II SA/Łd 210/08

PostanowienieWSA w Łodzi2008-04-14

Skład orzekający: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która sprzedała nieruchomość za znaczną kwotę i przekazała ją w formie darowizny synowi, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona wyzbyła się znacznych środków finansowych poprzez darowiznę na rzecz syna, mimo deklarowania trudnej sytuacji materialnej. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być ograniczone do przypadków, gdy zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania jest obiektywnie niemożliwe.
Stan faktyczny
M. K. złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie budynku. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca oświadczyła, że jej jedynym dochodem jest emerytura, posiada dom i działkę, a także jest osobą schorowaną. Sąd wezwał ją do przedstawienia informacji o sprzedaży domu, po czym skarżąca oświadczyła, że sprzedała nieruchomość za 180.000 zł i przekazała tę kwotę synowi w formie darowizny.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. K. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie obiektu p o s t a n a w i a odmówić M. K. przyznania prawa pomocy. II SA/Łd 210/08 U Z A S A D N I E N I E M. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku mieszkalnego. Jednocześnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada dom o powierzchni 100 m kw. położoną na działce o powierzchni 600 m kw. Skarżąca oświadczyła, iż jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 856,31 złotych (netto). W uzasadnieniu wniosku strona podniosła, iż jest osobą starszą i schorowaną, nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Korzystając z uprawnień określonych w art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wezwał skarżącą do przedstawienia dodatkowych informacji, dotyczących sprzedaży domu przy ul. Nadbzurzańskiej 21. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, iż nieruchomość została sprzedana na mocy aktu notarialnego z dnia 6 lipca 2007 roku za cenę 180.000 złotych, która to kwota na podstawie umowy darowizny z dnia 9 lipca 2007 roku została przekazana synowi – J. K.. Obecnie skarżąca nie posiada żadnych oszczędności ani środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Na tle przedstawionych przez stronę okoliczności, na uwagę zasługuje przede wszystkim fakt, iż skarżąca w lipcu 2007 roku dokonała sprzedaży innej nieruchomości za kwotę 180.000 złotych, której to kwoty wyzbyła się na rzecz syna. Ta właśnie okoliczność w ocenie tut. Sądu przesądza, że skarżącej prawo pomocy nie może zostać przyznane. Skarżąca mimo deklarowania dochodów jedynie z emerytury w wysokości ok. 856 złotych była bowiem w stanie przekazać cenę uzyskaną ze sprzedaży innej nieruchomości na rzecz syna. Należy w tym miejscu podkreślić, iż wyzbywanie się środków finansowych, a zatem rezygnacja z możliwości korzystania i pokrywania koniecznych wydatków, w tym kosztów prowadzonych sporów, stanowi okoliczność, która wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie sposób bowiem zaakceptować sytuacji, w której strona skarżąca z jednej strony dokonuje darowizny znacznej kwoty pieniężnej, zaś z drugiej strony domaga się obciążenia kosztami prowadzonego postępowania sądowego Skarb Państwa. Prawo pomocy w żądanym zakresie może być przyznane osobie, która wykaże, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania, a mając na uwadze okoliczności wskazane w oświadczeniach strony oraz informacje wynikające z akt sprawy nie można uznać, iż przesłanka ta została spełniona . Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. A.T.-P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło