II SA/Łd 211/13

Dnia 10 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Specjalista Marcelina Chmielecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. LS II SA/Łd 211/13 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 9 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 20 ust. 2, art. 27 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.), przyznał A. G. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko P.K. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 kwietnia 2011 r. do dnia 30 września 2011 r. W dniu 3 września 2012 r. do organu I instancji wpłynęło postanowienie Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Ł.– W. z dnia [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej świadczeń alimentacyjnych za okres od dnia 1 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2011 r. Jak wynika z treści postanowienia, umorzenie nastąpiło na wniosek wierzyciela w związku z dobrowolnym zaspokojeniem świadczeń alimentacyjnych przez dłużnika alimentacyjnego. Z kolei w złożonym w organie I instancji zaświadczeniu z dnia 3 października 2012 r. Komornik wskazał, że "na podstawie tytułu wykonawczego: wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 stycznia 2011 r., VI RC 173/10 i z dnia 5 grudnia 2001 r., VI RC 1046/01 o egzekucję roszczeń pieniężnych, podczas trwania egzekucji wyegzekwowana została kwota 300 zł (wpłata z dnia 20 kwietnia 2011 r.). Aktualna zaległość w sprawie: W kwietniu 2011 r. wierzycielka otrzymała wpłatę bezpośrednią w wysokości 300 zł". Następnie w piśmie z dnia 11 października 2012 r. Komornik wyjaśnił, że "w sprawie egzekucyjnej dłużnik dokonywał wpłat bezpośrednio do wierzycielki alimentacyjnej od stycznia 2010 r. do kwietnia 2011 r. po 300 zł każdego miesiąca. Po przedstawieniu dowodów wpłat przez dłużnika ustalono, że w kwietniu 2011 r. została dokonana wpłata na rzecz wierzycielki w wysokości 300 zł w związku z powyższym egzekucja za miesiąc kwiecień 2011 r. była skuteczna". Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. wznowił z urzędu postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 2 pkt 2 i 11 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i jednocześnie odmówił prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko P. K. na okres od dnia 1 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na fakt, że okoliczność skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych w miesiącu kwietniu 2011 r. nie była znana organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasadne stało się wznowienie postępowania. Po stwierdzeniu natomiast, iż nie została spełniona przesłanka dwumiesięcznej bezskuteczności egzekucji, organ odmówił przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji A. G. podniosła, że do wniosku o przyznanie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dołączyła zaświadczenie komornika z dnia 7 kwietnia 2011 r. o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych. Do dokumentacji dołączone zostały również kopie wpłat dokonanych w miesiącu od stycznia 2010 r. do kwietnia 2011 r. po 300 zł, co jednak nie wyczerpuje kwot zasądzonych wyrokiem sądowym. Strona zakwestionowała prawidłowość wydawania dwóch różnych zaświadczeń przez komornika sądowego. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podstawowym warunkiem otrzymania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych, przyznanych prawomocnie na rzecz osoby uprawnionej od dłużnika alimentacyjnego. W związku z umorzeniem egzekucji świadczeń alimentacyjnych, będących konsekwencją wypełnienia przez dłużnika alimentacyjnego zobowiązań alimentacyjnych wobec osoby uprawnionej, nie zachodzi przesłanka bezskuteczności egzekucji, a zatem odpadła podstawowa przesłanka przyznania świadczeń. Okoliczność ta nie była znana organowi I instancji w dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a zatem wznowienie postępowania było uprawnione. Kolegium wyjaśniło również, że organy administracji nie są uprawnione do egzekucji świadczeń alimentacyjnych, a postępowanie to prowadzi organ komorniczy, którego ustalenia są dla organu wiążące. Skoro zatem dokumenty wystawione przez komornika sądowego wskazują, że egzekucja świadczeń była w kwietniu 2011 r. skuteczna, należało uznać, iż brak było wówczas podstaw do wydania decyzji o przyznaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. G. podniosła, że błąd w ustaleniach faktycznych powstał na skutek błędnej interpretacji ze strony komornika sądowego okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Skarżąca podała, że kwestią sporną jest przyjęcie świadczenia za miesiąc kwiecień 2011 r., gdyż R. K. od maja 2011 r. do chwili obecnej nie łoży na utrzymanie córki, cofnięcie przyznania świadczenia jest zatem krzywdzące. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w sprawie uchylenia w całości decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] i odmowie przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz art. 2 pkt 2 i 11 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) – dalej ustawa. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie stanowić musi fakt, że decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko P. K. w kwocie 500 zł miesięcznie, opierając się m.in. na zaświadczeniu Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. z dnia 7 kwietnia 2011 r. o bezskuteczności egzekucji. Po wydaniu powyższej decyzji wyszły na jaw okoliczności, które podały w wątpliwość istnienie podstaw do przyznania skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Opierając się na zaświadczeniu Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Ł.– W. z dnia 11 października 2012 r., w którym stwierdzono, że "w kwietniu 2011 r. została dokonana wpłata na rzecz wierzycielki w wysokości 300 zł, w związku z powyższym egzekucja za miesiąc kwiecień 2011 r. była skuteczna", organy administracji uznały, że nie została spełniona przesłanka bezskuteczności egzekucji warunkująca przyznanie świadczenia zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego analiza zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności treści zaświadczeń i pism wystawianych przez Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. nie pozwala na jednoznaczne wypowiedzenie się co do zaistnienia bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. Stosownie do art. 2 pkt 2 ustawy pod pojęciem bezskuteczności egzekucji rozumie się m.in. egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że prawidłowa wykładnia art. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, że bezskuteczność egzekucji oznacza brak możliwości wyegzekwowania w okresie poprzedzających dwóch miesięcy pełnej sumy przypadających od dłużnika alimentacyjnego świadczeń na rzecz osoby uprawnionej należnych za wszystkie nieuregulowane okresy świadczeniowe (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2012 r., I OSK 1662/11 i 1163/11). Tymczasem, jak już wskazano wcześniej, odmawiając przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego organy administracji opierały się na zaświadczeniu Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. z dnia 11 października 2012 r., w którym stwierdzono, że "w kwietniu 2011 r. została dokonana wpłata na rzecz wierzycielki w wysokości 300 zł, w związku z powyższym egzekucja za miesiąc kwiecień 2011 r. była skuteczna". Organ miał również na względzie postanowienie Komornika z dnia 28 sierpnia 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w części dotyczącej świadczeń alimentacyjnych za okres od dnia 1 stycznia 2010 r. do 30 kwietnia 2011 r. w związku z dobrowolnym zaspokojeniem świadczeń przez dłużnika. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji ani z akt sprawy nie wynika jednak, aby organ I bądź też II instancji rozważyły, czy wysokość wpłat dokonywanych dobrowolnie przez dłużnika alimentacyjnego bądź wyegzekwowanych przez komornika sądowego kwot wyczerpuje znamiona wyegzekwowania "pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych". Brak powyższych ustaleń odgrywa znaczącą rolę, jeśli wziąć pod uwagę fakt, że dłużnik R. K. dokonywał wpłat w wysokości 300 zł miesięcznie, a wyrokiem Sądu Rejonowego dla Ł. – W., VI Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 28 stycznia 2011 r., VI RC 173/10 kwota alimentów zasądzonych od R. K. na rzecz P. K. od dnia 1 stycznia 2010 r. została podwyższona z 300 zł do 600 zł miesięcznie. Warto również zwrócić uwagę na fakt, że postępowanie egzekucyjne – jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] – zostało umorzone "w części dotyczącej równowartości należności alimentacyjnych za okres od 01.01.2010 r. do 30.04.2011 r. (wpłaty po 300 zł w miesiącu)", przy czym z kolei z załączonego do skargi pisma Komornika przy Sądzie Rejonowym dla Ł. – W. z dnia 13 listopada 2012 r. wynika, że wpłaty w wysokości 300 zł miesięcznie dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego od stycznia 2010 r. do kwietnia 2011 r. były zaliczane na poczet zaległych odsetek. Reasumując należy stwierdzić, że w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych nie sposób jednoznacznie przyjąć, iż nie została spełniona podstawowa przesłanka do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w postaci bezskuteczności egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy. W tej sytuacji należy stwierdzić, iż orzekające w niniejszej sprawie organy administracji publicznej uchybiły wynikającemu z art. 7 i 77 kpa obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, a także oceny tego materiału w sposób przewidziany w art. 80 kpa, bowiem z rozważań organów i materiałów znajdujących się w aktach sprawy nie wynika jednoznacznie, czy wpłacane przez dłużnika do kwietnia 2011 r. kwoty w wysokości 300 zł miesięcznie wyczerpywały pełną należność z tytułu zobowiązań alimentacyjnych. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji ustalą charakter wpłat dokonywanych przez R. K., w szczególności w świetle wyroku Sądu Rejonowego o podwyższeniu zasądzonych alimentów. Kwestia ta jest w rozpoznawanej sprawie o tyle istotna, że nie każda dokonana wpłata bądź wyegzekwowana kwota stanowi o skuteczności egzekucji w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy, zatem przy ocenie treści zaświadczeń i wyjaśnień komornika nie można abstrahować od legalnej definicji bezskuteczności egzekucji zawartej w ustawie. Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze twierdzenia, że cofnięcie przyznanego świadczenia jest krzywdzące, gdyż R. K. od maja 2011 r. do chwili obecnej nie łoży na utrzymanie córki, należy zauważyć, że okoliczność ta nie ma wpływu na ocenę wniosku A. G. z dnia 11 kwietnia 2011 r. o przyznanie świadczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 135 p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. B.A.