II SA/Łd 217/18

Dnia 18 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy C. przyznał K. N.: - zasiłek rodzinny na dzieci: S. N. i C. N. w kwocie po 95,00 zł miesięcznie na każde z nich na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r., - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na S. N. i C. N. w kwocie po 90,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 marca 2018 r., - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na S. N. i C. N. w kwocie po 273,00 zł miesięcznie na każdego z nich, na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 marca 2018 r., oraz w kwocie po 193,00 zł miesięcznie na każdego z nich na okres od 1 kwietnia 2018 r. do 31 października 2018r., - dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na S. N. w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. Ponadto, Wójt Gminy C; odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na C. N. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wnioskodawczyni w dniu [...] złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego. Po rozpatrzeniu wniosku organ uznał, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe kryteria do przyznania wnioskowanych zasiłków rodzinnych i dodatków z tym, że zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje jeden niezależnie od liczby dzieci pozostających pod opieką. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. N., nie zgadzając się z odmową przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - na C. N. Skarżąca stwierdziła, że odmowa przyznania dodatku na jedno dziecko jest krzywdząca i dyskryminujące, w sytuacji gdy dodatek ten został przyznany na drugie dziecko urodzone w czasie jednego porodu, a obaj synowie wymagają ciągłej opieki i uwagi. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w pkt 1 uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na S. N. w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. i odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na C. N. i w pkt 2 orzekł o przyznaniu K. N. jednego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. – w związku z pozostającymi pod jej opieką dziećmi: S. N. i C. N., urodzonymi podczas jednego porodu w dniu [...], a ponadto w pkt 3 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji o przyznaniu skarżącej dodatku na S. N. i odmowie przyznania dodatku na C. N. Wskazało bowiem, że skoro przepis art. 10 ust. 2 ustawy stanowi, że uprawnionej osobie przysługuje jeden dodatek w wysokości 400,00 zł miesięcznie niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jej opieką, to nie można przyjmować, że dodatek ten przysługuje na jedno dziecko, a na pozostałe dzieci pozostające pod opieką wnioskodawcy dodatek nie przysługuje. Kolegium podkreśliło, że ustawodawca nie pozostawił organowi rozstrzygającemu w sprawie możliwości wyboru, na które z dzieci pozostających pod opieką wnioskodawcy dodatek należy przyznać. W tej sytuacji, zdaniem organu, zaskarżoną decyzję należało uchylić i orzec o przyznaniu K. N. jednego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. - w związku z pozostającymi pod jej opieką dziećmi: S. N. i C. N., urodzonymi podczas jednego porodu w dniu [...]., utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałym zakresie. Wskazano, że decyzja w sprawie przyznania świadczeń rodzinnych nie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. To oznacza, że ww. przepis obliguje organ do przyznania jednego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego niezależnie od liczby dzieci pozostających pod opieką uprawnionego do urlopu wychowawczego, nie pozostawiając mu w tym zakresie żadnej swobody. Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi K. N., która wniosła o zmianę decyzji w punkcie dotyczącym przyznania jednego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w kwocie 400,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. - w związku z pozostającymi pod jej opieką dziećmi: S. N. i C. N., urodzonymi podczas jednego porodu w dniu 24 sierpnia 2014 r. - z powodu naruszenia jej interesu prawnego. Wskazała, że wychowuje dwóch synów bliźniaków posiadających orzeczenia o niepełnosprawności. Odmowa przyznania dodatku wychowawczego na jedno dziecko znacznie obniża jej dochody. Obydwaj synowie wymagają takiej samej opieki i takich samych kosztów utrzymania, dzieci są równe wobec prawa i należy im się równe traktowanie. Zasiłek rodzinny został przyznany na każde z dzieci, zatem w jej opinii krzywdzące jest przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego tylko na jedno dziecko. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że bezspornie przepis art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.), został doprecyzowany przez ustawodawcę (art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. Dz. U. z 2017 r. poz. 1428 zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych) przez wskazanie, że z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje jeden dodatek do zasiłku rodzinnego niezależnie od liczby dzieci, na które został udzielony urlop wychowawczy. Organ wskazał, że odkąd został wprowadzony dodatek, tj. od dnia 1 maja 2004 r. (jak i funkcjonujący przed dniem 1 maja 2004 r. zasiłek wychowawczy), zawsze był dodatkiem z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego i związaną z tym utratą zatrudnienia. Wysokość tego dodatku nie jest i nigdy nie była uzależniona od liczby dzieci, nad którymi rodzic sprawuje opiekę w trakcie urlopu wychowawczego. Niezależnie od liczby dzieci urodzonych podczas jednego porodu, rodzic ma prawo tylko do jednego urlopu wychowawczego i z tego tytułu przysługuje ww. dodatek. Preferencją w przypadku porodów mnogich jest wydłużony do 36 miesięcy okres pobierania ww. dodatku (przy urodzeniu jednego dziecka jest to okres 24 miesięcy). Poza tym, w przypadku, gdy rodzic pobiera dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, to na każde z urodzonych dzieci przysługują mu inne świadczenia, tj. zasiłek rodzinny, dodatek z tytułu urodzenia dziecka oraz jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia się dziecka oraz świadczenie wychowawcze, przy którym uprawniające kryterium dochodowe na pierwsze dziecko (800 zł lub 1200 zł, jeśli członkiem rodziny jest niepełnosprawne dziecko) jest wyższe od kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego (odpowiednio 674 zł i 764 zł). W świetle powyższego bezspornym jest, że cytowany wyżej przepis obliguje organ do przyznania jednego dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego niezależnie od liczby dzieci pozostających pod opieką uprawnionego do urlopu wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Z kolei po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach prawa. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, zawartego w punkcie 2 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., wskazać należy, że zgodnie z art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, nie dłużej jednak niż przez okres: 1) 24 miesięcy kalendarzowych; 2) 36 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu; 3) 72 miesięcy kalendarzowych, jeżeli sprawuje opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tym miejscu podkreślić należy, że przepis ust. 2 art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych został znowelizowany na mocy art. 6 pkt 5 w związku z art. 41 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin stanowi i w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2017 r. stanowi, że osobie, o której mowa w ust. 1 przysługuje jeden dodatek w wysokości 400 zł miesięcznie niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jej opieką. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2017 r. ma zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy skarżąca wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego złożyła w dniu [...], czyli już w nowym porządku prawnym. Ponadto, zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, z wyłączeniem art. 16 a ust. 9, art. 17 ust. 6, art. 23 ust. 3 pkt 1, ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 5d ustawy o świadczeniach rodzinnych, przepisy te mają zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r. Oczywistym jest zatem, że w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2017 r. Treść wspomnianego art. 10 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych potwierdza, że organ w zaskarżonej decyzji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 8 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skoro bowiem w sprawie skarżąca, korzystając z urlopu wychowawczego z tytułu opieki nad bliźniętami sprawuje faktyczną opiekę nad dziećmi, to zgodnie z przepisami znajdującymi zastosowanie w niniejszej sprawie, przysługuje jej jeden dodatek do zasiłku rodzinnego w wysokości 400 zł, niezależnie od liczby dzieci pozostających pod jej opieką. Na prawidłowość przyjętego stanowiska wskazuje również uzasadnienie do projektu zmiany ustawy, zgodnie z którym dodatek do zasiłku rodzinnego wyniesie 400 zł miesięcznie i wypłacany będzie nie dłużej niż przez dwa lata, a w przypadku sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu – nie dłużej niż przez trzy lata. Intencją ustawodawcy było zatem, jak słusznie zauważyło Kolegium, wydłużenie w przypadku porodów mnogich okresu pobierania dodatku do 36 miesięcy. Mając powyższe na uwadze za prawidłowe uznać należało rozstrzygnięcie organu II instancji, uchylające decyzję organu I instancji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i przyznające skarżącej jeden dodatek w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. w związku z pozostającymi pod jej opieką dziećmi: S. N. i C. N., urodzonymi podczas jednego porodu w dniu [...]. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. M.K.