II SA/Łd 2113/01

Dnia 12 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant ref. staż. Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zarządu Miasta B. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz M. K. kwotę 92 (dziewięćdziesiąt dwa) zł tytułem zwrotu kosztów postępo- wania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Zarządu Miasta B. z dnia [...], Nr [...] ustalającą jednorazową opłatę adiacencką w wysokości 2.300,00 zł dla M. K., właściciela nieruchomości położonej w B. przy ul. A, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 207. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, Zarząd Miasta B. decyzją z dnia [...] nałożył na M. K. konieczność uiszczenia określonej opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu organ podał, iż zgodnie z regulacją art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. M. K. jest właścicielem nieruchomości położonej w B. przy ul. A. Podstawą do ustalenia opłaty jest wzrost wartości nieruchomości spowodowany budową urządzeń kanalizacyjnych. Z opinii rzeczoznawcy majątkowego wynika, że wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła o kwotę 4.600,00 zł. Wysokość opłaty ustalono zgodnie z § 1 uchwały Rady Miejskiej w B. z dnia [...], Nr [...]. Przepis ten stanowi, iż stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala się w wysokości 50 % różnicy między wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a ich wartością po wybudowaniu. Wobec czego opłata ta wynosi 2.300,00 zł. W odwołaniu od powyższej decyzji M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż działka nr 207 to cześć gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,5 ha. Nieruchomość jest niezabudowana i użytkowana rolniczo. Ponadto ze względu na ukształtowanie gruntu, wybudowany kolektor może obsłużyć teren przylegający do niego nie szerzej niż na 20 m. Uważa, iż wycena jego nieruchomości jest nieprawidłowa, ponieważ dotyczy działek budowlanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podał, iż do obliczenia opłaty adiacenckiej rzeczoznawca uwzględnił pas ziemi o szerokości 60 m wzdłuż ul. A o powierzchni 2046 m2 przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego gminy B. pod zabudowę mieszkaniową. Jednakże działka nr 207 jest uprawiana rolniczo i nie jest ogrodzona. Zgodnie z brzmieniem regulacji ustawowej opłatę adiacencką można ustalić po urządzeniu lub modernizacji drogi albo stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. wskazał, że zakres wykonanej kanalizacji nie daje podstaw do obciążenia jego jako właściciela działki nr 207 opłatą adiacencką, bowiem nie wykonano przyłącza do tej działki, czyli tzw. przykanalików. Zgodnie z uchwałą 5 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r., wykonanie urządzenia kanalizacyjnego oznacza wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Oznacza to, iż opłatę adiacencką można ustanowić tylko wówczas, gdy oprócz głównej sieci wykonano również odgałęzienie do poszczególnych działek, znajdujących się w jego zasięgu. Skarżący kwestionuje przyjętą zasadę wyceny obejmującą identyczny wzrost ceny 1 m2 po wybudowaniu kanalizacji do działki budowlanej, jak i o charakterze rolniczym. Przede wszystkim jednak nie był informowany o toczącym się postępowaniu, ustaleniu wyceny działki i wysokości opłaty adiacenckiej, a więc nie mógł uczestniczyć w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu kontestowanego aktu. Ustosunkowując się do argumentów zawartych w skardze organ podał, iż zgodnie z unormowaniem art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, opłata adiacencka może być ustalona również po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Warunki te zostały stworzone i właściciel działki może wybudować przyłącze do dowolnego miejsca na działce i istniejących budynków, zależnie od potrzeb. Wartość nieruchomości skarżącego bez wątpienia wzrosła po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej, dlatego zgodnie z treścią art. 144 ust. 1 i 146 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązany jest uczestniczyć w kosztach budowy tego urządzenia i wnieść opłatę adiacencką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 art. 1 powołanego aktu ). Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej . Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu. Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Zarządu Miasta B. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm. ) W odwołaniu od decyzji Zarządu Miasta B. z dnia [...] skarżący powołał się na wykładnię przepisu art. 145 ust. 1 wskazanej powyżej ustawy, przyjętą w uchwale składu 5 sędziów NSA z dnia 6 maja 2000 r. ( OPK 4/00 – ONSA 2000/4/143 ), która winna mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Rozpatrując odwołanie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w uzasadnieniu kwestionowanej skargą decyzji w żaden sposób nie odniosło się do stanowiska NSA zawartego w treści wymienionej uchwały. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego uchwała ta ma istotne znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a dokonana w niej wykładnia wskazanego przepisu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zasługuje na pełną aprobatę. Zgodnie z treścią tej uchwały, użyty w art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm. ) zwrot "po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej" oznacza - w przypadku urządzenia kanalizacyjnego – wykonanie kanału sanitarnego wraz z przykanalikami do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby bowiem do paradoksalnej sytuacji, w której właściciel nieruchomości ( użytkownik wieczysty ) dwukrotnie uczestniczyłby w kosztach budowy urządzenia kanalizacyjnego; raz w postaci opłaty adiacenckiej wskutek wybudowania samego kanału sanitarnego ( gdyby kanał taki uznać za urządzenie wystarczające do ustalenia opłat adiacenckich ), a drugi raz w postaci pokrycia kosztów budowy przykanalika ( przyłącza do kanału sanitarnego ), który zgodnie z przepisami prawa ( art. 98 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo wodne [ Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm. ] oraz § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 1996 r. w sprawie urządzeń zaopatrzenia w wodę i urządzeń kanalizacyjnych oraz zasad ustalania opłat za wodę i odprowadzanie ścieków [ Dz. U. Nr 151, poz. 716 ze zm. ] ) , do pierwszej studzienki licząc od strony budynku, stanowi własność właściciela urządzenia kanalizacyjnego, nie zaś właściciela nieruchomości. Organy obu instancji nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń, czy przedmiotowy kanał sanitarny wykonano wraz z przykanalikami do nieruchomości stanowiącej własność skarżącego. Z uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...], wydanej w sprawie opłaty adiacenckiej ustalonej dla sąsiedniej nieruchomości ( K.O. 6943/01 ), która złożona została do akt sprawy już w toku postępowania odwoławczego wynika, że budowa kanału sanitarnego w ul. A nie obejmowała przykanalików do poszczególnych nieruchomości. Na tej podstawie SKO powołując się na uchwałę składu 5 sędziów NSA z dnia 5 czerwca 2000 r. ( OPK 4/00 ) uznało skargę J. K. ( brata skarżącego ) w całości za słuszną i uchyliło własną decyzję z dnia [...] nr [...] oraz decyzję Zarządu Miasta B. z dnia [...] przekazując sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, iż w omawianym przypadku brak było podstawy prawnej do ustalenia opłaty adiacenckiej w oparciu o art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w odniesieniu do jego nieruchomości, a w konsekwencji decyzje organów administracji obu instancji należało uznać za błędne. Mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a, art. 135 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł, jak w sentencji. O zwrocie poniesionych przez skarżącego kosztów wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami ).