II SA/Łd 212/10

Dnia 29 kwietnia 2010 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia 1/ przyznać G.Z. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, 2/ odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. LF II SA/Łd 212/10 Uzasadnienie G.Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie z jego skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, iż G.Z. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 3449 zł. Żadnego majątku skarżący nie wykazał. W uzasadnieniu wniosku wskazał, ze ma 83 lata i jest inwalidą wojskowym I grupy. Dodał, że znajduje się w trudnej sytuacji, ponieważ musi pomagać potrzebującej rodzinie. Oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Wobec faktu, iż oświadczenie skarżącego okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 25 marca 2010 r. zobowiązano skarżącego do złożenia: - odpisu zeznania rocznego o wysokości dochodów osiągniętych w 2009 r. - zaświadczenia o wysokości otrzymywanej emerytury, - wyciągów i wykazów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; - informacji, czyją własnością jest mieszkanie przy ul. A w Ł., wraz z podaniem jego powierzchni; - udokumentowania wydatków ponoszonych przez skarżącego na bieżące utrzymanie (czynsz, opłaty za energię, gaz, leki, itp.), w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi skarżący złożył deklarację podatkową PIT-36, z której wynika, że w 2009 r. osiągnął przychód w wysokości 49 650,14 zł, koszty jego uzyskania wyniosły 2437,24 zł, a więc dochód wyniósł 47 212,90 zł. Poinformował również, że mieszkanie przy ul. A w Ł., o powierzchni 45,43 m², wynajmuje. Skarżący do marca 2010 r. otrzymywał na konto bankowe 3173,98 zł emerytury, a po jej waloryzacji od marca 2010 r. – 3318,83 zł. Saldo na koncie skarżącego na dzień 23 lutego 2010 r. wynosiło 1539,42 zł, jednakże skarżący dysponował limitem w koncie w wysokości 7000 zł, co powodowało, że do dyspozycji miał kwotę 8539,42 zł. Skarżący wskazał, że gromadzone na koncie środki służyć mają wcześniejszej spłacie kredytu zaciągniętego w banku. Skarżący przedstawił również zestawienie ponoszonych stałych wydatków: w grudniu 2009 r. – 1755,86 zł, w styczniu 2010 r. – 1875,39 zł, a w lutym 2010 r. – 1983,20 zł (czynsz – 735,35 zł, energia – 52,59, gaz – 27,13 zł, telefon 53,58 zł, ubezpieczenie chorego syna – 66,40 zł, leki – 88,15 zł, pomoc dla znajdującego się w śpiączce syna i jego rodziny – 960 zł). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek G.Z. zasługuje częściowo na uwzględnienie. Osiągane dochody, w zestawieniu z wykazanymi wydatkami, wskazują, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynajęciem profesjonalnego doradcy. Z kolei należy, zdaniem referendarza sądowego, przyjąć, że osiągane dochody w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi (100 zł) oraz z faktem, że ewentualne i przyszłe inne koszty sądowe niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżący osiąga aktualnie stałe, dość wysokie dochody (3318,83 zł netto). Wykazane wydatki nie przekraczają 2000 zł, do dyspozycji skarżącego pozostaje zatem co miesiąc kwota ponad 1000 zł. Dysponuje przy tym środkami na koncie bankowym w kwocie ponad 7000 zł, a więc w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość potencjalnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie (wpis sądowy od skargi wynosi 100 zł, a ewentualne inne koszty sądowe również nie przekraczałyby tej kwoty –opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w przypadku oddalenia skargi wyniosłaby właśnie 100 zł, tyle samo ewentualny wpis od skargi kasacyjnej). Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i 4 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. LF