości 372,00 zł (124,00 zł x 3 miesiące.) została określona prawidłowo i obejmuje należności z tytułu wypłaconego zasiłku rodzinnego za okres od dnia 1 czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. Prawidłowo również Kolegium pouczyło skarżącego, że zgodnie z art. 30 ust. 8 u.ś.r. kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy, a odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Powyższej oceny Sądu nie zmieniają powołane w skardze okoliczności, jakoby skarżący nie wiedział o obowiązku niezwłocznego informowania o fakcie podjęcia zatrudnienia, czy też inne podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące jego zdrowia i sytuacji dochodowej. Okoliczności te, wskazujące niewątpliwie na trudną sytuację zdrowotną i dochodową skarżącego, mogą mieć natomiast znaczenie w kontekście wskazanej przez Kolegium regulacji zawartej w art. 30 ust. 9 u.ś.r. dotyczącej m.in. możliwości umorzenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia czy też rozłożenia na raty, o co wnosił skarżący w skardze. Jednakże postępowanie prowadzone na podstawie powyższego przepisu powołanej ustawy w przedmiocie umorzenia, rozłożenia na raty lub odroczenia terminu płatności, jest odrębnym postępowaniem administracyjnym inicjowanym stosownym wnioskiem strony. Ostateczna zatem decyzja w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranego świadczenia i jego zwrotu daje stronie możliwość ubiegania się o przyznanie powyższej ulgi, o czym Kolegium prawidłowo pouczyło skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie rozpoznaje wniosków o zastosowanie powyższych ulg wynikających z art. 30 ust. 9 u.ś.r., gdyż w zakresie jego właściwości, jak wskazano na wstępie, mieści się jedynie kontrola aktów i czynności oraz bezczynności organów administracji publicznej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 2 w związku z § 21 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1714) – pkt 2 sentencji wyroku. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło