II SA/Łd 215/05

Dnia 9 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski, Asesor WSA: Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant Referendarz sądowy: Leszek Foryś, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. l, art. 47 ust. l, art. 12 ust. l i 2 w zw. z art.60 ust. 2 oraz art.70 a ust. 1,3,4,5 ustawy z dnia 28.1istopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), po rozpoznaniu wniosku M. W. z dnia [...] o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka orzekał o przyznaniu wnioskodawczyni zasiłków rodzinnych na dzieci K. S. i M. W. na okres od dnia 1 .października 2004r. do dnia 31.sierpnia 2005r. w wysokości po 43,-zł. miesięcznie na każde z dzieci oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka K. S. na okres od dnia 1 października 2004r. do dnia 31 .grudnia 2004r. w kwocie 231,-zł. miesięcznie oraz od dnia 1.stycznia 2005r. do dnia 30.kwietnia 2005r. po 170,-zł. miesięcznie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż zgodnie z treścią art. 6 ust. l ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy (tj.: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie uczącej się), do ukończenia przez dziecko 18. roku życia, ukończenia nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia albo ukończenia 24. roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. W dniu [...] do organu wpłynął wniosek M. W. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego. Warunkiem przyznania prawa do zasiłku rodzinnego jest spełnienie kryterium dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, który wynika z art. 5 ust. l ustawy (504,-zł) lub też ust. 2 (583,-zł). Zgodnie z treścią art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2002r. Po analizie wniosku i załączonych do niego dokumentów, wymaganych § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27.września 2004r, w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 213, poz. 2162) tj. kserokopii dokumentu stwierdzającego tożsamość, zaświadczenia Urzędu Skarbowego "o dochodzie osób fizycznych na zasadach ogólnych", alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przekazów lub przelewów pieniężnych dokumentujących wysokość alimentów, kopii odpisu wyroku sądu zasądzającego alimenty, kopii odpisu wyroku sądu orzekającego rozwód, zaświadczenia ZUS o wypłacie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, skróconego odpisu aktu urodzenia dzieci, ustalono iż miesięczny dochód na członka rodziny wnioskodawczyni wynosi 488,93,-zł. i nie przekracza progu dochodowego (504,-zł.). Uwzględniając powyższe, M. W. przyznany został zasiłek rodziny na dwoje dzieci. Art. 60 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi natomiast, że osoba pozostająca w związku małżeńskim, otrzymująca na dzieci do dnia wejścia w życie ustawy, świadczenie z funduszu alimentacyjnego, nabywa prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci, przez okres jednego roku, jeżeli spełnia warunki określone w ustawie. Wnioskodawczyni załączyła do wniosku o ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, dokumenty z których wynika że pobierała świadczenie alimentacyjne z Funduszu Alimentacyjnego Zgodnie zatem z treścią art. 60 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, orzeczono o przyznaniu jej żądanego dodatku na dziecko - K. S. w wysokości 231,- zł miesięcznie w okresie od 1 .października 2004r. do 31.grudnia 2004r. i w wysokości 170,-zł. miesięcznie w okresie od 1.stycznia 2005r. do 30.kwietnia 2005r. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła M. W., podnosząc, iż przyznane świadczenia powinny jej być wypłacane od miesiąca maja 2004r., "bowiem nigdzie w ustawie nie jest ujęte, że świadczenie ma być wypłacane od momentu złożenia wniosku". Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 §1 pkt.1 ustawy z dnia 14. czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm.), art. l ust. 1 ustawy z dnia 12. października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. Nr.79 z 2001r., poz. 856 z późn. zm.), art.6 ust.1 oraz art.8, art.12, art.23 ust. 1, art. 24 ust. 2, art. 70a ust. 4 ustawy z dnia 28.1istopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach orzeczenia wskazało, iż art. 4 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo to przysługuje: 1. rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, 2. opiekunowi faktycznemu dziecka, 3. osobie uczącej się. Po myśli art.6 ust.1 ustawy natomiast, zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko: 18 roku życia, nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub szkole wyżej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Na podstawie art.12 ust.1 cytowanej ustawy, dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka i wynosi on 170,-zł na dziecko (art.12 ust.3). Określone w ustawie dodatki do zasiłku rodzinnego, przysługują - zgodnie z art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. Zgodnie zaś z treścią art. 23 ust. l ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej, lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art.24 ust. 2 ustawy). W rozpoznawanej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, iż pierwszy wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, wnioskodawczyni złożyła w dniu 13.05.2004 r. Organ l instancji odmówił odwołującej przyznania wnioskowanych świadczeń, ze względu na przekroczenie progu dochodowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W dniu [...] M. W. złożył kolejny wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, wskazując na utratę dochodu (alimenty ponoszone na rzecz innych osób). W pierwotnie złożonym i rozpoznanym wniosku, odwołująca nie wskazywała na utratę dochodu i faktu tego nie udokumentowała. Zdaniem organu odwoławczego, w momencie składania pierwszego wniosku odwołująca nie spełniała przesłanek uprawniających ją do przyznania zasiłków rodzinnych na dzieci, a co za tym idzie, nie mógł jej być przyznany dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, który jest ściśle związany z zasiłkiem rodzinnym, stanowi jego integralną część i przysługuje tylko w przypadku ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego. Jeżeli więc w miesiącu maju 2004r . M. W. nie spełniała warunków do przyznania zasiłków rodzinnych, to nie mógł jej być również przyznany dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka, a co za tym idzie, świadczeń tych nie można wyrównać, czego żąda odwołująca, od miesiąca maja, bo działanie takie byłoby niezgodne z obowiązującymi normami prawa. Ustawodawca wyraźnie określił warunki przyznania świadczenia i zasady jego wypłaty. Prawo do świadczeń zostało ustalone zgodnie z art.24 ust.2 ustawy z dnia 28.listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U Nr 228 poz.2255 z późn.zm). Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła M. W., podnosząc, iż wnioskując pierwotnie o przyznanie świadczeń rodzinnych "złożyła te same dokumenty", za wyjątkiem kopii przekazów alimentów na dziecko męża. Z uwagi "na brak kompetencji urzędników", pozostawała bowiem w przekonaniu, iż nie jest konieczne ich dostarczanie, gdyż wychowując dziecko niepełnosprawne w stopniu lekkim liczyła na wyższe kryterium dochodowe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło ojej oddalenie, odwołując się do merytorycznych wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie bowiem z treścią art. l § l ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach -stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art. 134 § l p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreślonąkognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżone orzeczenie naruszało przepisy prawa materialnego bądź też normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Organy administracji w sposób prawidłowy dokonały bowiem tak wykładni (a w konsekwencji zastosowania) przepisów art. art. 4, art. 6 ust. l, art. 8 pkt 4, art.12 ust. l, art.24 ust.2, art. 47 ust. l oraz art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, póz. 2255 ze zm.), jak również należycie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające. Skarżącej, w następstwie złożonego przezeń w dniu [...] wniosku, przyznane zostały zasiłki rodzinne na dwoje niepełnoletnich dzieci oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania jednego z dzieci, ponieważ spełnione zostały kryteria ustawowe, uprawniające do ich przyznania (m.in. dochód poniżej kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. l oraz pobieranie świadczeń z funduszu alimentacyjnego bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych). Prawidłowo też o świadczeniach tych orzeczono, poczynając od miesiąca, w którym złożony został wniosek wraz z prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 24 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy oświadczeniach rodzinnych). Świadczenia wspomniane, co trafnie podnosi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie mogły zostać przyznane za okres poprzedzający złożenie wniosku, niezależnie od tego czy w okresie tym istniały warunki, pozwalające na ich przyznanie. W przedmiotowej sprawie, M. W. dwukrotnie występowała o przyznanie zasiłków rodzinnych oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jej wniosek z dnia [...] został wszakże ostatecznie rozstrzygnięty, decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...]. Decyzja powyższa nie była przedmiotem skargi i badanie jej ewentualnej zgodności z prawem, wykraczało poza zakres przedmiotowej sprawy. Ponownie złożony w dniu [...] wniosek, ze wskazanymi i udokumentowanymi kwotami alimentów, należnych córce współmałżonka skarżącej, pozwolił na ustalenie dochodu na osobę w rodzinie, pomniejszonego o kwoty tychże alimentów, podlegających odliczeniu, po myśli art. 3 pkt l ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalony w ten sposób dochód (poniżej kryterium, określonego w art. 5 ust. l ustawy) umożliwił natomiast na przyznanie żądanych świadczeń, poczynając wszakże od miesiąca w którym złożony został wspomniany wniosek. Odnosząc się do zarzutów skargi podnieść też należy, iż dokumenty złożone przezeń w dniu 10.października 2004r., w sposób istotny odbiegały treścią od złożonych w dniu [...]. Zawierały bowiem informacje i dokumenty potwierdzające fakt uiszczania wskazanych wyżej alimentów, świadczonych na rzecz dziecka męża skarżącej, zatem pozwalały one na odmienną kalkulację dochodu rodziny M. W.. Co się zaś tyczy zarzutu nieżyczliwości i wprowadzenia w błąd przez pracowników organu I instancji, wskazać trzeba po pierwsze, iż zostało on wyartykułowany dopiero w skardze, zatem nie mógł stanowić przedmiotu badania przez organ odwoławczy, po wtóre argumenty tego rodzaju nie mają wpływu na merytoryczną ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, wobec tego, iż zaskarżona decyzja prawa obowiązującego nie narusza, na podstawie art. 151 p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.