II SA/Łd 2125/01
WyrokWSA w Łodzi2004-05-18
Skład orzekający: Anna Stępień, Anna Łuczaj, Tomasz Zbrojewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wydane z powodu braku możliwości ustalenia wszystkich następców prawnych zmarłego współwłaściciela, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, jest prawidłowe, gdy nie można ustalić wszystkich następców prawnych zmarłego współwłaściciela. Wniosek o zwrot nieruchomości musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli lub ich następców prawnych, a brak możliwości ustalenia tych osób stanowi negatywną przesłankę do uwzględnienia wniosku. Zawieszenie postępowania służy umożliwieniu skarżącemu ustalenia tych okoliczności.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Postępowanie zostało zawieszone, ponieważ zmarły współwłaściciel nieruchomości A. W. nie miał ustalonego postępowania spadkowego, co uniemożliwiało ustalenie wszystkich uprawnionych do żądania zwrotu. Skarżący oczekiwał wydania decyzji o zwrocie nieruchomości nawet bez udziału następców prawnych zmarłego współwłaściciela.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 maja 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Anna Stępień, Sędziowie Sędzia NSA: Anna Łuczaj, Sędzia NSA: Tomasz Zbrojewski (spr.), Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...], znak [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] Prezydenta Miasta P. Nr [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej przy ul. A – B 1 w P..
W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, iż wystąpiły przesłanki zawieszenia postępowania określone w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 Nr 46, poz. 543) zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogą żądać wyłącznie poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy. Składając zatem stosowny wniosek należy wykazać, iż prawo do wystąpienia z takim roszczeniem przysługuje. Z akt sprawy wynika, iż wywłaszczona nieruchomość stanowiła współwłasność Z. M. i A. W. w częściach równych. Z wnioskiem o zwrot wystąpił zaś jedynie Z. M. – jeden ze współwłaścicieli nieruchomości. Z uwagi na śmierć A. W. i ze względu na brak postanowień spadkowych po nim nie można ustalić pozostałych współwłaścicieli nieruchomości i uzyskać ich stanowiska w sprawie o zwrot.
Wobec powyższego organ II instancji uznał, iż przeprowadzenie postępowania spadkowego po A. W. jest zagadnieniem wstępnym, od rozstrzygnięcia którego uzależniony jest wynik postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Na postanowienia z dnia [...] Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Z. M., nie precyzując żądania skargi.
W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z treści złożonej skargi wynika, iż skarżący Z. M. oczekuje wydania decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, nawet bez udziału następców prawnych poprzedniego współwłaściciela nieruchomości, którzy według niego sprawą się w ogóle nie interesują.
Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r., poz. 543 ze zm. ), z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości może wystąpić poprzedni właściciel lub jego następca prawny. W przypadku współwłaścicieli lub wielości następców prawnych poprzedniego właściciela, wniosek o zwrot musi pochodzić od wszystkich współwłaścicieli, chyba że niektórzy z nich wyraźnie oświadczą, iż rezygnują z uprawnienia do żądania zwrotu lub wyznaczą jedną osobę, na której rzecz ma nastąpić zwrot (por. Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami pod red. G. Bieńka – W-wa – Zielona Góra 1998, st. 143).
Stanowisko powyższe utrwalone jest również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego.
W rozpoznawanej sprawie, wobec nieustalenia następców prawnych zmarłego A. W., który był współwłaścicielem nieruchomości, zachodzi negatywna przesłanka do uwzględnienia wniosku skarżącego o zwrot nieruchomości. Działając zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 i art. 9 k.p.a. organy orzekające w niniejszej sprawie zawiesiły postępowanie celem umożliwienia skarżącemu ustalenia w postępowaniu przed sądem powszechnym następców prawnych A. W. względnie załatwienia sprawy na gruncie art. 199 k.c. w przypadku, gdyby nie wszystkie osoby uprawnione do żądania zwrotu chciały zająć wyraźne stanowisko w tym przedmiocie. Zawieszenie postępowania nastąpiło zatem niewątpliwie w interesie skarżącego. W przypadku jednak, gdy nie wystąpi on do sądu powszechnego z odpowiednimi wnioskami i nie uzyska rozstrzygnięć umożliwiających załatwienie sprawy administracyjnej w przedmiocie zwrotu nieruchomości, organ orzekający winien podjąć z urzędu zawieszone postępowanie i wydać orzeczenie merytoryczne, które z uwagi na brak wniosku wszystkich uprawnionych, może być wyłącznie negatywne dla skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie w ustalonym stanie faktycznym nie narusza przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło