II SA/Łd 217/25

WyrokWSA w Łodzi2025-08-28

Skład orzekający: Robert Adamczewski, Michał Zbrojewski, Marcin Olejniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych została nałożona prawidłowo, pomimo twierdzeń spółki o braku obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 roku. Obowiązki w tym zakresie mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a przedsiębiorca musi zorganizować swoją działalność tak, aby je spełnić. Brak możliwości wpływania na frakcje odbieranych odpadów lub nieskuteczne działania edukacyjne nie zwalniają z odpowiedzialności, zwłaszcza gdy naruszenie jest powtarzające się.
Stan faktyczny
Spółka F. spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka twierdziła, że nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z tego obowiązku i podjęła działania edukacyjne. Organy administracji oraz sąd uznały, że spółka osiągnęła jedynie 12,20% wymaganego poziomu (35%), a naruszenie jest powtarzające się, co uzasadnia nałożenie kary.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 28 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi F. spółki z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 11 lutego 2025 roku nr: KO.463.5.2025 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów oddala skargę. dc Decyzją z 11 lutego 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1, ust. 3, w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm. – u.c.p.g.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z 3 stycznia 2025 r., o nałożeniu na F. spółki z o.o. z siedzibą w Z. kary pieniężnej w wysokości 3.269 zł za nieosiągnięcie wymaganego w 2023 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że spółka, w roku 2023 prowadziła na terenie gminy Piotrków Trybunalski działalność usługową w zakresie odbierania odpadów komunalnych, która jest wpisana do prowadzonego przez Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego. Wymagany w roku 2023 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 35%. Z danych przedstawionych przez spółkę, w ostatecznie skorygowanym sprawozdaniu podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wynika, że w roku 2023 łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosiła 5,8270 Mg, a łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wynosiła 47,7600 Mg. Strona w 2023 roku osiągnęła więc poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (P) 12,20%. Natomiast, mając na uwadze łączną masę odebranych wytworzonych odpadów komunalnych, poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych winien wynosić 16,7160 Mg (według wyliczenia 35 x 47,7600 Mg : 100). Tym samym brakująca masa odpadów wymagana do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosi 10,8890 Mg (16,7160 Mg - 5,8270 Mg). Wobec tego kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. przez spółkę, po zaokrągleniu do pełnych złotych wynosi 3.269 zł. Organ podkreślił, że bezspornie spółka nie osiągnęła w 2023 r. wymaganego prawem 35% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a co za tym idzie nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.p.c.g., co stanowiło podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.p.c.g., w wyżej wyliczonej wysokości. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do odstąpienia od wymierzenia stronie skarżącej kary za nieosiągnięcie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2023 r. na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Kolegium w sprawie waga naruszenia prawa nie jest znikoma z uwagi na fakt, iż w przypadku strony skarżącej różnica pomiędzy wymaganym, a osiągniętym w 2023 r. poziomem przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 22,8% (35% poziom, który strona powinna osiągnąć - 12,2% poziom, który strona faktycznie osiągnęła). Spółka osiągnęła więc jedynie 1/3 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Na podjęte rozstrzygnięcie, zdaniem organu odwoławczego nie ma wpływu podnoszona przez spółkę okoliczność, iż z terenu gminy Piotrków Trybunalski w roku 2023 odbierała niewielką ilość odpadów (47,7600 Mg) i jej zdaniem tak niewielka ilość odpadów w praktyce nie miała wpływu na kwestię osiągnięcia/nieosiągnięcia przez gminę Piotrków Trybunalski w roku 2023 wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Organ zaznaczył, że przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. W rozpatrywanej sprawie cele ochrony środowiska nie zostały osiągnięte, a nadto spółka także w latach 2022 i 2023 nie osiągnęła poziomu recyklingu, a na stronę zostały nałożone administracyjne kary pieniężne. Spółka również w roku 2023 nie osiągnęła wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na terenie Gminy Tomaszów Mazowiecki, podobnie jak w latach 2021-2022, na terenie Miasta Radomska w 2021 r. i na terenie Miasta Tomaszów Mazowiecki w 2022 r. Zatem naruszenie przepisów dotyczących obowiązku dotrzymania poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych nie jest jednorazowe lecz powtarzające się. Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie doszło też do zaprzestania naruszania prawa, bowiem strona nie osiągnęła w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Strona nie zaprzestała naruszania prawa, ponieważ jest ono nieusuwalne w skutkach. Skoro spółka w zakończonym roku kalendarzowym 2023 nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, to w sprawie nie ma również zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. Zdaniem Kolegium na podjęte rozstrzygnięcie nie może wpłynąć podnoszona przez stronę okoliczność, iż brak osiągnięcia wymaganych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn od niej niezależnych. W toku postępowania spółka nie przedstawiła okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary. Wskazała jedynie ogólnie na to, że nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2023, jednocześnie nie przedstawiła żadnych dowodów, jakie podejmowała działania aby osiągnąć wymagany ustawą poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Samo zamieszczenie na stronie internetowej spółki zasad postępowania z odpadami i segregowania odpadów nie świadczy "o prowadzeniu akcji edukacyjnej wśród właścicieli nieruchomości". Jako dowód takiej "akcji" spółka przedstawiła wydruk ze swojej strony internetowej dotyczący segregacji odpadów. Zdaniem Kolegium taka okoliczność nie może być uznana za akcję edukacyjną, mającą szeroko trafiać do odbiorców na terenie Gminy Piotrków Trybunalski. Trudno zatem uznać, iż strona podjęła wszelkie czynności zmierzające do osiągnięcia wymaganych poziomów. Dodano, że przyczyną odstąpienia od nałożenia na spółkę kary nie może być okoliczność braku możliwości wyegzekwowania na właścicielach nieruchomości niezamieszkałych zbierania odpadów w sposób selektywny. Skoro spółka zdecydowała się na zawieranie umów z właścicielami nieruchomości na terenie gminy Piotrków Trybunalski na odbiór odpadów niesegregowanych to winna mieć świadomość konsekwencji wiążących się z tym. To przedsiębiorca sam decyduje z kim zawiera umowy i na odbiór jakich odpadów (segregowanych czy nie). W rozpatrywanej sprawie strona nie wykazała, że wymagany poziom recyklingu nie został osiągnięty z przyczyn od niej niezależnych. Spółka oprócz zwrócenia uwagi na swoją stronę internetową nie wskazała na jakiekolwiek działania, które podjęła, by osiągnąć wymagany wskaźnik. Nie sygnalizowała organowi administracyjnemu problemów w tej materii celem podjęcia wspólnych działań przeciwdziałających. Dodano, że gmina również zobowiązana jest do osiągnięcia wymaganych przepisami prawa poziomów, takich samych jak przedsiębiorcy odbierający odpady komunalne, a w przypadku ich nieosiągnięcia podlega takim samym karom jak przedsiębiorcy - art. 9z ust. 2 u.c.p.g. Zatem w przypadku nieosiągnięcia przez przedsiębiorców odbierających odpady poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, gmina zmuszona jest do poniesienia kosztów kar za nieosiągnięcie ww. poziomu. W efekcie nienałożenie na stronę kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu wiąże się z przeniesieniem tych kosztów na gminę. W skardze F. spółka z o.o. z siedzibą w Z. zarzuciła naruszenie: 1) art. 6 k.p.a., poprzez wydanie przez organ drugiej instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego; 2) art. 8 § 1, w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a., poprzez akceptację przez SKO działania organu pierwszej instancji, polegającego na oparciu decyzji na nieprawomocnym wyroku sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania; 3) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a., poprzez: a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) uznanie, że organ pierwszej instancji wydając prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu pierwszej instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy ,została wydana z naruszeniem art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3, w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.; 4) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1, art. 107 § 3, w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że wydruki ze strony internetowej Skarżącej stanowiące potwierdzenie prowadzenia przez skarżącą kampanii edukacyjnej zachęcającej właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego do selektywnego zbierania odpadów nie mają znaczenia w sprawie, podczas gdy wydruki te są potwierdzeniem, że skarżąca prowadziła akcję edukacyjną m.in. wśród właścicieli nieruchomości na terenie Miasta Piotrkowa Trybunalskiego i że poza możliwością prowadzenia tego typu kampanii edukacyjnej, skarżąca nie posiada narzędzi, przy pomocy których mogłaby przymusić swoich kontrahentów do selektywnego zbierania odpadów komunalnych; 5) art. 189c, w zw. z art. 107 § 3 i art. 15 k.p.a., poprzez akceptację działania organu pierwszej instancji, związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara; 6) art. 189f § 1 pkt 1, w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2, w zw. z art. 15 k.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie w 2023 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych i poprzestanie na pouczeniu; które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za nie osiągniecie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym; 7) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2023; 8) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r.- Prawo przedsiębiorców, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy wydana ona została z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: - niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od skarżącej; - uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły; 9) art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. W oparciu o powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania W uzasadnieniu przedstawiła obszerną argumentację, która w jej ocenie wskazuje na zasadność wywiedzionych w skardze zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wnosiło jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - p.p.s.a.), wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Podstawę materialnoprawną kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.– u.c.p.g.). Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35 % wagowo - za rok 2023. W myśl art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Natomiast jak wynika z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.p.c.g., oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (art. 9x ust. 3 u.p.c.g.). Kary pieniężne, o których mowa w art. 9x ust. 1 i 2, nakłada, w drodze decyzji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce wpisania przedsiębiorcy do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.). Podmiot, na który nałożono karę pieniężną, jest obowiązany uiścić tę karę w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 9zd ust. 1 u.c.p.g.). Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta oraz wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 9zf u.c.p.g.). Zgodnie z art. 63 § 1 o.p. podstawy opodatkowania, kwoty podatków, odsetki za zwłokę, opłaty prolongacyjne, oprocentowanie nadpłat oraz wynagrodzenia przysługujące płatnikom i inkasentom zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych, z zastrzeżeniem § 1a i 2. Jak stanowi art. 291 ust. 1 i ust. 2 Prawa ochrony środowiska stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1. Zgodnie z załącznikiem nr 2 pkt II, lp 1051 tabeli, obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 (M.P. z 2022 r., poz. 1009), wydanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, stawka opłat za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych wynosi 300,17 zł/Mg. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1530) – dalej: "rozporządzenie", poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oblicza się zgodnie ze wzorem: P = Mr/Mw x 100 % gdzie: P - oznacza poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, wyrażony w %, Mr - oznacza łączną masę odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi, wyrażoną w Mg, Mw - oznacza łączną masę wytworzonych odpadów komunalnych, wyrażoną w Mg. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy sąd stwierdza, iż z dokonanych w sprawie w sposób bezsporny ustaleń faktycznych wynika, iż w roku 2023 skarżąca spółka, działając na podstawie wpisu do rejestru działalności regulowanej, odbierała odpady komunalne z terenów gminy Piotrków Trybunalski w oparciu o zawarte umowy pomiędzy spółką, a właścicielami tych nieruchomości. Z danych zawartych w przedłożonym przez skarżącą, sprawozdaniu za rok 2023 wynika, że w wskazanym okresie łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 47,7600 Mg, natomiast łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddana recyklingowi wyniosła 5,8270 Mg. Wartość ta stanowiła 12,20% wagowo łącznej masy odebranych przez spółkę w roku 2023 odpadów komunalnych. Tym samym nie ulega wątpliwości, że spółka nie osiągnęła wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, którego wartość na rok 2023, zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. ustawodawca ustalił na poziomie 35% wagowo. W konsekwencji, niewypełnienie przez skarżącą spółkę ciążącego na niej ustawowego obowiązku, wynikającego z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. stanowiło dostateczną podstawę do wymierzenia stronie administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości 3.269 zł za nieosiągnięcie w 2023 r. w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zaznaczyć należy, iż zarówno sposób obliczenia kary za w/w okres, jak i jej wysokość nie budzą jakichkolwiek wątpliwości sądu rozpoznającego niniejszą skargę, a co więcej nie są kwestionowane przez stronę skarżącą. Wobec powyższego za niezasadny uznać należało zarzuty skargi, co do naruszenia art. 9x ust. 2 pkt 1, w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich bezzasadne zastosowanie. Podkreślenia wymaga, że przepisy art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 1 i 2 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Uznanie za słuszne, prezentowanego przez spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w odniesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bowiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Strona skarżąca jako profesjonalista w branży, działająca od wielu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z ustawy za niedochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. W innym wypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Dodać w tym miejscu trzeba, że ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że spółka, poza powoływanymi działaniami, zamieszczonymi na swojej stronie internetowej, polegającymi w zasadzie jedynie na wskazaniu zasad segregacji, w spornym okresie nie podjęła żadnych czynności, których zasadniczych celem byłoby zwiększenie osiąganego przezeń wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Wbrew stanowisku strony skarżącej w sprawie nie doszło także do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie sądu procedujące w sprawie organy administracji obu instancji działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, stosownie do obowiązku wynikającego z art. 6 k.p.a., w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz wyrażona w art. 9 k.p.a. zasada informowania stron. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1, w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Uzasadnienia podjętych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji zawierają precyzyjne wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. Z kolei, uzasadnienia prawne zawierają wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz rzeczowe ustosunkowanie się do zarzutów odwołania. Przedstawione motywy wydanych w sprawie rozstrzygnięć pozwala na prześledzenie toku rozumowania organów oraz poznać przesłanki, które rzutowały o wydaniu takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie. Natomiast sam fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. Przytoczona zaś ogólnikowa i lakoniczna argumentacja skarżącej, stanowi swego rodzaju polemikę ze stanowiskiem organów orzekających w sprawie i nie wnosi nic nowego do sprawy. Jednocześnie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a, skarżąca spółka miała zapewnione prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Za nieuzasadniony w ocenie sądu uznać również należało zarzut skargi, co do naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i art. 15 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. W sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. W realiach rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Jak już wcześniej wskazano zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą spółkę obowiązek osiągnięcia w 2023 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Zgodzić się wobec tego trzeba z organem odwoławczym, że nawet gdyby przyjąć, że w sprawie mają zastosowanie regulacje obowiązujące w dacie orzekania, to przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej w rozpatrywanych sprawach, a mianowicie art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. nie zmieniły swojego brzmienia od 31 grudnia 2020 r. Dokonana zaś z dniem 1 stycznia 2022 r., na mocy art. 2 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2151) nowelizacja art. 9x ust. 3 u.c.p.g. z obowiązującego w wcześniej brzmienia "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 (...)" na obowiązujące w 2022 r. brzmienie "Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (...)", pozostaje bez istotnego wpływu na przedmiotową sprawę, albowiem w sprawie ma zastosowanie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. Pozostałe nowelizacje ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała zresztą strona skarżąca w motywach wywiedzionej skargi jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie należy uwzględnić, iż sam fakt, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji nie odniósł się klarowanie do stanu prawnego, który winien mieć w sprawie zastosowanie, a uchybienie w tym zakresie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. konwalidowało Kolegium, nie może stanowić dostatecznej podstawy do usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W ocenie sądu nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi, co do naruszenia art. 189f § 1 pkt 1, w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 i art. 15 k.p.a. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Stosownie zaś do art. 189a k.p.a. w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 1). W przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: pkt 1 - przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, pkt 2 - odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, pkt 3 - terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, pkt 4 - terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, pkt 5 - odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, pkt 6 - udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organy obu instancji prawidłowo przed wydaniem kwestionowanej skargą decyzji rozważyły możliwość odstąpienia od nałożenia na spółkę przedmiotowej kary pieniężnej, uwzględniając obowiązujące w tym zakresie regulacje art. 189f k.p.a. Zdaniem sądu za prawidłowe uznać należy stanowisko organów, iż w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2023. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca spółka, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 35% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 12,20%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2023 nie jest możliwe. Podjęcie deklarowanych przez spółkę ewentualnych działań, zmierzających do zwiększenia osiąganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych mogłoby przynieść skutki w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym roku 2023. Nadto, sąd z urzędu posiada wiedzę, że stwierdzone w tym zakresie naruszanie prawa przez skarżącą spółkę nie ma charakteru jednostkowego, incydentalnego i miało miejsce w latach poprzednich. Bezzasadne w świetle poczynionych wyżej rozważań pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 Prawa przedsiębiorców. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że wynikająca z art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu oraz uznanie, że w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z ww. przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. W ocenie sądu brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców) czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 Prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 cyt. wyżej ustawy poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2, w zw. z art. 120 p.p.s.a. dc

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło