II SA/Łd 2128/00
WyrokWSA w Łodzi2004-01-12
Skład orzekający: Z. Zgierski, E. Markiewicz, J. Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca służbę w Milicji Obywatelskiej w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej może być pozbawiona uprawnień kombatanckich, jeśli nie przedstawi dowodów, że do MO została skierowana lub zwerbowana przez organizacje niepodległościowe?Ratio decidendi
Osoba pełniąca służbę w Milicji Obywatelskiej w okresie walki o utrwalenie władzy ludowej, która uzyskała uprawnienia kombatanckie z tego tytułu, może zostać pozbawiona tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Dodatkowo, zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a tej ustawy, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom pełniącym służbę w MO, chyba że wykażą, iż zostały skierowane lub zwerbowane przez organizacje niepodległościowe. Brak przedstawienia takich dowodów uzasadnia pozbawienie uprawnień.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu T.P. uprawnień kombatanckich, przyznanych mu z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej podczas służby w Milicji Obywatelskiej. T.P. kwestionował tę decyzję, argumentując, że jego służba w MO miała na celu ochronę mienia i bezpieczeństwa ludności, a nie utrwalanie władzy ludowej. Organ utrzymał decyzję w mocy, a następnie WSA oddalił skargę T.P.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del.NSA Z. Zgierski, Sędziowie: del. NSA E. Markiewicz, WSA J. Rosińska (spr.), Protokolant T. Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi T. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawił T.P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD decyzją z dnia [...] z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od dnia 16 sierpnia 1945 r. do dnia 1 listopada 1947 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że T. P. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej, a uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z uwagi na uczestnictwo w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej. Okoliczność ta w świetle powołanego przepisu wymienionej powyżej ustawy stanowi podstawę faktyczną pozbawienia go uprawnień kombatanckich.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nazwanym odwołaniem T. P. domagał się przywrócenia mu uprawnień kombatanckich podnosząc, iż pełnił służbę w organach MO nie dla ustanowienia i utrwalenia władzy ludowej, a wyłącznie dla ochrony mienia społecznego i zapewnienia bezpieczeństwa ludności.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 138§1 pkt 1 w związku z art. 127§3 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 r. poz. 950 z późniejszymi zmianami) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o pozbawieniu T.P. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. innymi, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczące zadań wykonywanych przez T.P. w czasie służby w MO nie mają wpływu na wynik sprawy.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zatytułowanej "odwołanie" T. P. zarzucił niedołożenie należytej staranności w rozpatrzeniu jego sprawy poprzez nieuwzględnienie faktu skazania go w 1947r. przez Rejonowy Sąd Wojskowy we W. na trzy lata pozbawienia wolności za bezczynność władzy, pominięcie okoliczności, iż nie brał udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej, a nadto błąd w ocenie ustalonego stanu faktycznego, z którego wynika, że "walczył z bronią w ręku z narażeniem życia", a w konsekwencji nie powinien być pozbawiony uprawnień kombatanckich. W konkluzji skarżący domagał się uchylenia niekorzystnej dla niego decyzji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Postępowanie wyjaśniające w nie budzący bowiem wątpliwości sposób wykazało, że skarżący nie posiada żadnego tytułu do uprawnień kombatanckich, wymienionego w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 24 styczna 1991 r., a powołanej w uzasadnieniu obu decyzji, a te które uzyskał z tytułu utrwalania władzy ludowej podczas pełnienia służby w Milicji Obywatelskiej zgodnie z art.25 ust.2 pkt 2 tęj ustawy nie zostają zachowane. Wobec powyższego podniesione w skardze okoliczności nie mają żadnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zobligowany był przeto rozpoznać skargę w oparciu o przepisy nowej ustawy.
W myśl art. 3 § 1 powołanej ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga zgodnie z art. 151 ustawy podlega oddaleniu.
Z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej" w ramach służby pełnionej w organach Milicji Obywatelskiej.
Zgodnie z art.25 ust.1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997 r. Nr 42, póz. 950 ze zmianami) osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z zastrzeżeniem ust. 2, który wymienia przesłanki niezbędne do pozbawienia uprawnień osób, które uzyskały uprawnienia na podstawie dotychczasowych przepisów.
Stosownie zaś do art. 25 ust. 2 pkt 4 lit. a powołanej ustawy uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa /.../ W myśl art. 25 ust.2 pkt 1 lit, a , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich, chyba że zachodzą okoliczności wymienione w art. 21 ust.3 ustawy, tj. osoby te przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów skierowane zostały przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Takich okoliczności skarżący jednak nie podnosił. Powołał się tylko na fakt skazania go w 1947 r. przez Rejonowy Sąd Wojskowy we W. na karę pozbawienia wolności za, jak to określił " bezczynność władzy ". Okoliczność ta podniesiona dopiero po raz pierwszy w skardze, nie została przez skarżącego nawet uprawdopodobniona, a przede wszystkim nie była znana organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, a w konsekwencji nie ma wpływu na ocenę prawidłowości tej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby nie brał udziału "w utrwalaniu władzy ludowej", co stanowiło przecież podstawę przyznania mu uprawnień kombatanckich,
Wskazać również należy istotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pogląd prawny wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 20.02.2002 r. w sprawie sygn. akt III RN 216/00 ( Wokanda 2002/10/26 ), zgodnie z którym uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobom, które w latach 1944-56 pełniły służbę lub funkcję i były zatrudnione w Milicji Obywatelskiej, ponieważ była ona prawno-publiczną formacją służb Bezpieczeństwa Publicznego ( art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w zw. z art. 1 dekretu Państwowego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej ( Dz. U. Nr 7, poz. 33 ), chyba że osoby te przedłożą wymagane ustawą dowody, które także w tej sytuacji umożliwiłyby im korzystanie z uprawnień kombatanckich ( art. 21 ust.3 tej ustawy ). Analogiczne stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11.01. 2002 r. w sprawie sygn. akt III RN 177/00 ( OSNP 2002/9/201 ). Skarżący dowodów takich również nie przedstawił.
W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, iż zachodziły podstawy do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich nie tylko na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach /... /, lecz także w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 1 Iit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a tej ustawy.
Z przytoczonych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło