II SA/Łd 2165/01

WyrokWSA w Łodzi2004-02-04

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach jest zasadne, gdy osoba uzyskała te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej, a nie z tytułu walk z reakcyjnym podziemiem?
Ratio decidendi
Pozbawienie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach jest zasadne, gdy osoba uzyskała te uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej, a nie z tytułu walk z reakcyjnym podziemiem. Organ jest zobowiązany do wydania decyzji pozbawiającej uprawnień, jeśli zachodzą przesłanki ustawowe, a rozstrzygnięcie to nie zależy od uznania administracyjnego.
Stan faktyczny
K. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił go tych uprawnień, uznając, że uzyskał je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Organ powołał się na pismo Centralnego Archiwum Wojskowego, które zaprzeczało udziałowi jednostki skarżącego w walkach z UPA. Skarżący wniósł skargę, podnosząc potrzebę dodatku kombatanckiego ze względu na niską emeryturę i patriotyczny obowiązek służby wojskowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie WSA: Jolanta Rosińska, p.o. Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2004 r. na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi K. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę Decyzją z dnia [...], Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną wcześniejszą decyzję z dnia [...], Nr [...] o pozbawieniu K. K. uprawnień kombatanckich. Jak wynika z załączonych do akt administracyjnych dokumentów, K. K. nabył uprawnienia kombatanckie na mocy decyzji Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w S. z dnia [...] z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie od 22 czerwca 1948 r. do 31 grudnia 1948 r. Z życiorysu i deklaracji członkowskiej wynika, iż brał on czynny udział w zwalczaniu reakcyjnych band UPA. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, iż uzyskał on uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej". Wobec czego, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił K. K. uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. K. wskazał, iż do wojska został powołany z poboru i skierowany do II Brygady KBW w B. Jest osobą starszą i schorowaną. Decyzją z dnia [...] organ utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. W jego uzasadnieniu podał, iż II Brygada KBW, zgodnie z treścią pisma z Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22 sierpnia 1995 r., w latach 1948 - 1950 nie uczestniczyła w walkach z oddziałami UPA ani grupami Wehrwolfu. Wobec czego nabył on uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W skardze na powyższą decyzję K. K. wyjaśnił, iż do wojska został powołany z poboru i uważał to za swój patriotyczny obowiązek. Ma niską emeryturę i dodatek kombatancki jest mu potrzebny. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala. Materialne - prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.). Po myśli art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. l ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Przepis ten stanowi samodzielną podstawę prawną do pozbawienia uprawnień kombatanckich i aby mógł być zastosowany niezbędne jest tylko wyjaśnienie czy zachodzą przewidziane w nim przesłanki. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny dokładnie odpowiada przesłankom przewidzianym w tym przepisie. Skarżący, jak wynika z akt administracyjnych, otrzymał uprawnienia kombatanckie na podstawie zaświadczenia Wojskowej Komendy Uzupełnień w S. z dnia [...], Nr [...] potwierdzającego, iż pełnił on służbę w Ludowym Wojsku Polskim w tym w okresie od 22 czerwca 1948 r. do 9 października 1950 r. w jednostce wojskowej, która prowadziła walki z reakcyjnym podziemiem. Na tej podstawie decyzją z dnia [...] Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w S. przyznał skarżącemu uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walkach z reakcyjnym podziemiem. Okoliczność udziału w walkach potwierdzają również, znajdujące się w aktach administracyjnych, deklaracja członkowska i życiorys skarżącego. Organ orzekając w sprawie wyraźnie wskazał, że skarżący nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności, o której mowa w art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach. Dlatego też nie może budzić wątpliwości, iż w świetle obowiązujących przepisów zachodziła podstawa do wydania decyzji o pozbawieniu przedmiotowych uprawnień. Zaznaczyć także należy, iż organ w przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki z art. 25 zobowiązany jest do wydania decyzji pozbawiającej uprawnień kombatanckich. Rozstrzygnięcie to nie zależy od uznania administracyjnego, co wynika z wyraźnego ustawowego sformułowania: "pozbawia się uprawnień". Podstawą do zachowania uprawnień byłoby wykazanie przez skarżącego okoliczności określonych w art. l ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach. Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby K. K. zachował uprawnienia, w szczególności z racji walk z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii ani grupami Wehrwolfu. Owszem K. K. powoływał się na udział w walkach z oddziałami UPA, jednakże nie znajduje to potwierdzenia w załączonym do akt administracyjnych piśmie Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22 sierpnia 1995 r. Podnoszone przez skarżącego okoliczności zawarte w skardze, a dotyczące charakteru służby nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż są to okoliczności, z którymi przepisy prawa nie wiążą skutków prawnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza również udziału w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło